માધવસ્તુ સુસંક્રુદ્ધો રાક્ષસં નવભિઃ શરૈઃ । આજઘાન રણે રાજન્પ્રહસન્નિવ ભારત
માધવે ખૂબ ગુસ્સામાં આવીને રાક્ષસ પર યુદ્ધમાં નવ બાણો ચલાવ્યા, અને હસતો હતો, હે ભારત.
તથૈવ રાક્ષસો રાજન્માધવં નવભિઃ શરૈઃ । અર્દયામાસ રાજેન્દ્ર સંક્રુદ્ધઃ શિનિપુઙ્ગવમ્
એ જ રીતે, રાજા, રાક્ષસે પણ ગુસ્સામાં આવીને શિનીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા માધવ પર નવ બાણો ચલાવ્યા.
શૈનેયઃ શરસઙ્ઘં તુ પ્રેષયામાસ સંયુગે । રાક્ષસાય સુસંક્રુદ્ધો માધવઃ પરવીરહા
શત્રુવીરોના વિનાશક એવા શૈન્યએ, ખૂબ ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં રાક્ષસ પર બાણોની ઝાડ ઊમાળી.
તતો રક્ષો મહાબાહું સાત્યકિં સત્યવિક્રમમ્ । વિવ્યાધ વિશિખૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ સિંહનાદ નનાદ ચ
પછી રાક્ષસે બળવાન અને સાચી બહાદુરી ધરાવનારા સાથીકી પર તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કર્યા અને સિંહની જેમ ગર્જના કરી.
માધવસ્તુ ભૃશં વિદ્ધો રાક્ષસેન રણે તદા। ધૈર્યમાલમ્બ્ય તેજસ્વી જહાસ ચ નનાદ ચ
માધવ રાક્ષસના બાણોથી ભારે ઘાયલ થયો, તો પણ ધીરજ રાખી, તેજથી ઝળહળી ઉઠ્યો, હસ્યો અને ગર્જના પણ કરી.
ભગદત્તસ્તતઃ ક્રુદ્ધો માધવં નિશિતૈઃ શરૈઃ । તાડયામાસ સમરે તોત્રૈરિવ મહાગજમ્
ભગદત્તે ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં માધવને તીક્ષ્ણ બાણોથી એ રીતે ઘાયલ કર્યો જેમ મહા હાથીને અંકુશથી મારવામાં આવે છે.
વિહાય રાક્ષસં યુદ્ધે શૈનેયો રથિનાં વરઃ । પ્રાગ્જ્યોતિષાય ચિક્ષેપ શરાન્સંનતપર્વણઃ
રાક્ષસને યુદ્ધમાં છોડીને, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા શૈન્યએ પ્રાગ્યોતિષના રાજા પર મજબૂત બાણો છોડ્યા.
તસ્ય પ્રાગ્જ્યોતિષો રાજા માધવસ્ય મહદ્ધનુઃ । ચિચ્છેદ શતધારેણ ભલ્લેન કૃતહસ્તવત્
પ્રાગ્યોતિષના રાજાએ કુશળતાપૂર્વક, વિશાળ માધવના ધનુષ્યને પહોળા ફલવાળા બાણથી સો ટુકડામાં કાપી નાખ્યું.
અથાન્યદ્ધનુરાદાય વેગવત્પરવીરહા । ભગદત્તં રણે ક્રુદ્ધં વિવ્યાધ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી શત્રુવીરોના વિનાશકએ બીજું ઝડપી ધનુષ્ય લીધું અને ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં ભગદત્તને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસઃ સૃક્કિણી પરિસંલિહન્ । શક્તિં કનકવૈડૂર્યભૂષિતામાયસીં દૃઢામ્
મહાન ધનુર્ધર એટલો ઘાયલ થયો કે, પોતાના ખભા ઘસવા લાગ્યો અને પછી સોનાં અને વૈડૂર્યથી શોભિત મજબૂત લોખંડની ભાલા ઉપાડી.
યમદણ્ડોપમાં ઘોરાં ચિક્ષેપ પરમાહવે। તામાપતન્તીં સહસા તસ્ય બાહુબલેરિતામ્
યમના દંડ જેવી ભયાનક ભાલા તેણે મહાયુદ્ધમાં ફેંકી, જે તેની ભુજાબળે ઝડપથી દોડતી આવી.
