અશ્વત્થામા વિકર્ણશ્ચ ચિત્રસેનો વિવિંશતિઃ। રથાશ્ચાનેકસાહસ્રા યે તેષામનુયાયિનઃ
અશ્વત્થામા, વિકર્ણ, ચિત્રસેન, વિવિંશતિ અને હજારો રથો, જે તેમની સાથે હતા—
અભિદ્રુતં પરીપ્સન્તઃ પુત્રં દુર્યોધનં તવ। તદનીકમનાધૃષ્યં પાલિતં તુ મહારથૈઃ
તમારા પુત્ર દુર્યોધનને બચાવવા માટે તેઓ એ અજેય સૈન્ય તરફ દોડ્યા, જે મહારથીઓ દ્વારા રક્ષિત હતું.
પાતતાયિનમાયાન્તં પ્રેક્ષ્ય રાક્ષસસત્તમઃ । ...કમ્પત મહાબાહુર્મૈનાક ઇવ પર્વતઃક
રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ, હાથ ફેલાવીને આવતો જોઈને, મહાબાહુ માઇનાક પર્વતની જેમ કાંપ્યો.
પ્રગૃહ્ય વિપુલં ચાપં જ્ઞાતિભિઃ પરિવારિતઃ । શૂલમુદ્ગરહસ્તૈશ્ચ નાનાપ્રહરણૈરપિ
પોતાનો વિશાળ ધનુષ પકડીને, પોતાના કુટુંબીઓથી ઘેરાયેલો, હાથમાં શૂળ, ગદા અને વિવિધ હથિયારો લઈને—
તતઃ સમભવદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્ । રાક્ષસાનાં ચ મુખ્યસ્ય દુર્યોધનબલસ્ય ચ
પછી રાક્ષસોના મુખ્ય અને દુર્યોધનના સૈન્ય વચ્ચે ભયજનક અને રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
ધનુષાં કૂજતાં શબ્દઃ સર્વતસ્તુમુલો રણે । અશ્રૂયત મહારાજ વંશાનાં દહ્યતામિવ
મહારાજા, યુદ્ધમાં ધનુષોની ટંકારીનો ગૂંજી રહેલો અવાજ ચારે બાજુ સંભળાયો, જાણે વાંસના જંગલ સળગી રહ્યા હોય.
શસ્ત્રાણાં પાત્યમાનાનાં કવચેષુ શરીરિણામ્। શબ્દઃ સમભવદ્રાજન્ગિરીણામિવ ભિદ્યતામ્
યોદ્ધાઓના કવચ પર પડતા હથિયારોનો અવાજ, રાજા, જાણે પર્વતો ફાટતા હોય તેમ સંભળાયો.
વીરબાહુવિસૃષ્ટાનાં તોમરાણાં વિશાંપતે । રૂપમાસીદ્વિયત્સ્થાનાં સર્પાણામિવ સર્પતામ્
વીર યોદ્ધાઓ દ્વારા ફેંકાયેલા ભાલા, મનુષ્યોના રાજા, આકાશમાં સરપાંની જેમ સરકતા દેખાતા હતા.
તતઃ પરમસંક્રુદ્ધો વિષ્ફાર્ય સુમહદ્ધનુઃ । રાક્ષસન્દ્રો મહાબાહુર્વિનદન્ભૈરવ રવમ્
પછી રાક્ષસોના મુખ્ય, અત્યંત ગુસ્સામાં, પોતાનું વિશાળ ધનુષ ખેંચી ભયાનક દહાડો કર્યો.
આચાર્યસ્યાર્ધચન્દ્રેણ ક્રુદ્ધશ્ચિચ્છેદ કાર્મુકમ્ । સોમદત્તસ્ય ભલ્લેન ધ્વજં ચોન્મથ્ય ચાનદત્
ક્રોધથી, આચાર્યનું ધનુષ અર્ધચંદ્ર બાણથી કાપી નાખ્યું, અને સોમદત્તનો ધ્વજ ભલ્લથી તોડી, દહાડો કર્યો.
બાહ્લીકં ચ ત્રિભિર્બાણૈઃ પ્રત્યવિધ્યત્સ્તનાન્તરે। કૃપમેકેન વિવ્યાધ ચિત્રસેનં ત્રિભિઃ શરૈઃ
તે ત્રણ બાણોથી બાહ્લીકના છાતી પર પ્રહાર કર્યો, એક બાણથી કૃપાને ઘાયલ કર્યો અને ત્રણ બાણોથી ચિત્રસેનને ઇજા પહોંચાડી.
