વિમુખીકૃત્ય વર્સાંસ્તુ તાવકાન્યુધિ રાક્ષસઃ। જિઘાંસુભરતશ્રેષ્ઠ દુર્યોધનમુપાદ્રવત્
તમારા યોદ્ધાઓના બાણવર્ષને પાછું ધકેલી, રાક્ષસ મૃત્યુની ઇચ્છા સાથે, દુર્યોધન તરફ આગળ વધ્યો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
તમાપતન્તં સંપ્રેક્ષ્ય રાજાનં પ્રતિ વેગિતમ્ । અભ્યધાવઞ્જિઘાંસન્તસ્તાવકા યુદ્ધદુર્મદાઃક
તેને રાજા તરફ ઝડપથી આવતો જોઈ, તમારા યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત યોદ્ધાઓ તેને મારવા ઉત્સાહથી તેની સામે દોડી ગયા.
તાલમાત્રાણિ ચાપાનિ વિકર્ષન્તો મહારથાઃ । તમેકમભ્યધાવન્ત નદન્તઃ સિંહસઙ્ઘવત્
મહાન રથીઓ ધનુષને પૂરેપૂરી ખેંચી, એકલા તેના પર દોડી આવ્યા, સિંહોના ઝુંડની જેમ ગર્જના કરતા.
અથૈનં શરવર્ષેણ સમન્તાત્પર્યવાકિરન્ । પર્વતં વારિધારાભિઃ શરદીવ વલાહકાઃ
પછી તેમણે ચાર બાજુથી બાણવર્ષે તેને ઢાંકી દીધો, જેમ શરદ ઋતુના વાદળો પર્વતને વરસાદથી ઢાંકે છે.
સ ગાઢવિદ્ધો વ્યથિતસ્તોત્રાર્દિત ઇવ દ્વિપઃ । ઉત્પપાત તદાઽઽકાશં સમન્તાદ્વૈનતેયવત્
ઘાયલ અને પીડામાં, હાથીને અંકુશથી દુ:ખ થાય તેમ, તે ચારે બાજુથી ગરુડની જેમ આકાશમાં ઉડી ગયો.
વ્યનદત્સુમહાનાદં જીમૂત ઇવ શારદઃ । દિશઃ ખં વિદિશશ્ચૈવ નાદયન્ભૈરવસ્વનઃ
તેણે શરદના વાદળ જેવી ભયાનક ગર્જના કરી, દિશાઓ, આકાશ અને ચારે બાજુ ભયજનક અવાજથી ગુંજી ઉઠ્યા.
રાક્ષસસ્ય તુ તં શબ્દં શ્રુત્વા રાજા યુધિષ્ઠિરઃ । ઉવાચ ભરતશ્રેષ્ઠ ભીમસેનમરિન્દમમ્
યુદ્ધમાં રાક્ષસનો એ અવાજ સાંભળી, રાજા યુધિષ્ઠિરે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ભીમસેનને કહ્યું, જે દુશ્મનોને દમન કરે છે.
યુધ્યતે રાક્ષસો નૂનં ધાર્તરાષ્ટ્રૈર્મહારથૈઃ । યથાઽસ્ય શ્રૂયતે શબ્દો નદતો ભૈરવં સ્વનમ્
રાક્ષસ ચોક્કસ ધૃતરાષ્ટ્રના અને મહાન રથીઓ સાથે યુદ્ધ કરે છે, કેમ કે તેનું ભયાનક ગર્જનાનું અવાજ સાંભળાય છે.
અતિભારં ચ પશ્યામિ તસ્મિન્રાક્ષસપુઙ્ગવે । પિતામહશ્ચ સંક્રુદ્ધઃ પાઞ્ચાલાન્હન્તુમુદ્યતઃ
રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઘાટોટકચ પર બહુ મોટો ભાર પડ્યો છે, અને પિતામહ ગુસ્સામાં પાંચાલોને નાશ કરવા તૈયાર છે.
તેષાં ચ રક્ષણાર્થાય યુધ્યતે ફલ્ગુનઃ પરૈઃ। એતજ્જ્ઞાત્વા મહાબાહો કાર્યદ્વયમુપસ્થિતમ્
તે લોકોની રક્ષા માટે ફલ્ગુન દુશ્મનો સામે યુદ્ધ કરે છે; આ જાણીને, હે મહાબાહુ, આપણે બે કામો કરવા છે.
