તથૈવ ભગદત્તશ્ચ શ્રતાયુશ્ચ મહાબલઃ। ગજાનીકેન ભીમસ્ય તાવવારયતાં દિશઃ
એ જ રીતે ભગદત્ત અને મહાબલી શતાયુએ, ગજસેનાની સાથે ભીમના માર્ગમાં અવરોધ ઊભો કર્યો.
ભૂરિશ્રવાઃ શલશ્ચૈવ સૌબલશ્ચ વિશાંપતે । શરૌઘૈર્વિમલૈસ્તીક્ષ્ણૈર્માદ્રીપુત્રાવવારયન્
ભૂરીશ્વર, શલ અને સૌબલપુત્રે, હે રાજા, તેજસ્વી અને તીખા બાણોના વરસાદથી માદ્રીપુત્રોને અટકાવ્યા.
ભીષ્મસ્તુ સંહતઃ સઙ્ખ્યે ધાર્તરાષ્ટ્રૈઃ સસૈનિકૈઃ । યુધિષ્ઠિરં સમાસાદ્ય સર્વતઃ પર્યવારયત્
પણ ભીષ્મ, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રો અને તેમની સેના સાથે યુદ્ધમાં જોડાઈ, યુધિષ્ઠિરને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધા.
આપતન્તં ગજાનીકં દૃષ્ટ્વા પાર્થો વૃકોદરઃ। લોલિહન્સૃક્કિણી વીરો મૃગરાડિવ કાનને
ગજસેનાને ચઢતો જોઈને, પાર્થે અને વૃકોદરે, એ વીરોએ, જંગલમાં સિંહ જેમ હોઠ ચાટે તેમ ઉત્સાહ દાખવ્યો.
ભીમસ્તુ રથિનાં શ્રેષ્ઠો ગદાં ગૃહ્ય મહાહવે । અવપ્લુત્ય રથાત્તૂર્ણં તવ સૈન્યાન્યભીષયત્
ભીમ, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, મહાયુદ્ધમાં ગદા હાથમાં લઈ, ઝડપથી રથમાંથી ઊતર્યો અને તમારી સેનામાં ભય ફેલાવી દીધો.
તમુદ્વીક્ષ્ય ગદાહસ્તં તતસ્તે ગજસાદિનઃ । પરિવવ્રૂ રણે યત્તા ભીમસેનં સમન્તતઃ
ગદાધારી ભીમસેનને જોઈને, એ ગજસેનાપતિઓ યુદ્ધમાં ચારે બાજુથી ભીમસેનને ઘેરીને લડી પડ્યા.
ગજમધ્યમનુપ્રાપ્તઃ પાણ્ડવઃ સ વ્યરાજત। મેઘજાલસ્ય મહતો યથા મધ્યગતો રવિઃ
પાંડવ ભીમસેન ગજસેનાના મધ્યમાં પ્રવેશી ગયા ત્યારે તેઓ મોટાં વાદળના ટોળાં વચ્ચેના સૂર્ય જેવું તેજસ્વી લાગ્યા.
વ્યધમત્સ ગજાનીકં ગદયા પાણ્ડવર્ષભઃ । મહાભ્રજાલમતુલં માતરિશ્વેવ સન્તતમ્
પાંડવોમાં વરિષ્ઠ ભીમસેને પોતાની ગદાથી ગજસેનાને તોડી નાંખ્યા, જેમ પવન વિશાળ વાદળના ટોળાંને વિખેરી નાખે છે.
તે વધ્યમાના બલિના ભીમસેનેન દન્તિનઃ । આર્તનાદં રણે ચક્રુર્ગર્જન્તો જલદા ઇવ
મહાબલી ભીમસેનના હાથોંથી મારાતા એ હાથીઓ યુદ્ધભૂમિમાં દુઃખથી દહાડવા લાગ્યા, જેમ મેઘો ગર્જના કરે.
બહુધા દારિતશ્ચૈવ વિષાણૈસ્તત્ર દન્તિભિઃ । ફુલ્લાશોકનિભઃ પાર્થઃ શુશુભે રણમૂર્ધનિ
ત્યાં, એ હાથીઓના દાંતથી અનેક રીતે ઘાયલ થયેલા અર્જુન યુદ્ધભૂમિમાં ફૂલેલા અશોક વૃક્ષ જેવો શોભી રહ્યો હતો.
