સમાગમ્ય મહારાજ મન્ત્રં ચક્રુર્વિવક્ષિતમ્ । કથં પાણ્ડુસુતાઃ સઙ્ખ્યે જેતવ્યાઃ સગણા ઇતિ
મહારાજ, બધાએ ભેગા મળી, ચર્ચા કરી કે પાંડુપુત્રો અને તેમના સાથીઓને યુદ્ધમાં કેવી રીતે હરાવાય.
તતો દુર્યોધનો રાજા સર્વાંસ્તાનાહ મન્ત્રિણઃ । સૂતપુત્રં સમાભાષ્ય સૌબલં ચ મહાબલમ્
પછી દુર્યોધન રાજાએ પોતાના બધા મંત્રીઓ સાથે, સુતપુત્ર અને શક્તિશાળી શૌબલને સંબોધીને વાત કરી.
દ્રોણો ભીષ્મ કૃપઃ શલ્યઃ સૌમદત્તિશ્ચ સંયુગે। ન પાર્થાન્પ્રતિ બાધન્તે ન જાને કિંનુ કારણમ્
દ્રોણ, ભીષ્મ, કૃપ, શલ્ય અને સૌમદત્તિ યુદ્ધમાં પૃથાપુત્રો સામે જોરદાર પ્રહારો કરતા નથી; એનું કારણ મને સમજાતું નથી.
અવધ્યમાનાસ્તે ચાપિ ક્ષપયન્તિ બલં મમ। સોઽસ્મિ ક્ષીણબલઃ કર્ણ ક્ષીણશસ્ત્રશ્ચ સંયુગે
એ લોકો મારી સેના નાશ કરી રહ્યા છે, ભલે તેઓ પોતે મરતા નથી; કર્ણ, હવે મારી પાસે ન તો પૂરતી સેના રહી છે, ન તો યુદ્ધમાં હથિયારો.
દ્રોણસ્ય પ્રમુખે વીરા હતાસ્તે ભ્રાતરો મમ। ભીમસેનેન રાધેય મમ ચૈવ ચ પશ્યતઃ
દ્રોણની હાજરીમાં, રાધેય, મારા ભાઈઓને ભીમસેને મારી નાખ્યા, અને હું એ બધું જોઈ રહ્યો હતો.
નિકૃતઃ પાણ્ડવૈઃ શૂરૈરવધ્યૈર્દૈવતૈરપિ । સોઽહં સંશયમાપન્નઃ પ્રકરિષ્યે કથં રણમ્
પાંડવો તો એવા શૂરવીર છે કે દેવતાઓ પણ તેમને હરાવી શકે નહીં; એમણે મને હેરાન કરી નાખ્યો છે. હવે આ યુદ્ધ આગળ કેવી રીતે લડવું એ મને સમજાતું નથી.
તમબ્રવીન્મહારાજ સૂતપુત્રો નરાધિપમ્ । મા શોચ ભરતશ્રેષ્ઠ કરિષ્યેઽહં પ્રિયં તવ
મહારાજ, ત્યારે સુતપુત્રે રાજાને કહ્યું: 'હે ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ, તમે ચિંતિત ન થાઓ, હું તમારું મનગમતું કામ પૂરું કરીશ.'
ભીષ્મઃ શાન્તનવસ્તૂર્ણમપયાતુ મહારણાત્ । નિવૃત્તે યુધિ ગાઙ્ગેયે ન્યસ્તશસ્ત્રે ચ ભારત
શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ જલદી મહાયુદ્ધમાંથી પછડાવા જોઈએ; જ્યારે ગાંગેય યુદ્ધ છોડીને હથિયાર મૂકી દેશે, હે ભરતવંશી—
અહં પાર્થાન્હનિષ્યામિ સહિતાન્સર્વસોમકૈઃ । પશ્યતો યુધિ ભીષ્મસ્ય શપે સત્યેન તે નૃપ
હું પૃથાપુત્રો અને બધા સોમકોને યુદ્ધમાં, ભીષ્મની આંખ સામે, મારી નાખીશ; રાજા, હું તમને સત્ય વચન આપું છું.
પાણ્ડવેષુ દયાં નિત્યં સ હિ ભીષ્મઃ કરોતિ વૈ। અશક્તશ્ચ રણે ભીષ્મો જેતુમેતાન્મહારથાન્
ભીષ્મ તો પાંડવો પર હંમેશા દયા રાખે છે, અને એ મહારથીઓને યુદ્ધમાં હરાવવાની શક્તિ પણ ભીષ્મમાં નથી.
