પુત્રાસ્તુ તવ ગાઙ્ગેયં સમન્તાત્પર્યવારયન્ । મહત્યા સેનયા સાર્ધં તતો યુદ્ધમવર્તત
પછી તમારા પુત્રોએ અને વિશાળ સેનાએ ગંગાપુત્રને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો; ત્યારબાદ યુદ્ધ શરૂ થયું.
અર્જુનસ્તુ રણે રાજન્દૃષ્ટ્વા ભીષ્મસ્ય વિક્રમમ્ । શિખણ્ડિનમથોવાચ સમભ્યોહિ પિતામહમ્
હે રાજા, યુદ્ધમાં ભીષ્મના પરાક્રમને જોઈને અર્જુને શિખંડીને કહ્યું: 'પિતામહ પાસે આગળ વધ.'
ન ચાપિ ભીસ્ત્વયા કાર્યા ભીષ્માદદ્ય કથંચન । અહમેનં શરૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ પાતયિષ્યે રથોત્તમાત્
આજે ભીષ્મ સામે તું કોઈ પણ રીતે ડરતો નહીં; હું તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને શ્રેષ્ઠ રથ પરથી નીચે ઉતારી દઈશ.
એવમુક્તસ્તુ પાર્થેન શિખણ્ડી ભરતર્ષભ । અભ્યદ્રવત ગાઙ્ગેયં શ્રુત્વા પાર્થસ્ય ભાષિતમ્
પાર્થના આ શબ્દો સાંભળીને, હે ભરતવંશી, શિખંડી ગંગાપુત્ર તરફ દોડી ગયો.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તથા રાજન્સૌભદ્રશ્ચ મહારથઃ । હૃષ્ટાવાદ્રવતાં ભીષ્મં શ્રુત્વા પાર્થસ્ય ભાષિતમ્
એ જ રીતે, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને સુભદ્રાપુત્ર પણ આનંદિત થઈને, પાર્થના વચન સાંભળી ભીષ્મ સામે આગળ વધ્યા.
વિરાટદ્રુપદૌ વૃદ્ધૌ કુન્તિભોજસ્ય દંશિતઃ। અભ્યદ્રવત ગાઙ્ગેયં પુત્રસ્ય તવ પશ્યતઃ । નકુલઃ સહદેવશ્ચ ધર્મરાજશ્ચ વીર્યવાન્
વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદ, અને કુંતિભોજના દૃઢ રાજાએ પણ, તમારા પુત્ર જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે ગંગાપુત્ર સામે ધાવ્યા; સાથે નકુલ, સહદેવ અને પરાક્રમી ધર્મરાજ પણ હતા.
તથેતરાણિ સૈન્યાનિ સર્વામ્યેવ વિશાંપતે । સમાદ્રવન્ત ગાઙ્ગેયં શ્રુત્વા પાર્થસ્ય ભાષિતમ્
અને બાકી બધાં સૈન્યોએ પણ, હે જનપતિ, પાર્થના વચન સાંભળી ગંગાપુત્ર તરફ દોડ કરી.
પ્રત્યુદ્યયુસ્તાવકાશ્ચ સમેતાંસ્તાન્મહારથાન્ । યથાશક્તિ યથોત્સાહં તન્મે નિગદતઃ શૃણુ
અને પછી, હે રાજા, તમારા સૈનિકોએ પણ પોતાની શક્તિ અને ઉત્સાહ પ્રમાણે, એકઠા થયેલા મહારથીઓનો સામનો કરવા આગળ વધ્યા; હવે હું એનું વર્ણન કરું છું, સાંભળો.
ચિત્રસેનો મહારાજ ચેકિતાનં સમભ્યાયાત્ । ભીષ્મપ્રેપ્સું રણે યાન્તં વૃષં વ્યાઘ્રશિશુર્યથા
હે રાજા, ચિત્રસેનાએ ભીષ્મને શોધી યુદ્ધમાં જઈ રહેલા ચેકિતાન સામે આવકાર આપ્યો, જેમ વાઘનું બચ્ચું બળવાન વાછરડાને ટક્કર આપે.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં મહારાજ ભીષ્માન્તિકમુપાગતમ્ । ત્વરમાણં રણે યત્તં કૃતવર્મા ન્યવરાયત્
યુદ્ધમાં ઉત્સુક અને દૃઢ મનવાળો ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ભીષ્મની નજીક પહોંચ્યો ત્યારે, કૃતવર્માએ તેને રોકી દીધો.
