ઉભૌ ચન્દ્રાર્કસદૃશૌ કાન્ત્યા દીપ્ત્યા ચ ભારત। તથા તૌ જાતસંરમ્ભાવન્યોન્યવધકાઙ્ક્ષિણૌ
હે ભારત, બંને યુદ્ધવીર ચાંદ્ર અને સૂર્ય જેવી તેજસ્વી કાંતિથી ઝગમગતા હતા. બંનેના મનમાં એકબીજાને સંહારવાની જ્વલંત ઈચ્છા હતી.
સમીયતુર્મહાસઙ્ખ્યે મયશક્રૌ યથા પુરા। દુઃશાસનો મહારાજ પાણ્ડવં વિશિખૈસ્ત્રિભિઃ
મહાસંગ્રામમાં બંને આમને-સામને આવ્યા, જેમ પહેલાં માયા અને શક્ર થયા હતા. દુઃશાસને, રાજા, પાંડવને ત્રણ તીરો મારી ઘાયલ કર્યો.
વાસુદેવં ચ વિંશત્યા તાડયામાસ સંયુગે। તતોઽર્જુનો જાતમન્યુર્વાર્ષ્ણેયં વીક્ષ્ય પીડિતમ્
અને તેણે યુદ્ધમાં વાસુદેવને વીસ તીરો મારીને ઘાયલ કર્યો. ત્યારબાદ અર્જુને, વૃષ્ણિને પીડાતો જોઈ, મનમાં ક્રોધ પામ્યો.
દુઃશાસનં શતેનાજૌ નારાચાનાં સમાર્પયત્। તે તસ્ય કવચં ભિત્ત્વા પપુઃ શોણિતમાહવે
અર્જુને ગુસ્સામાં દુઃશાસન પર યુદ્ધમાં સો લોખંડના તીરોની વૃષ્ટિ કરી. એ તીરો તેના કવચને ફાડી, યુદ્ધભૂમિમાં તેનું લોહી પી ગયા.
યથૈવ પન્નગા રાજંસ્તટાકં તૃષિતાસ્તથા।' દુઃશાસનસ્ત્રિભિઃ ક્રુદ્ધઃ પાર્થં વિવ્યાધ પત્રિભિઃ। લલાટે ભરતશ્રેષ્ઠ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
જેમ તરસેલા સાપ તળાવમાંથી પાણી પીવે છે, તેમ ગુસ્સે ભરેલા દુઃશાસને ત્રણ પાંખવાળા તીરો અર્જુનના કપાળમાં ઘૂસી દીધા, હે ભારતશ્રેષ્ઠ.
લલાટસ્થૈસ્તુ તૈર્બાણૈઃ શુશુભે પાણ્ડવો રણે। યથા મેરુર્મહારાજ શૃઙ્ગૈરત્યર્થમુચ્છ્રિતૈઃ
કપાળમાં એ તીરો ગૂંથાયેલા અર્જુન યુદ્ધમાં એવો તેજસ્વી લાગતો હતો, જેમ મહારાજા મેરુ પર્વત ઊંચા શિખરો વડે શોભે છે.
સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસઃ પુત્રેણ તવ ધન્વિના। વ્યરાજત રણે પાર્થઃ કિંશુકઃ પુષ્પવાનિવ
મારા પુત્ર, મહાન ધનુર્ધારી દુઃશાસનના ઘાયલ કરવાથી અર્જુન યુદ્ધમાં ફૂલેલા કિંચુક વૃક્ષ જેવો લાલચટ્ટ શોભતો હતો.
દુઃશાસનં તતઃ ક્રુદ્ધઃ પીડયામાસ પાણ્ડવઃ। પર્વણીવ સુસંક્રુદ્ધો રાહુઃ પૂર્ણં નિશાકરમ્
પછી ક્રોધિત પાંડવે દુઃશાસનને એવી રીતે પીડાવ્યો, જેમ રાહુ પૂનમના ચંદ્રને ભારે અસહ્ય બનાવી દે છે.
પીડ્યમાનો બલવતા પુત્રસ્તવ વિશાંપતે । વિવ્યાધ સમરે પાર્થં કઙ્કપત્રૈઃ શિલાશિતૈઃ
મારા પુત્રને પાંડવના બળથી પીડા થઈ, તો તેણે યુદ્ધમાં પાર્થે કાંકપક્ષી જેવા પાંખવાળા અને પથ્થરથી ઘસાયેલા તીરો મારીને ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય પાર્થો ધનુશ્છિત્વા રથં ચાસ્ય ત્રિભિઃ શરૈઃ । આજઘાન તતઃ પશ્ચાત્પુત્રં તે નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી પાર્થે તેના ધનુષ્યને કાપી નાખ્યું અને ત્રણ તીરો વડે તેની રથને ઘાયલ કરી. ત્યારબાદ, તીક્ષ્ણ તીરો વડે ફરીથી તમારા પુત્રને ઘાયલ કર્યો.
સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય ભીમસ્ય પ્રમુખે સ્થિતઃ। અર્જુનં પઞ્ચાવિંશત્યા બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્
પછી તેણે બીજું ધનુષ્ય પકડી, ભીમ સામે ઊભો રહી, અર્જુનના હાથ અને છાતી પર પચ્ચીસ તીરોની ઝડપ કરી.
તસ્ય ક્રુદ્ધો મહારાજ પાણ્ડવઃ શત્રુતાપનઃ । અપ્રૈષીદ્વિશિખાન્ઘોરાન્યમદણ્ડોપમાન્બહૂન્
પછી, રાજા, દુશ્મનોને દહાડનાર પાંડવ ગુસ્સામાં આવી, દંડ જેવી ભયાનક ઘણી તીક્ષ્ણ તીરો છોડ્યા.
અપ્રાપ્તાનેવ તાન્બાણાંશ્ચિચ્છેદ તનયસ્તવ । યતમાનસ્ય પાર્થસ્ય તદદ્ભુતમિવાભવત્
પણ તમારા પુત્રે એ તીરો તેને પહોંચે એ પહેલાં જ કાપી નાખ્યા. પાર્થે એ તીરો છોડવા માટે પૂરતું પ્રયત્ન કર્યો, એ જોઈ બધાને આશ્ચર્ય થયું.
પાર્થં ચ નિશિતૈર્બાણૈરવિધ્યત્તનયસ્તવ । તતઃ ક્રુદ્ધો રણે પાર્થઃ શરાન્સંધાય કાર્મુકે
અને તમારા પુત્રે પાર્થેને તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો. પછી યુદ્ધમાં ક્રોધિત પાર્થે ધનુષ્ય પર તીરો ચડાવ્યા.
પ્રેષયામાસ સમરે સ્વર્ણપુઙ્ખાઞ્છિલાશિતાન્ । ન્યમઞ્જંસ્તે મહારાજ તસ્ય કાયે મહાત્મનઃ
પછી તેણે યુદ્ધમાં સોનાની પાંખવાળા અને પથ્થરથી ઘસાયેલા તીરો છોડ્યા. એ તીરો મહાત્મા દુઃશાસનના શરીરમાં ઘૂસી ગયા, હે રાજા.
યથા હંસા મહારાજ તટાકં પ્રાપ્ય ભારત। પીડિતશ્ચૈવ પુત્રસ્તે પાણ્ડવેન મહાત્મના
જેમ હંસો તળાવ સુધી પહોંચે છે, તેમ મહાત્મા પાંડવે તમારા પુત્રને ભારે પીડાવ્યો.
હિત્વા પાર્થં રણે તૂર્ણં ભીષ્મસ્ય રથમાવ્રજત્। અગાધે મઞ્જતસ્તસ્ય દ્વીપો ભીષ્મોઽભવત્તદા
પછી તેણે યુદ્ધમાં ઝડપથી પાર્થેને છોડીને ભીષ્મના રથ પાસે ગયો. જેમ ઊંડા પાણીમાં ડૂબતા માણસને દ્વીપ મળે, તેમ ભીષ્મ તેને આશ્રય બન્યા.
પ્રતિલભ્ય તતઃ સંજ્ઞાં પુત્રસ્તવ વિશાંપતે । અવારયત્તતઃ શૂરો ભૂય એવ પરાક્રમી
પછી, હે રાજાઓના સ્વામી, તમારા પુત્રે ફરીથી સંજ્ઞાન મેળવ્યું અને શૂરવીર બની, ફરી એકવાર શત્રુઓનો માર્ગ રોક્યો.
શરૈઃ સુનિશિતૈઃ પાર્થં યથા વૃત્રં પુરન્દરઃ। નિર્બિભેદ મહાકાયો વિવ્યથે નૈવ ચાર્જુનઃ
મજબૂત શરીર ધરાવનારા યોદ્ધાએ તીક્ષ્ણ બાણોથી પાર્થને એ રીતે ભેદ્યો જેમ વિદ્રાને ઇન્દ્રે ભેદ્યો હતો, છતાં અર્જુન જરા પણ ડગ્યો નહીં.