અભિમાની રણે ભીષ્મો નિત્યં ચાપિ રણપ્રિયઃ । સ કથં પાણ્ડવાન્યુદ્ધે જેષ્યતે તાત સંગતાન્
ભીષ્મને યુદ્ધનો ગર્વ છે અને એ હંમેશા યુદ્ધમાં આનંદ પામે છે; તો, પિતા, એ સંયુક્ત પાંડવોને યુદ્ધમાં કેવી રીતે હરાવી શકે?
સ ત્વં શીઘ્રમિતો ગત્વા ભીષ્મસ્ય શિબિરં પ્રતિ । અનુમાન્ય ગુરું વૃદ્ધં શસ્ત્રં ન્યાસય ભારત
તેથી, તું તરત જ અહીંથી ભીષ્મના શિબિર તરફ જા; વડીલ ગુરુની મંજૂરી લઈને, હે ભરતવંશી, એને હથિયાર મૂકી દેવા કહેજે.
ન્યસ્તશસ્ત્રે તતો ભીષ્મે નિહતાન્પશ્ય પાણ્ડવાન્ । મયૈકેન રણે રાજન્સસુહૃદ્ગણબાન્ધવાન્
જ્યારે ભીષ્મ હથિયાર મૂકી દેશે, ત્યારે જો, રાજા, પાંડવો અને તેમના મિત્રો, સહયોગીઓ અને સગાઓને હું એકલો જ યુદ્ધમાં મારી નાખીશ.
એવમુક્તસ્તુ કર્ણેન પુત્રો દુર્યોધનસ્તવ । અબ્રવીદ્ભ્રાતરં તત્ર દુઃશાસનમિદં વચઃ
કર્ણે આવું કહ્યું ત્યારે, તારો પુત્ર દુર્યોધને ત્યાં પોતાના ભાઈ દુઃશાસનને આ રીતે કહ્યું.
અનુયાત્રં યથા સર્વં સજ્જીભવતિ સર્વશઃ । દુઃશાસન તથા ક્ષિપ્રં સર્વમેવોપપાદય
'દુઃશાસન, બધું તૈયાર રહે એ રીતે આખી વ્યવસ્થા જલદીથી કરી નાખ.'
એવમુક્ત્વા તતો રાજન્કર્ણમાહ જનેશ્વરઃ । અનુમાન્ય રણે ભીષ્મમેષોઽહં દ્વિપદાં વરમ્
આવી વાત કરીને, રાજાએ પછી કર્ણને કહ્યું: 'યુદ્ધમાં ભીષ્મની મંજૂરી લઈને, હું તારા પાસે આવીશ, હે શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય.'
આગમિષ્યે તતઃ ક્ષિપ્રં ત્વત્સકાશમરિન્દમ। અપક્રાન્તે તતો ભીષ્મે પ્રહરિષ્યસિ સંયુગે
'પછી હું તરત જ તારા પાસે આવી જઈશ; જ્યારે ભીષ્મ પછડાશે, ત્યારે તું યુદ્ધમાં પ્રહાર કરીશ.'
નિષ્પપાત તતસ્તૂર્ણં પુત્રસ્તવ વિશાંપતે । સહિતો ભ્રાતૃભિસ્તૈસ્તુ દેવૈરિવ શતક્રતુઃ
પછી, હે પ્રજાપતિ, તારો પુત્ર પોતાના ભાઈઓ સાથે જલદી નીકળી પડ્યો, જેમ દેવોમાં ઇન્દ્ર જાય છે.
તતસ્તં નૃપશાર્દૂલં શાર્દૂલસમવિક્રમમ્ । આરોપયદ્ધયં તૂર્ણં ભ્રાતા દુઃશાસનસ્તદા
પછી દુઃશાસને વાઘ જેવી તાકાત ધરાવતાં એ રાજવીને ઝડપથી ઘોડા પર બેસાડ્યો.
અઙ્ગદી બદ્ધમુકુટો હસ્તાભરણવાન્નૃપ । ધાર્તરાષ્ટ્રો મહારાજ વિબભૌ સ પથિ વ્રજન્
કાંડા પર કડાં, માથા પર મોખુટ અને હાથમાં આભૂષણોથી સજ્જ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર રાજમાર્ગે ચાલતો હતો, ત્યારે તે ખુબ જ તેજસ્વી દેખાતો હતો.
ભણ્ડીપુષ્પનિકાશેન તપનીયનિભેન ચ। અનુલિપ્તઃ પરાર્દ્ધ્યેન ચન્દનેન સુગન્ધિના
સોનેરી ઝાંખી ધરાવતી, ભંડીફૂલ જેવી ઝગમગતી અને સુગંધિત ઉત્તમ ચંદનથી લિપ્ત એ રાજા બહુ સુંદર લાગતો હતો.