સાદિનાં શસ્ત્રવૃષ્ટિં ચ વ્યધમદ્ગદયા તતઃ।' વાયુવેગસમાયુક્તો વ્યચરત્પાણ્ડવો યુધિ
પાંડવએ પોતાની ગદા વડે યુદ્ધમાં વીરોએ વરસાવેલા શસ્ત્રોના વરસાદને વિખેરી નાખ્યો અને પવન જેવી ઝડપથી મેદાનમાં દોડતો રહ્યો.
વિષાણોલ્લિખિતૈર્ગાત્રૌર્વિષાણાભિહતો ભૃશમ્। વિષાણે દન્તિનં ગૃહ્ય નિર્વિષાણમથાકરોત્
હાથીના દાંતોથી વારંવાર ઘાયલ થવાથી તેના શરીર પર ઘા પડ્યા હતા, ત્યારે તેણે હાથીનો દાંત પકડીને તેને દાંતવિહોણો કરી નાખ્યો.
વિષાણેન ચ તેનૈવ કુમ્ભોઽભ્યાહત્ય દન્તિનમ્ । પાતયામાસ સમરે દણ્ડહસ્ત ઇવાન્તકઃ
પછી એ જ દાંતથી તેણે હાથીના માથા પર ઘા કર્યો અને યુદ્ધમાં તેને જમીન પર પાડી દીધો, જાણે મૃત્યુદેવ પોતાના દંડ વડે કોઈને ધરાશાયી કરે.
શોણિતાક્તાં ગદાં બિભ્રન્મેદોભઞ્જાકૃતચ્છવિઃ । કૃતાભ્યઙ્ગઃ શોણિતેન રુદ્રવત્પ્રત્યદૃશ્યત
લોહીથી લથપથ અને ચરબીથી મલિન થયેલી ગદા હાથમાં લઈને, લોહીથી સ્નાન કરેલો તે વીર રુદ્રદેવ જેવો દેખાતો હતો.
એવં કે વધ્યમાનાશ્ચ હતશેષા મહાગજાઃ । પ્રાદ્રવન્ત દિશો રાજન્વિમૃદ્ગન્તઃ સ્વકં બલમ્
આ રીતે મહાહાથીઓ મારાતા જતા, તો બચેલા હાથીઓ પોતાના જ સૈન્યને ચીધીને, રાજન, ચારેય દિશામાં ભાગી ગયા.
દ્રવદ્ભિસ્તૈર્મહાનાગૈઃ સમન્તાદ્ભરતર્ષભ। દુર્યોધનબલં સર્વં પુનરાસીત્પરાઙ્ભુખમ્
મહાનાગો બધે ભાગી રહ્યા, તો, ભરતવંશી, દુર્યોધનનું આખું સૈન્ય ફરી એકવાર પીઠ ફેરવીને ભાગી પડ્યું.
મધ્યંદિનો મહારાજ સંગ્રામઃ સમપદ્યત। લોકક્ષયકરો રૌદ્રો ભીષ્મસ્ય સહ સોમકૈઃ
મધ્યાહ્ને, મહારાજ, યુદ્ધ ભયાનક બની ગયું, જગતને વિનાશ કરનારું અને ભીષ્મ તથા સોમકાઓ વચ્ચે ભયાવહ સંઘર્ષ થયો.
ગાઙ્ગેયો રથિનાં શ્રેષ્ઠઃ પાણ્ડવાનામનીકિનીમ્ । વ્યધમન્નિશિતૈર્બાણૈઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ
ગંગાપુત્ર ભીષ્મ, શ્રેષ્ઠ રથીઓમાંના, પાંડવોની સેના પર શતોએ અને હજારો તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવીને તેને વિખેરી નાખી.
સંમમર્દ ચ તત્સૈન્યં પિતા દેવવ્રતસ્તવ। મર્દયેચ્ચ યથા રાજન્સિંહઃ પ્રાપ્ય મૃગવ્રજમ્
તમારા પિતા દેવવ્રતએ એ સૈન્યને દબાવી નાખ્યું, રાજન, જેમ સિંહ હરણોના ઝુંડને ચીધી નાખે તેમ.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ શિખણ્ડી ચ વિરાટો દ્રુપદસ્તથા। ભીષ્મમાસાદ્ય સમરે શરૈર્જઘ્નુર્મહારથમ્
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, શિખંડિ, વિરાટ અને દ્રુપદ—all ભીષ્મ સામે યુદ્ધમાં આવ્યા અને મહારથી ભીષ્મ પર બાણો વરસાવ્યા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં તતો વિદ્ધ્વા વિરાટં ચ શરૈસ્ત્રિભિઃ । દ્રુપદસ્ય ચ નારાચં પ્રેષયામાસ ભારત
પછી ભીષ્મે ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને વિરાટને ત્રણ-ત્રણ બાણો મારી ઘાયલ કર્યા અને દ્રુપદ તરફ વિશાળ બાણ છોડ્યો, ભરતવંશી.
