નકુલં સહદેવં ચ ધર્મરાજં ચ પાણ્ડવમ્ । ન્યવારયન્નરશ્રેષ્ઠાન્પરિવાર્ય સમન્તતઃ
એમણે નકુલ, સહદેવ અને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને ચારેય બાજુથી ઘેરીને રોકી દીધા.
તતો દુર્યોધનો રાજા શૂરાણાં હયસાદિનામ્ । અયુતં પ્રેષયામાસ પાણ્ડવાનાં નિવારણે
પછી રાજા દુર્યોધને દસ હજાર વીર ઘોડાસ્વાર પાંડવોને રોકવા મોકલ્યા.
તૈઃ પ્રવિષ્ટૈર્મહાવેગૈર્ગરુત્મદ્ભિરિવાહવે। ખુરાહતા ધરા રાજંશ્ચકમ્પે ચ નનાદ ચ
જ્યારે એ ઝડપી યોદ્ધાઓ યુદ્ધમાં પ્રવેશ્યા, ત્યારે એમના ઘોડાઓના ખુરોથી ધરા ધ્રૂજી ઉઠી અને ગર્જના કરવા લાગી.
ખુરશબ્દશ્ચ સુમહાન્વાજિનાં શુશ્રુવે તદા। મહાવંશવનસ્યેવ દહ્યમાનસ્ય પર્વતે
એ સમયે ઘોડાઓના ખુરોની ભયાનક ધ્વનિ એવી સંભળાઈ, જેમ પહાડ પર મોટા વાંસના જંગલમાં આગ લાગવાથી થતી ગડગડાટ.
ઉત્પતદ્ભિશ્ચ તૈસ્તત્ર સમુદ્ધૂતં મહદ્રજઃ। દિવાકરરથં પ્રાપ્ય ચ્છાદયામાસ ભાસ્કરમ્
અને જ્યારે એ બધા આગળ ધસી આવ્યા, ત્યારે મોટું ધૂળનું વાદળ ઊભું થયું, જે સૂર્યના રથ સુધી પહોંચી સૂર્યને ઢાંકી ગયું.
વેગવદ્ભિર્હયૈસ્તૈસ્તુ ક્ષોભિતા પાણ્ડવીક ચમૂઃ। નિપતદ્ભિર્મહાવેગૈર્હંસૈરિવ મહત્સરઃ
આ ઝડપી ઘોડાઓએ પાંડવોની સેના ગભરાવી નાખી, જેમ મોટા સરોવરમાં હંસો ઝડપથી ઊતરતા પાણીમાં ઉથલપાથલ થાય.
હેષતાં ચૈવ શબ્દેન ન પ્રાજ્ઞાયત કિંચન । `અન્તર્દધે મહાઞ્શબ્દસ્તેન શબ્દેન મોહિતઃ
અને ઘોડાઓની હણહણાટથી કંઈ જ દેખાતું નહોતું; એ ભયાનક અવાજ બધું જ ઢાંકી નાખતો હતો.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ। પ્રત્યઘ્નંસ્તરસા વેગં સમરે હયસાદિનામ્
પછી રાજા યુધિષ્ઠિર અને માતૃભાઈઓ નકુલ-સહદેવે યુદ્ધમાં ઘોડાસ્વારોના આકરા આક્રમણને જોરથી રોકી દીધું.
ઉદ્વૃત્તસ્ય મહારાજ પ્રાવૃટ્કાલેઽતિપૂર્યતઃ। પૌર્ણમાસ્યામમ્બુવેગં યથા વેલા મહોદધેઃ
હે મહારાજા, જેમ વરસાદના સમયમાં પૂર્ણિમાની રાતે મહાસાગરનું પાણી કિનારે આવીને ઉછળી જાય છે, એ જ રીતે એ શક્તિ પણ જોરશોરથી વહેવા લાગી.
તતસ્તે રથિનો રાજઞ્શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ। ન્યકૃન્તન્નુત્તમાઙ્ગાનિ શરેણ હયસાદિનામ્
પછી, હે રાજા, રથ પર બેઠેલા યુદ્ધવીરો વાંકાવાળાં તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘોડેસવારો અને બીજા યોદ્ધાઓના માથાં કાપી નાખતા હતા.