અરજોમ્બરસંવીતઃ સિંહખેલગતિર્નૃપ । શુશુભે વિમલાર્ચિષ્માન્નભસીવ દિવાકરઃ
સફેદ, નિષ્કલંક વસ્ત્રો પહેરી, સિંહ જેવી ચાલે ચાલતો એ રાજા, આકાશમાં પ્રકાશતા સૂર્યની જેમ તેજસ્વી દેખાતો હતો.
તં પ્રયાન્તં નરવ્યાઘ્રં ભીષ્મસ્ય શિબિરં પ્રતિ । અનુજગ્મુર્મહેષ્વાસાઃ સર્વલોકસ્ય ધન્વિનઃ । ભ્રાતરશ્ચ મહેષ્વાસાસ્ત્રિદશા ઇવ વાસવમ્
જ્યારે એ પુરુષસિંહ ભીષ્મના શિબિર તરફ જતો હતો, ત્યારે શક્તિશાળી ધનુર્ધરો અને જગતના બધા ધનુર્ધરોએ તેની સાથે જવાનું શરૂ કર્યું. તેના ભાઈઓ પણ, દેવતાઓ ઇન્દ્રને ઘેરી લે છે એમ, તેને ઘેરીને ચાલતા હતા.
હયાનન્યે સમારુહ્ય ગજાનન્યે ચ ભારત । રથાનન્યે નરશ્રેષ્ઠં પરિવવ્રુઃ સમન્તતઃ
કેટલાંક ઘોડા પર, કેટલાંક હાથી પર અને કેટલાંક રથ પર ચડીને, એ સર્વે મહાન પુરુષને ચારેય બાજુથી ઘેરી લિધો.
પદાતયશ્ચ ત્વરિતા નખરપ્રાસયોધિનઃ। પરિવવ્રુર્મહેષ્વાસં ધાર્તરાષ્ટ્રં મહારથમ્
નખવાળી ભાલા ધારણ કરનાર ઝડપી પગવાળા પદાતીઓએ પણ એ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર મહારથીને ઘેરી લીધો.
આત્તશસ્ત્રાશ્ચ સુહૃદો રક્ષણાર્થં મહીપતેઃ । પ્રાદુર્બભૂવુઃ સહિતાઃ શક્રસ્યેવામરા દિવિ
મિત્રો પણ હથિયાર લઈને, રાજાની રક્ષા માટે એકસાથે ઉભા થયા, જેમ સ્વર્ગમાં અમરાઓ ઇન્દ્રની રક્ષા માટે ભેગા થાય છે.
સ પૂજ્યમાનઃ કુરુભિઃ કૌરવાણાં મહાબલઃ । પ્રયયૌ સદનં રાજા ગાઙ્ગેયસ્ય યશસ્વિનઃ । અન્વીયમાનઃ સતતં સોદરૈઃ પરિવારિતઃ
કુરુઓ દ્વારા સન્માનિત એ કૌરવોમાં મહાબળવાન રાજા, ગંગાપુત્ર ભીષ્મના ઘરમાં પોતાના ભાઈઓની સાથે સતત ઘેરાયેલો ત્યાં પહોંચ્યો.
દક્ષિણં દક્ષિણઃ કાલે સંભૃત્ય સ્વભુજં તદા। હસ્તિહસ્તોપમં સૌમ્યં સર્વશત્રુનિબર્હણમ્
એ સમયે, એણે પોતાના દાયાં હાથને, જે હાથીની સુંડ જેટલો મજબૂત અને દુશ્મનોનો વિનાશક હતો, શ્રદ્ધાપૂર્વક ઊંચો કર્યો.
પ્રગૃહ્ણન્નઞ્જલીન્નૄણામુદ્યતાન્સર્વતો દિશઃ। શુશ્રાવ મધુરા વાચો નાનાદેશનિવાસિનામ્
એ રાજાએ ચારેય દિશામાંથી આવતાં લોકોના જોડેલા હાથથી અભિવાદન સ્વીકાર્યા અને અનેક પ્રદેશના લોકોની મીઠી વાણી સાંભળી.
સંસ્તૂયમાનઃ સૂતૈશ્ચ માગધૈશ્ચ મહાયશાઃ। પૂજયાનશ્ચ તાન્સર્વાન્સર્વલોકેશ્વરેશ્વરઃ
સૂતો અને માગધો દ્વારા સ્તુતિ પામતો એ મહાપ્રસિદ્ધ રાજા, સર્વલોકના ઈશ્વર, સૌને સન્માન આપતો હતો.