સાત્યકિઃ સમરે રાજન્દ્વિધા ચિચ્છેદ સાયકૈઃ । તતઃ પપાત સહસા સહોલ્કેવ હતપ્રભા
રાજા, સાથીકીએ યુદ્ધમાં એ ભાલાને બાણોથી બે ભાગમાં કાપી નાખી, અને એ ભાલા તાત્કાલિક એ રીતે પડી ગઈ જેમ તેજ ગુમાવેલી ઉલ્કા.
શક્તિં વિનિહતાં દૃષ્ટ્વા પુત્રસ્તવ વિશાંપતે । મહતા રથવંશેન વારયામાસ માધવમ્
ભાલા નષ્ટ થઈ ગઈ જોઈને, હે રાજાઓના રાજા, તમારા પુત્રએ મહાન રથપંક્તિથી માધવને રોકી લીધો.
તથા પરિવૃતં દૃષ્ટ્વા વાર્ષ્ણેયાનાં મહારથમ્। દુર્યોધનો ભૃશં ક્રુદ્ધો ભ્રાતૄન્સર્વાનુવાચ હ
વૃષ્ણિઓના મહારથીને આવા રીતે ઘેરાયેલા જોઈ, દુર્યોધન ખૂબ ગુસ્સામાં આવ્યો અને પોતાના બધા ભાઈઓને કહ્યું.
તથા કુરુત કૌરવ્યા યથાઃ વઃ સાત્યકો યુધિ । ન જીવન્પ્રતિનિર્યાતિ મહતોઽસ્માદ્રથવ્રજાત્
એવું કરો, હે કૌરવો, કે સાથીકી આ મહાન રથપંક્તિમાંથી જીવતો બહાર ન જાય.
તસ્મિન્હતે હતં મન્યે પાણ્ડવાનાં મહદ્બલમ્ । તથેતિ ચ વચસ્તસ્ય પરિગૃહ્ય મહારથાઃ
તેના મરતાં જ હું પાંડવોની મહાન શક્તિ નષ્ટ ગણું છું; અને મહારથીઓએ તેનું વચન માનીને કહ્યું, 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે'.
શૈનેયં યોધયામાસર્ભીષ્માયાભ્યુદ્યતં રણે। `અભિમન્યું તદાઽઽયાન્તં ભીષ્મસ્યાભ્યુદ્યતં વધે।' કામ્ભોજરાજો બલવાન્વારયામાસ સંયુગે
જ્યારે અભિમન્યુ ભીષ્મને મારવા માટે યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો, ત્યારે શક્તિશાળી કામ્બોજ દેશના રાજાએ તેને મેદાનમાં સામો પડકાર્યો.
આર્જુનિં નૃપતિર્વિદ્ધ્વા શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ। પુનરેવ ચતુઃષષ્ટ્યા રાજન્વિવ્યાધ તં નૃપ
પછી રાજાએ અર્જુનના પુત્રને તીક્ષ્ણ અને મજબૂત બાણોથી ઘાયલ કર્યો અને પછી ફરીથી ચૌસઠ વધુ બાણો વડે તેને ભેદ્યો.
સુદક્ષિણસ્તુ સમરે પુનર્વિવ્યાધ તં પઞ્ચભિઃ । સારથિં ચાસ્ય નવભિરિચ્છન્ભીષ્મસ્ય જીવિતમ્
સુદક્ષિણે પણ યુદ્ધમાં તેને પાંચ બાણોથી ઘાયલ કર્યો અને ભીષ્મનું જીવન બચાવવાની ઈચ્છાથી તેના સારથીને નવ બાણો મારીને ઘાયલ કર્યો.
તદ્યુદ્ધમાસીત્સુમહત્તયોસ્તત્ર સમાગમે। યદાભ્યધાવદ્ગાઙ્ગેયં શિખણ્ડી શત્રુકર્શનઃ
ત્યાં, જ્યારે એ બે મહાન યોદ્ધાઓ સામસામે આવ્યા, ત્યારે ભયાનક યુદ્ધ થયું, કારણ કે શિખંડી, શત્રુઓને હરાવનાર, ભીષ્મ સામે દોડી આવ્યો.