તેન વિદ્ધા મહેષ્વાસા ભીષ્મેણામિત્રકર્શિના । ચુક્રુધુઃ સમરે રાજન્પાદસ્પૃષ્ટા ઇવોરગાઃ
ભીષ્મ જેવા દુશ્મનને હરાવનારા મહાન ધનુર્ધરથી ઘાયલ થઈ, રાજન, તેઓ યુદ્ધમાં સર્પ જેમ પગે તોડાય ત્યારે ગુસ્સે થાય તેમ ભડકી ઉઠ્યા.
શિખણ્ડી તં ચ વિવ્યાધ ભરતાનાં પિતામહમ્ । સ્ત્રીમયં મનસા ધ્યાત્વા નાસ્મૈ પ્રાહરદચ્યુતઃ
શિખંડિએ ભરતવંશના પિતામહ પર બાણ ચલાવ્યા, પણ ભીષ્મે મનમાં તેને સ્ત્રી સમજીને, અચલ મનથી, તેના પર પ્રહાર કર્યો નહીં.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્તુ સમરે ક્રોધેનાગ્નિરિવ જ્વલન્ । પિતામહં ત્રિભિર્બાણૈર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્
પણ ધૃષ્ટદ્યુમ્ન તો ગુસ્સાથી અગ્નિ જેવો ધધકતો હતો; તેણે યુદ્ધમાં પિતામહના હાથ અને છાતી પર ત્રણ બાણો મારી ઘાયલ કર્યો.
દ્રુપદઃ પઞ્ચવિંશત્યા વિરાટો દશમિઃ શરૈઃ। શિખણ્ડી પઞ્ચવિંશત્યા ભીષ્મં વિવ્યાધ સાયકૈઃ
દ્રુપદે ભીષ્મ પર પચ્ચીસ બાણો ચલાવ્યા, વિરાટે દસ, અને શિખંડિએ પણ પચ્ચીસ બાણો ભીષ્મને ઘાયલ કરવા માટે છોડ્યા.
સોઽતિવિદ્ધો મહારાજ શોણિતૌઘપરિપ્લુતઃ। વસન્તે પુષ્પશબલો રક્તાશોક ઇવાબભૌ
આ રીતે અતિશય ઘાયલ થઈને, મહારાજ, લોહીના ધોધમાં લથપથ ભીષ્મ વસંતમાં ફૂલેલા લાલ અશોકના વૃક્ષ જેવો ચમકી ઉઠ્યો.
તાન્પ્રત્યવિધ્યદ્ગાઙ્ગેયસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિરજિહ્મગૈઃ । દ્રુપદસ્ય ચ ભલ્લેન ધનુશ્ચિચ્છેદ મારિષ
ગંગાપુત્ર ભીષ્મે તેમને ત્રણ-ત્રણ સીધા બાણો માર્યા અને દ્રુપદનું ધનુષ્ય વિશાળ બાણથી કાપી નાખ્યું, મારિષ.
સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય ભીષ્મં વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ । સારથિં ચ ત્રિભિર્બાણૈઃ સુશિતૈ રણમૂર્ધનિ
પછી દ્રુપદે બીજું ધનુષ્ય લઈને, ભીષ્મ પર પાંચ બાણો અને તેના સારથી પર યુદ્ધમધ્યે ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણો ચલાવ્યા.
તથા ભીમો મહારાજ દ્રૌપદ્યાઃ પઞ્ચ ચાત્મજાઃ । કેકયા ભ્રાતરઃ પઞ્ચ સાત્યકિશ્ચૈવ સાત્વતઃ
એવી રીતે, રાજા, ભીમ, દ્રૌપદીના પાંચ પુત્રો, કેકય દેશના પાંચ ભાઈઓ અને સાત્વત વંશના સાત્યકી પણ,
અભ્યદ્રવન્ત ગાઙ્ગેયં યુધિષ્ઠિરસમાજ્ઞયા । પ્રતિ રક્ષણકાર્યાર્થં ધૃષ્ટદ્યુમ્નમુખાન્રણે
યુધિષ્ઠિરના આદેશથી, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને તેના મુખ્ય યોદ્ધાઓની રક્ષા કરવા માટે, ગંગાપુત્ર ભીષ્મ સામે યુદ્ધમાં તૂટી પડ્યા.