સાત્યકિં દંશિતં યુદ્ધે ભીષ્માયાભ્યુદ્યતં રણે। આર્શ્યશૃઙ્ગિર્મહેષ્વાસો વારયામાસ સંયુગે
યુદ્ધમાં ભીષ્મે સાથીકી સામે શસ્ત્ર ઉઠાવ્યા, પણ મહાન ધનુર્ધર ઋષ્યશૃંગે તેને રોકી દીધો.
માધવસ્તુ સુસંક્રુદ્ધો રાક્ષસં નવભિઃ શરૈઃ । આજઘાન રણે રાજન્પ્રહસન્નિવ ભારત
માધવે ખૂબ ગુસ્સામાં આવીને રાક્ષસ પર યુદ્ધમાં નવ બાણો ચલાવ્યા, અને હસતો હતો, હે ભારત.
તથૈવ રાક્ષસો રાજન્માધવં નવભિઃ શરૈઃ । અર્દયામાસ રાજેન્દ્ર સંક્રુદ્ધઃ શિનિપુઙ્ગવમ્
એ જ રીતે, રાજા, રાક્ષસે પણ ગુસ્સામાં આવીને શિનીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા માધવ પર નવ બાણો ચલાવ્યા.
શૈનેયઃ શરસઙ્ઘં તુ પ્રેષયામાસ સંયુગે । રાક્ષસાય સુસંક્રુદ્ધો માધવઃ પરવીરહા
શત્રુવીરોના વિનાશક એવા શૈન્યએ, ખૂબ ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં રાક્ષસ પર બાણોની ઝાડ ઊમાળી.
તતો રક્ષો મહાબાહું સાત્યકિં સત્યવિક્રમમ્ । વિવ્યાધ વિશિખૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ સિંહનાદ નનાદ ચ
પછી રાક્ષસે બળવાન અને સાચી બહાદુરી ધરાવનારા સાથીકી પર તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કર્યા અને સિંહની જેમ ગર્જના કરી.
માધવસ્તુ ભૃશં વિદ્ધો રાક્ષસેન રણે તદા। ધૈર્યમાલમ્બ્ય તેજસ્વી જહાસ ચ નનાદ ચ
માધવ રાક્ષસના બાણોથી ભારે ઘાયલ થયો, તો પણ ધીરજ રાખી, તેજથી ઝળહળી ઉઠ્યો, હસ્યો અને ગર્જના પણ કરી.
ભગદત્તસ્તતઃ ક્રુદ્ધો માધવં નિશિતૈઃ શરૈઃ । તાડયામાસ સમરે તોત્રૈરિવ મહાગજમ્
ભગદત્તે ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં માધવને તીક્ષ્ણ બાણોથી એ રીતે ઘાયલ કર્યો જેમ મહા હાથીને અંકુશથી મારવામાં આવે છે.
વિહાય રાક્ષસં યુદ્ધે શૈનેયો રથિનાં વરઃ । પ્રાગ્જ્યોતિષાય ચિક્ષેપ શરાન્સંનતપર્વણઃ
રાક્ષસને યુદ્ધમાં છોડીને, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા શૈન્યએ પ્રાગ્યોતિષના રાજા પર મજબૂત બાણો છોડ્યા.
તસ્ય પ્રાગ્જ્યોતિષો રાજા માધવસ્ય મહદ્ધનુઃ । ચિચ્છેદ શતધારેણ ભલ્લેન કૃતહસ્તવત્
પ્રાગ્યોતિષના રાજાએ કુશળતાપૂર્વક, વિશાળ માધવના ધનુષ્યને પહોળા ફલવાળા બાણથી સો ટુકડામાં કાપી નાખ્યું.
અથાન્યદ્ધનુરાદાય વેગવત્પરવીરહા । ભગદત્તં રણે ક્રુદ્ધં વિવ્યાધ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી શત્રુવીરોના વિનાશકએ બીજું ઝડપી ધનુષ્ય લીધું અને ગુસ્સામાં આવીને યુદ્ધમાં ભગદત્તને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસઃ સૃક્કિણી પરિસંલિહન્ । શક્તિં કનકવૈડૂર્યભૂષિતામાયસીં દૃઢામ્
મહાન ધનુર્ધર એટલો ઘાયલ થયો કે, પોતાના ખભા ઘસવા લાગ્યો અને પછી સોનાં અને વૈડૂર્યથી શોભિત મજબૂત લોખંડની ભાલા ઉપાડી.