ભીમસેનં સુસંક્રુદ્ધં ગાઙ્ગેયસ્ય વધૈષિણમ્ । ત્વરમાણો મહારાજ સૌમદત્તિર્ન્યવારયત્
મોટા ક્રોધથી ભરેલા અને ગંગાપુત્રના વધ માટે તત્પર ભીમસેનને, હે રાજા, સૌમદત્તિએ ઝડપથી જઈ રોકી લીધો.
તથૈવ નકુલં શૂરં કિરન્તં સાયકાન્બહૂન્ । વિકર્ણો વારયામાસ ઇચ્છન્ભીષ્મસ્ય જીવિતમ્
એ જ રીતે, અનેક બાણો વરસાવતા શૂરવીર નકુલને પણ, ભીષ્મનું જીવન બચાવવા ઇચ્છતા વિકર્ણએ અટકાવ્યો.
સહદેવં તથા રાજન્યાન્તં ભીષ્મરથં પ્રતિ। વારયામાસ સંક્રુદ્ધઃ કૃપઃ શારદ્વતો યુધિ
શરદ્વતના પુત્ર કૃપાચાર્યે, રણમાં ભીષ્મના રથની તરફ જતા સહદેવને ગુસ્સે થઈને રોકી દીધા.
રાક્ષસં ક્રૂરકર્માણં ભૈમસેનિં મહાબલમ્ । ભીષ્મસ્ય નિધનપ્રેપ્સું દુર્મુખોઽભ્યજ્રવદ્બલી
મહાબળવાન દુર્મુખે, ભીમસેનના પુત્ર ક્રૂરકર્મી રાક્ષસને, જે ભીષ્મના અંતની ઇચ્છા રાખતો હતો, પર ધાવા કર્યો.
સાત્યકિં સમરે ક્રુદ્ધમાર્સ્યશૃઙ્ગિવારયત્ । `ભીષ્મસ્ય વધમિચ્છન્તં પાણ્ડવપ્રીતિકામ્યયા
યુદ્ધમાં ગુસ્સે થયેલા અર્શ્યશૃંગીએ, પાંડવોને પ્રસન્ન કરવા ઈચ્છતો અને ભીષ્મના વધની ઈચ્છા રાખતો સાત્યકી, તેને અટકાવ્યો.
અભિમન્યું મહારાજ યાન્તં ભીષ્મરથં પ્રતિ। સુદક્ષિણો મહારાજ કામ્ભોજ પ્રત્યવારયત્
રાજા, કામ્બોજના સુદક્ષિણે, ભીષ્મના રથ તરફ જતા અભિમન્યુને રસ્તામાં અટકાવ્યો.
વિરાટદ્રુપદૌ વૃદ્ધૌ સમેતાવરિમર્દનૌ । અશ્વત્થામા તતઃ ક્રુદ્ધો વારયામાસ ભારત
પોતાના દુશ્મનોને હરાવવા એક થયેલા વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદને, ગુસ્સે થયેલા અશ્વત્થામાએ ત્યાં રોકી લીધા.
તથા પાણ્ડુસુતં જ્યેષ્ઠં ભીષ્મસ્ય વધકાઙ્ક્ષિણમ્ । ભારદ્વાજો રણે યત્તો ધર્મપુત્રમવારયત્
એ જ રીતે, યુદ્ધમાં ચેતન રહેલા ભારદ્વાજપુત્ર દ્રોણાચાર્યે, ભીષ્મના વધની ઇચ્છા રાખતા પાંડુના જ્યેષ્ઠ પુત્ર યુધિષ્ઠિરને અટકાવ્યો.
અર્જુનં રભસં યુદ્ધે પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્ । ભીષ્મપ્રેપ્સું મહારાજ ભાસયન્તં દિશો દશ
રાજા, શક્તિશાળી દુશાસને, શિખંડીને આગળ રાખીને યુદ્ધમાં ચારે બાજુ પ્રકાશિત થતો અને ભીષ્મને શોધતો અર્જુનને રોકી લીધો.
દુઃશાસનો મહેષ્વાસો વારયામાસ સંયુગે। અન્યે ચ તાવકા યોધાઃ પાણ્ડવાનાં મહારથાન્
મહાન ધનુર્ધર દુશાસને યુદ્ધમાં અર્જુનને અટકાવ્યો અને તારી બાજુના બીજા યોદ્ધાઓએ પાંડવોના મહારથીઓને રોકી લીધા.