તે નિપેતુર્મહારાજ નિહતા દૃઢધન્વિભિઃ । નાગૈરિવ મહાનાગા યથાવદ્ગિરિગહ્વરે
મજબૂત ધનુષ્યવાળાં વીરોએ જેમ મહાનાગો પહાડની ગુફામાં બીજા સાપોને માર નાખે છે, એમ જ ઘાયલ થયેલા યોદ્ધાઓ જમીન પર ઢળી પડ્યા.
તેઽપિ પ્રાસૈઃ સુનિશિતૈઃ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ । ન્યકૃન્તન્નુત્તમાઙ્ગાનિ વિચરન્તો દિશો દશ
એ યોદ્ધાઓ પણ દસેય દિશામાં ફરીને, તીક્ષ્ણ ભાલાં અને વાંકાવાળાં બાણોથી શત્રુઓના માથાં કાપી નાખતા હતા.
અભ્યાહતા હયારોહા ઋષ્ટિભિર્ભરતર્ષભ । અત્યજન્નુત્તમાઙ્ગાનિ ફલાનીવ મહાદ્રુમાઃ
ભારે ભાલાંથી ઘાયલ થયેલા ઘોડેસવારો, હે ભરતવંશી, મોટા વૃક્ષો ફળ છોડી દે એ રીતે પોતાનાં માથાં જમીન પર પાડી દેતા હતા.
સમાદિનો હયા રાજંસ્તત્રતત્ર નિષૂદિતાઃ। પતિતાઃ પાત્યમાનાશ્ચ પ્રત્યદૃશ્યન્ત સર્વશઃ
જ્યાં ત્યાં, હે રાજા, ઘોડેસવારો માર્યા ગયા પછી ઘોડાઓ પડતા અને ઢળી પડતા દેખાતા હતા.
વધ્યમાના હયાશ્ચૈવ પ્રાદ્રવન્ત ભયાર્દિતાઃ। યથા સિંહં સમાસાદ્ય મૃગાઃ પ્રાણપરાયણાઃ
અને ઘોડાઓ પણ જ્યારે મારવામાં આવતા, ત્યારે ભયથી ભાગી જતાં, જેમ હરણો સિંહને જોઈને પોતાનો જીવ બચાવવા દોડે છે.
પાણ્ડવાશ્ચ મહારાજ જિત્વા શત્રૂન્મહામૃધે । દધ્મુઃ શઙ્ખાંશ્ચ ભેરીશ્ચ તાડયામાસુરાહવે
પછી, હે મહારાજા, પાંડવો એ મહાયુદ્ધમાં શત્રુઓને હરાવીને શંખ વગાડ્યા અને યુદ્ધભૂમિમાં ભેરીઓ વગાડવા લાગ્યા.
તતો દુર્યોધનો દીનો દૃષ્ટ્વા સૈન્યં પરાજિતમ્ । અબ્રવીદ્રતશ્રેષ્ઠ મદ્રરાજમિદં વચઃ
પછી, દુઃખી થયેલા દુર્યોધને પોતાની સેના હારી ગઈ જોઈને, શ્રેષ્ઠ રથવીર મદ્રરાજને આ રીતે કહ્યું.
એષ પાણ્ડુસુતો જ્યેષ્ઠો યમાભ્યાં સહિતો રણે । પશ્યતાં વો મહાબાહો સેનાં દ્રાવયતિ પ્રભો
હે મહાબાહુ, જુઓ, પાંડુનો મોટો પુત્ર અને યમપુત્રો સાથે મળીને તમારી સામે તમારી આખી સેના ભગાડી રહ્યો છે.
તં વારય મહાબાહો વેલેવ મકરાલયમ્ । ત્વં હિ સંશ્રૂયસેઽત્યર્થમસહ્યબલવિક્રમઃ
હે મહાબાહુ, જેમ કિનારો સાગરના જ્વારને અટકાવે છે, એમ તું તેને રોક. કેમ કે તારી શક્તિ અને પરાક્રમ સહન કરવા જોગો નથી, એ માટે તું પ્રસિદ્ધ છે.
પુત્રસ્ય તવ તદ્વાક્યં શ્રુત્વા શલ્યઃ પ્રતાપવાન્। સ યયૌ રથવંશેન યત્ર રાજા યુધિષ્ઠિરઃ
પછી, પુત્રના એ વચન સાંભળી, પરાક્રમી શલ્યે પોતાની રથસેનાને લઈને જ્યાં રાજા યુધિષ્ઠિર હતા ત્યાં જઈ પહોંચ્યો.