વિરાટદ્રુપદૌ વૃદ્ધૌ વારયનતૌ મહાચમૂમ્ । ભીષ્મં ચ યુધિ સંરબ્ધાવાદ્રવન્તૌ મહારથૌ
વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદ, બંને મહાન રથીઓ, ભીષ્મ સામે ગુસ્સાથી દોડી આવ્યા અને મોટી સેના રોકી રાખી.
અશ્વત્થામા રણે ક્રુદ્ધઃ સમિયાદ્રથસત્તમઃ। તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તયોસ્તસ્ય ચ ભારત
પછી અશ્વત્થામા, શ્રેષ્ઠ રથીઓમાંનો એક અને ક્રોધિત, યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો; અને બંને વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું.
વિરાટો દશભિર્ભલ્લૈરાજઘાન પરંતપ । યતમાનં મહેષ્વાસં દ્રૌણિમાહવશોભિનમ્
વિરાટએ યુદ્ધમાં પ્રયત્નશીલ અને મહાન ધનુર્ધર દ્રોણપુત્રને દસ પહોળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
દ્રુપદશ્ચ ત્રિભિર્બાણૈર્વિવ્યાધ નિશિતૈસ્તદા। ગુરુપુત્રં સમાસાદ્ય પ્રહરન્તૌ મહાબલૌ
દ્રુપદે પણ ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણોથી પોતાના ગુરુના પુત્રને ઘાયલ કર્યો, બંને મહાબલી યુદ્ધમાં સામસામે હતા.
અશ્વત્થામા તતસ્તૌ તુ વિવ્યાધ બહુભિઃ શરૈઃ। વિરાટદ્રુપદૌ વીરૌ ભીષ્મં પ્રતિ સમુદ્યતૌ
પછી અશ્વત્થામાએ ભીષ્મ સામે આગળ વધતા બહાદુર વિરાટ અને દ્રુપદને અનેક બાણોથી ઘાયલ કર્યા.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ વૃદ્ધયોશ્ચરિતં મહત્। યદ્દ્રૌણિસાયકાન્ઘોરાન્પ્રત્યવારયતાં યુધિ
ત્યાં આપણે એ બે વૃદ્ધોનું અદ્ભુત પરાક્રમ જોયું, જેમણે યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રના ભયાનક બાણો અટકાવ્યા.
સહદેવં તથાઽઽયાન્તં કૃપઃ શારદ્વતોઽભ્યયાત્। યથા નાગો વને નાગં મત્તો મત્તમુપાદ્રવત્
જ્યારે સહદેવ આગળ આવ્યો, ત્યારે શારદ્વતપુત્ર કૃપાએ તેને આવરી લીધો, જેમ કે જંગલમાં એક ઉગ્ર હાથી બીજા હાથી પર તૂટી પડે.
કૃપશ્ચ સમરે શૂરો માદ્રીપુત્રં મહારથમ્ । આજઘાન શરૈસ્તૂર્ણં સપ્તત્યા રુક્મભૂષણૈઃ
યુદ્ધમાં શૂરવીર કૃપાએ માદ્રીપુત્ર મહારથીને સાતાસી સોનાથી શોભતા બાણોથી ઝડપથી ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય માદ્રીસુતશ્ચાપં દ્વિધા ચિચ્છેદ સાયકૈઃ । અથૈનં છિન્નધન્વાનં વિવ્યાધ નવભિઃ શરૈઃ
પછી માદ્રીપુત્રે કૃપાનું ધનુષ્ય બાણોથી બે ભાગમાં કાપી નાખ્યું અને શસ્ત્રવિહિન કૃપાને નવ વધુ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય સમરે ભારસાધનમ્ । માદ્રીપુત્રં સુસંહૃષ્ટો દશભિર્નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી કૃપાએ યુદ્ધમાં બીજું મજબૂત ધનુષ્ય લઈ આનંદથી માદ્રીપુત્રને દસ તીક્ષ્ણ બાણોથી છાતીમાં ઘાયલ કર્યો.