ભીષ્મસ્યાભિમુખાન્યાતાન્વારયામાસુરાહવે । ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તુ સૈન્યાનિ પ્રાક્રોશંસ્તુ પુનઃ પુનઃ
જે બધા ભીષ્મ તરફ આગળ વધ્યા, તેમને યુદ્ધમાં અટકાવી દેવામાં આવ્યા; અને ધૃષ્ટદ્યુમ્ન વારંવાર સેના પર જોરથી લલકારતો રહ્યો.
અભ્યદ્રવત સંરબ્ધો ભીષ્મમેકં મહારથઃ । એષોઽર્જુનો રણે ભીષ્મં પ્રયાતિ કુરુનન્દનઃ
મહાન રથીએ, ક્રોધથી ભરાઈને, એકલા ભીષ્મ પર ધાવા કર્યો; ‘અર્જુન યુદ્ધમાં ભીષ્મ તરફ આવી રહ્યો છે, હે કુરુવંશના આનંદ!’
અભ્યદ્રવત માભૈષ્ટ ભીષ્મો હિ પ્રાપ્સ્યતે ન વઃ । અર્જુનં સમરે યોદ્ધું નોત્સહેતાપિ વાસવઃ
‘એ ધાવતો આવે છે—ડરશો નહીં! યુદ્ધમાં અર્જુન સામે તો ઇન્દ્ર પણ ટકી શકે નહીં, તો ભીષ્મ તો તમારો કશું બગાડી શકશે જ નહીં.’
કિમુ ભીષ્મો રણે વીરા ગતસત્વોઽલ્પજીવિતઃ। ઇતિ સેનાપતેઃ શ્રુત્વા પાણ્ડવાનાં મહારથાઃ
‘યુદ્ધમાં ભીષ્મનું શું? હે વીરો, હવે તો તેમનો આત્મા પણ નથી રહ્યો અને આયુષ્ય પણ ઓછું રહ્યું છે.’ એમ સેના નાયકના શબ્દો સાંભળી પાંડવોના મહારથીઓ—
અભ્યદ્રવન્ત સંહૃષ્ટા ગાઙ્ગેયસ્ય રથં પ્રતિ। આગચ્છતસ્તાન્સમરે વાર્યોઘાનચલા ઇવ
—હર્ષભેર ગંગાપુત્રના રથ તરફ ધસી પડ્યા; યુદ્ધમાં તેઓ જેમ આગળ વધતા, તેમ અડગ નદીની લહેરો જેવાં લાગતા.
અવારયન્ત સંહૃષ્ટાસ્તાવકાઃ પુરુષર્ષભાઃ । દુઃશાસનો મહારાજ ભયં ત્યક્ત્વા મહારથઃ
તારા પરાક્રમી યુવાનો આનંદથી તેમને અટકાવા લાગ્યા; મહારથી દુશાસને, રાજા, ભય છોડીને—
ભીષ્મસ્ય જીવિતાકાઙ્ક્ષી ધનઞ્જયમુપાદ્રવત્ । તથૈવ પાણ્ડવાઃ શૂરા ગાઙ્ગેયસ્ય રથં પ્રતિ
—ભીષ્મનું જીવન બચાવવાની ઇચ્છાથી ધનંજય પર તૂટી પડ્યો; એ જ રીતે પાંડવોના શૂરવીરો પણ ગંગાપુત્રના રથ તરફ આગળ વધ્યા.
અભ્યદ્રવન્ત સંગ્રામે તવ પુત્રાન્મહારથાઃ । તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ ચિત્રરૂપં વિશાંપતે
યુદ્ધમાં તારા પુત્ર મહારથીઓ પણ એમની સામે ધસી પડ્યા; ત્યાં, હે જનાધિપતિ, અમને એક અદ્ભુત અને અજોડ દૃશ્ય જોવા મળ્યું.
દુઃશાસનરથં પ્રાપ્ય યત્પાર્થો નાત્યવર્તત । યથા વારયતે વેલા ક્ષુબ્ધતોયં મહાર્ણવમ્
જ્યારે પાર્થ દુશાસનના રથ સુધી પહોંચ્યો, ત્યારે એ પાછો ફર્યો નહીં; જેમ કે દરિયાની ઉછળતી લહેરો સામે કિનારો અડગ રહે છે.
તથૈવ પાણ્ડવં ક્રુદ્ધં તવ પુત્રો ન્યવારયત્। ઉભૌ તૌ રથિનાં શ્રેષ્ઠાવુભૌ ભારતદુર્જયૌ
એ જ રીતે, તારા પુત્રએ ગુસ્સે થયેલા પાંડવને રોકી લીધો; બંને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને, હે ભારત, બંને અજેય હતા.