તદાપતદ્વૈ સહસા શલ્યસ્ય સુમહદ્બલમ્ । મહૌઘવેગં સમરે વારયામાસ પાણ્ડવઃ
એ સમયે, શલ્યની મોટી સેના અચાનક ધસી આવી, પણ પાંડવે એ વહેતા પ્રવાહ જેવો હુમલો યુદ્ધમાં રોકી દીધો.
મદ્રરાજં ચ સમરે ધર્મરાજો મહારથઃ। દશભિઃ સાયકૈસ્તૂર્ણમાજઘાન સ્તનાન્તરે । નકુલઃ સહદેવશ્ચ તં સપ્તભિરજિહ્નગૈઃ
યુદ્ધમાં ધર્મરાજા એ મહારથીએ મદ્રરાજને દસ તીક્ષ્ણ બાણોથી છાતીમાં ઘાયલ કર્યો; અને નકુલ તથા સહદેવે સાત સીધા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
મદ્રરાજોઽપિ તાન્સર્વાનાજઘાન ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ । યુધિષ્ઠિરં પુનઃ ષષ્ટ્યા વિવ્યાધ નિશિતૈઃ શરૈઃ
મદ્રરાજે પણ બધાને ત્રણ-ત્રણ બાણોથી ઘાયલ કર્યા અને પછી યુધિષ્ઠિરને સાઠ તીક્ષ્ણ બાણોથી ફરી ઘાયલ કર્યો.
માદ્રીપુત્રૌ ચ સંભ્રાન્તૌ દ્વાભ્યાં દ્વાભ્યામતાડયત્। તતો ભીમો મહાબહુર્દૃષ્ટ્વા રાજનમાહવે
મદ્રીપુત્રો થોડાં ગભરાઈ ગયા, ત્યારે મદ્રરાજે બંનેને બે-બે બાણ મારી ઘાયલ કર્યા; એ પછી મહાબાહુ ભીમે યુદ્ધમાં રાજાને જોઈને—
મદ્રરાજવશં પ્રાપ્તં મૃત્યોરાસ્યગતં યથા। અભ્યપદ્યત સંગ્રામે યુધિષ્ઠિરમમિત્રજિત્
મદ્રરાજને જાણે મૃત્યુના મુખમાં આવી ગયો હોય એમ જોઈ, અમિત્રજિત યુધિષ્ઠિરે યુદ્ધમાં તેની સામે આગળ વધ્યો.
આપતન્નેવ ભીમસ્તુ મદ્રરાજમતાડયત્।' સર્વપારશવૈસ્તીક્ષ્ણૈર્નારાચૈર્મર્મભેદિભિઃ
ભીમ પણ ધસી આવતાં, તેણે પોતાના બધા તીક્ષ્ણ, લોખંડના અણવાળાં અને અંગભેદક બાણોથી મદ્રરાજને ઘાયલ કર્યો.
તતો ભીષ્મશ્ચ દ્રોણશ્ચ સૈન્યેન મહતા વૃતૌ। રાજાનમભ્યપદ્યેતામઞ્જસા શરવર્ષિણૌ
પછી ભીષ્મ અને દ્રોણ, મોટી સેના સાથે ઘેરાયેલા, તીરની વરસાદ વરસાવતા, રાજાને ઝડપથી મળવા ગયા.
તતો યુદ્ધં મહાઘોરં પ્રાવર્તત સુદારુણમ્। અપરાં દિશમાસ્થાય દ્યોતમાને દિવાકરે
પછી, જ્યારે સૂર્ય બીજી દિશામાં તેજ પાથરી રહ્યો હતો, ત્યારે અત્યંત ભયાનક અને ભયાવહ યુદ્ધ શરૂ થયું.
તતઃ પિતા તવ ક્રુદ્ધો નિશિતૈઃ સાયકોત્તમૈઃ। આજઘાન રણે પાર્થાન્સહસેનાન્સમન્તતઃ
પછી તમારા પિતા ક્રોધિત થઈ, તીક્ષ્ણ અને ઉત્તમ તીરો વડે યુદ્ધમાં પૃથાપુત્રો અને તેમની સેના પર ચારે બાજુથી પ્રહાર કર્યો.
ભીમં દ્વાદશભિર્વિદ્ધ્વા સાત્યકિં નવભિઃ શરૈઃ । નકુલં ચ ત્રિભિર્વિદ્ધ્વા સહદેવં ચ સપ્તભિઃ
તેમણે ભીમને બાર, સાથીકીને નવ, નકુલને ત્રણ અને સહદેવને સાત તીરો માર્યા.