પૂર્ણાયતવિસૃષ્ટેન સમ્યક્પ્રણિહિતેન ચ। જત્રુદેશે સમાસાદ્ય વિકર્ણં સમતાડયત્
સંપૂર્ણ ખેંચેલી અને સારી રીતે નિશાન લગાવેલી તીરસથી, તેણે વિકર્ણના કાંધ પાસે જોરદાર પ્રહાર કર્યો.
ન્યષીદત્સ્વરથોપસ્થે શોણિતેન પરિપ્લુતઃ । તતઃ પુનરમેયાત્મા નારાચાન્દશ પઞ્ચ ચ
વિકર્ણ લોહીથી ભીંજાઈ પોતાના રથમાં બેઠો; પછી, અદમ્ય મનોબળ ધરાવતો, તેણે પાંચ લોખંડના બાણ ઉઠાવ્યા.
ભૂરિશ્રવસિ સંક્રુદ્ધઃ પ્રાહિણોદ્ભરતર્ષભ । તે વર્મ ભિત્ત્વા તસ્યાશુ વિવિશુર્ધરણીતલમ્
ભૂરીશ્રવસ પર ભારે ગુસ્સાથી તે બાણો છોડ્યા; તેઓ ઝડપથી તેનું કવચ ભેદી જમીનમાં ઘૂસી ગયા.
વિવિંશતેશ્ચ દ્રૌણેશ્ચ યન્તારૌ સમતાડયત્। તૌ પેતતૂ રથોપસ્થે રશ્મીનુત્સૃજ્ય વાજિનામ્
તેણે વિવિંશતિ અને દ્રોણના રથચાલકોને ઘાયલ કર્યા; બંને રથના તળિયે પડી ગયા અને ઘોડાઓની વાંકો છોડી દીધી.
સિન્ધુરાજ્ઞોઽર્ધચન્દ્રેણ વારાહં સ્વર્ણભૂષિતમ્ । ઉન્મમાથ મહારાજ દ્વિતીયેનાચ્છિનદ્ધનુઃ
સિંધુ રાજાના સોનાથી સજ્જ વરાહ ધ્વજને અર્ધચંદ્રાકાર બાણથી તોડી નાખ્યો અને બીજા બાણથી તેનું ધનુષ કાપી નાખ્યું.
ચતુર્ભિરથ નારાચૈરાવન્ત્યસ્ય મહાત્મનઃ । જઘાન ચતુરો વાહાન્ક્રોધસંરક્તલોચનઃ
કરોડથી લાલ આંખો સાથે, તેણે ચાર લોખંડના બાણોથી અવંતિના મહાન યોદ્ધાના ચાર ઘોડાઓને માર્યા.
પૂર્ણાયતવિસૃષ્ટેન પીતેન નિશિતેન ચ । નિર્બિભેદ મહારાજ રાજપુત્રં બૃહદ્બલમ્
સંપૂર્ણ ખેંચેલી, પીત અને તીક્ષ્ણ તીરસથી, રાજા, તેણે રાજકુમાર બૃહદબલાને ઘાયલ કર્યો.
સ ગાઢવિદ્ધો વ્યથિતો રથોપસ્થ ઉપાવિશત્। ભૃશં ક્રોધેન ચાવિષ્ટો રથસ્થો રાક્ષસાધિપઃ
બૃહદબલા ઘાયલ અને પીડામાં રથમાં બેઠો; પણ રાક્ષસાધિપતિ ભારે ગુસ્સાથી રથમાં ઊભો રહ્યો.
ચિક્ષેપ નિશિતાંસ્તીક્ષ્ણાઞ્છરાનાશીવિષોપમાન્। બિભિદુસ્તે મહારાજ શલ્યં યુદ્ધવિશારદમ્
તેણે તીક્ષ્ણ અને ઝેરવાળા સાપ જેવી બાણો ફેંકી, રાજા, યુદ્ધકુશળ શલ્યને ઘાયલ કર્યો.