ગચ્છ રક્ષસ્વ હૈડિમ્બં શંશયં પરમં ગતમ્ । ભ્રાતુર્વચનમાજ્ઞાય ત્વરમાણો વૃકોદરઃ
હે, હૈડિંબનો પુત્ર બહુ મોટી મુશ્કેલીમાં છે, તેને રક્ષા કરવા જા; ભાઈનું કહેવું સાંભળી વ્રિકોદર ઝડપથી નીકળી પડ્યો.
પ્રયયૌ સિંહનાદેન ત્રાસયન્સર્વપાર્થિવાન્ । વેગેન મહતા રાજન્પર્વકાલે યથોદધિઃક
તે સિંહના ગર્જન સાથે નીકળી પડ્યો, બધાં રાજાઓને ડરાવતો, રાજા, ખુબ જ ઝડપથી, જેમ પરવકાળે દરિયો ઉછળે છે.
તમન્વગાત્સત્યધૃતિઃ સૌચિત્તિર્યુદ્ધદુર્મદઃ । શ્રેણિમાન્વસુદાનશ્ચ પુત્રઃ કાશ્યસ્ય ચાભિભૂઃ
સત્યધૃતિ, યૂદ્ધમાં કઠોર સૌચિત્તિ, શ્રેણિમાન, વસુદાન અને કાશીનો પુત્ર અભિભૂ પણ તેની પાછળ ગયા.
અભિમન્યુમુખાશ્ચૈવ દ્રૌપદેયા મહારથાઃ । ક્ષત્રદેવશ્ચ વિક્રન્તઃ ક્ષત્રધર્મા તથૈવ ચ
અભિમન્યુના આગેવાનપણે દ્રૌપદીના પુત્રો, મહારથીઓ, અને શૂરવીર ક્ષત્રદેવ તથા ક્ષત્રધર્મ પણ જોડાયા.
અનૂપાધિપતિશ્ચૈવ નીલઃ સ્વબલમાસ્થિતઃ । મહતા રથવંશેન હૈડિમ્બં પર્યવારયન્
અનૂપ પ્રદેશના રાજા નીલ પોતાના સૈન્ય સાથે, મોટી રથોની પંક્તિઓથી હૈડિંબના પુત્રને ઘેરી લીધો.
કુઞ્ચરૈશ્ચ સદા મત્તૈઃ ષટ્સહસ્રૈઃ પ્રહારિભિઃક । અભ્યરક્ષન્ત સહિતા રાક્ષસેન્દ્રં ઘટોત્કચમ્
સદાય ઉન્મત્ત, છ હજાર જંગલિયા હાથીઓ સાથે, તેઓ મળીને રાક્ષસોમાં રાજા ઘાટોટકચની રક્ષા કરવા લાગ્યા.
સિંહનાદેન મહતા નેમિઘોષેણ ચૈવ હ। ખુરશબ્દનિપાતૈશ્ચ કમ્પયન્તો વસુંધરામ્
મોટા સિંહના ગર્જન, રથના ચકરા અને ઘોડાના ખુરાના ધડાકા સાથે, તેઓ ધરતીને હલાવી નાખી.
તેષામાપતતાં શ્રુત્વા શબ્દં તં તાવકં બલમ્ । ભીમસેનભયોદ્વિગ્નં વિવર્ણવદનં તથા
તમારી સેનાની આવતી અવાજ સાંભળી, ભીમસેનના સૈન્યમાં ભય છવાઈ ગયો, અને તેમના ચહેરા ફિક્કા પડી ગયા.
પરિવૃત્ય મહારાજ પરિત્યજ્ય ઘટોત્કચમ્ । તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધંક તત્ર તેષાં મહાત્મનામ્
મહારાજા, ઘાટોટકચને છોડી, પાછા વળી ગયા, અને પછી ત્યાં મહાન આત્માઓ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું.
તાવકાનાં પરેષાં ચ સંગ્રામેષ્વનિવર્તિનામ્ । નાનારૂપાણિ શસ્ત્રાણિ વિસૃજન્તો મહારથાઃ
તમારા અને દુશ્મનના, યુદ્ધમાં પાછા ન ફરતા સૈનિકો વચ્ચે, મહારથીઓએ અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો છોડ્યા.
અન્યોન્યમભિધાવન્તઃ સંપ્રહારં પ્રચક્રિરે । વ્યતિષ્યક્તં મહારૌદ્રં યુદ્ધં ભીરુભયાવહમ્
એકબીજાની સામે દોડી, તેઓ ભયાનક યુદ્ધમાં જોડાયા — તે યુદ્ધ બહુ જ ભયંકર અને ડરપોકોને ડરાવનારું હતું.
હયા હયૈઃ સમાજગ્મુઃ પાદાતાશ્ચ પદાતિભિઃ । `રથા રથૈઃ સમાગચ્છન્નાગા નાગૈશ્ચ સંયુગે' અન્યોન્યં સમરે રાજન્પ્રાર્થયાનાઃ સમભ્યયુઃ
ઘોડા ઘોડાઓ સાથે, પગદળ પગદળ સાથે, રથો રથો સાથે, અને હાથીઓ હાથીઓ સાથે યુદ્ધમાં ટકરાયા; એકબીજાને શોધતા, તેઓ યુદ્ધમાં આગળ વધ્યા, રાજા.
સહસા ચાભવત્તીવ્રં સન્નિપાતન્મહદ્રજઃ। ગજાશ્વરથપત્તીનાં પાદનેમિસમુદ્ધતમ્
અચાનક, હાથી, ઘોડા, રથ અને પગદળના પગ અને ચકરાથી, ઘનઘોર ધૂળનું વાદળ ઊભું થયું.
ધૂમ્રારુણં રજસ્તીવ્રં રણભૂમિં સમાવૃણોત્। નૈવ સ્વે ન પરે રાજન્સમજાનન્પરસ્પરમ્
તે ઘન, ધૂમ્ર અને લાલ ધૂળે યુદ્ધભૂમિને ઢાંકી દીધી, જેથી રાજા, કોઈપણ પોતાના કે દુશ્મનને ઓળખી શક્યા નહીં.
પિતા પુત્રં ન જાનીતે પુત્રો વા પિતરં તથા । નિર્મર્યાદે તથાભૂતે વૈશસે રોમહર્ષણે
પિતા પુત્રને ઓળખી શકતો નથી, અને પુત્ર પણ પિતાને નહીં; એ રીતે, નિયમ વિહોણા, ભયાનક અને રોમાંચક હત્યા ચાલી રહી હતી.
શસ્ત્રાણાં ભરતશ્રેષ્ઠ મનુષ્યાણાં ચ ર્જતામ્ । સુમહાનભવચ્છબ્દઃ પ્રેતાનામિવ ભારત
શસ્ત્રોની અથડામણ અને માણસોની ચીસ વચ્ચે, બહુ મોટો અવાજ ઊભો થયો, હે ભરત શ્રેષ્ઠ, જાણે મૃતકોનો અવાજ હોય.
ગજવાજિમનુષ્યાણાં શોણિતાન્રતરઙ્ગિણી । પ્રાવવર્તત નદી તત્ર કેશશૈવલશાદ્વલા
ત્યાં હાથી, ઘોડા અને માણસોના લોહીથી તરંગાવાળી એક નદી વહેવા લાગી, જેમાં વાળથી બનેલા ઘાસ અને જળપાંખાં તરતા હતા.
નરાણાં ચૈવ કાયેભ્યઃ શિરસાં પતતાં રણે। શુશ્રુવે સુમહાઞ્છબ્દઃ પતતામશ્મનામિવ
યુદ્ધમાં માણસોના શરીર પરથી માથાં પડતાં, પથ્થર પડતાં જેવો જોરદાર અવાજ સંભળાયો.
વિશિરસ્કૈર્મનુષ્યૈશ્ચ છિન્નગાત્રૈશ્ચ વારણૈઃ । અશ્વૈઃ સંભિન્નદેહૈશ્ચ સંકીર્ણાઽભૂદ્વસુંધરા
પૃથ્વી પર માથાં વગરના માણસો, કટેલા અંગવાળા હાથી અને તૂટી ગયેલા શરીરવાળા ઘોડાઓ everywhere scattered હતા.
નાનાવિધાનિ શસ્ત્રાણિ વિસૃજન્તો મહારથાઃ । અન્યોન્યમભિધાવન્તઃ સંપ્રહારાર્થમુદ્યતાઃ
મહાન યોદ્ધાઓ વિવિધ શસ્ત્રો ફેંકતા, એકબીજાને સામે દોડતા, લડાઈ માટે તત્પર હતા.