વિમુખીકૃત્ય વર્સાંસ્તુ તાવકાન્યુધિ રાક્ષસઃ। જિઘાંસુભરતશ્રેષ્ઠ દુર્યોધનમુપાદ્રવત્
તમારા યોદ્ધાઓના બાણવર્ષને પાછું ધકેલી, રાક્ષસ મૃત્યુની ઇચ્છા સાથે, દુર્યોધન તરફ આગળ વધ્યો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
તમાપતન્તં સંપ્રેક્ષ્ય રાજાનં પ્રતિ વેગિતમ્ । અભ્યધાવઞ્જિઘાંસન્તસ્તાવકા યુદ્ધદુર્મદાઃક
તેને રાજા તરફ ઝડપથી આવતો જોઈ, તમારા યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત યોદ્ધાઓ તેને મારવા ઉત્સાહથી તેની સામે દોડી ગયા.
તાલમાત્રાણિ ચાપાનિ વિકર્ષન્તો મહારથાઃ । તમેકમભ્યધાવન્ત નદન્તઃ સિંહસઙ્ઘવત્
મહાન રથીઓ ધનુષને પૂરેપૂરી ખેંચી, એકલા તેના પર દોડી આવ્યા, સિંહોના ઝુંડની જેમ ગર્જના કરતા.
અથૈનં શરવર્ષેણ સમન્તાત્પર્યવાકિરન્ । પર્વતં વારિધારાભિઃ શરદીવ વલાહકાઃ
પછી તેમણે ચાર બાજુથી બાણવર્ષે તેને ઢાંકી દીધો, જેમ શરદ ઋતુના વાદળો પર્વતને વરસાદથી ઢાંકે છે.
સ ગાઢવિદ્ધો વ્યથિતસ્તોત્રાર્દિત ઇવ દ્વિપઃ । ઉત્પપાત તદાઽઽકાશં સમન્તાદ્વૈનતેયવત્
ઘાયલ અને પીડામાં, હાથીને અંકુશથી દુ:ખ થાય તેમ, તે ચારે બાજુથી ગરુડની જેમ આકાશમાં ઉડી ગયો.
વ્યનદત્સુમહાનાદં જીમૂત ઇવ શારદઃ । દિશઃ ખં વિદિશશ્ચૈવ નાદયન્ભૈરવસ્વનઃ
તેણે શરદના વાદળ જેવી ભયાનક ગર્જના કરી, દિશાઓ, આકાશ અને ચારે બાજુ ભયજનક અવાજથી ગુંજી ઉઠ્યા.
રાક્ષસસ્ય તુ તં શબ્દં શ્રુત્વા રાજા યુધિષ્ઠિરઃ । ઉવાચ ભરતશ્રેષ્ઠ ભીમસેનમરિન્દમમ્
યુદ્ધમાં રાક્ષસનો એ અવાજ સાંભળી, રાજા યુધિષ્ઠિરે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ભીમસેનને કહ્યું, જે દુશ્મનોને દમન કરે છે.
યુધ્યતે રાક્ષસો નૂનં ધાર્તરાષ્ટ્રૈર્મહારથૈઃ । યથાઽસ્ય શ્રૂયતે શબ્દો નદતો ભૈરવં સ્વનમ્
રાક્ષસ ચોક્કસ ધૃતરાષ્ટ્રના અને મહાન રથીઓ સાથે યુદ્ધ કરે છે, કેમ કે તેનું ભયાનક ગર્જનાનું અવાજ સાંભળાય છે.
અતિભારં ચ પશ્યામિ તસ્મિન્રાક્ષસપુઙ્ગવે । પિતામહશ્ચ સંક્રુદ્ધઃ પાઞ્ચાલાન્હન્તુમુદ્યતઃ
રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઘાટોટકચ પર બહુ મોટો ભાર પડ્યો છે, અને પિતામહ ગુસ્સામાં પાંચાલોને નાશ કરવા તૈયાર છે.
તેષાં ચ રક્ષણાર્થાય યુધ્યતે ફલ્ગુનઃ પરૈઃ। એતજ્જ્ઞાત્વા મહાબાહો કાર્યદ્વયમુપસ્થિતમ્
તે લોકોની રક્ષા માટે ફલ્ગુન દુશ્મનો સામે યુદ્ધ કરે છે; આ જાણીને, હે મહાબાહુ, આપણે બે કામો કરવા છે.