વાર્યમાણાઃ શકુનિના સ્વૈશ્ચ યોધૈર્મહાબલૈઃ । સન્નદ્ધા યુદ્ધકુશલા રૌદ્રરૂપા મહાબલાઃ
શકુની અને પોતાના શક્તિશાળી યોદ્ધાઓ દ્વારા રોકાયા છતાં, તેઓ સંપૂર્ણ કવચમાં, યુદ્ધમાં નિપુણ, ભયાનક રૂપ અને મહાન બલવાળા હતા.
તદનીકં મહાબહો ભિત્ત્વા પરમદુર્જયમ્ । બલેન મહતા યુક્તાઃ સ્વર્ગાય વિજયૈષિણઃ
એ અત્યંત જીતવું મુશ્કેલ એ સેનાને, મહાબાહુ, મહાન બલ સાથે તોડી, વિજય અને સ્વર્ગ માટે આગળ વધ્યા.
વિવિશુસ્તે તદા હૃષ્ટા ગાન્ધારા યુદ્ધદુર્મદાઃ । તાન્પ્રવિષ્ટાંસ્તદા દૃષ્ટ્વા ઇરાવાનપિ વીર્યવાન્
પછી ગાંધારીઓ, યુદ્ધમાં મસ્ત, આનંદથી અંદર પ્રવેશ્યા; તેમને પ્રવેશતા જોઈ, ઈરાવાન, પરાક્રમથી ભરેલો—
અબ્રવીત્સમરે યોધાન્સ્વાન્વિચિત્રહયસ્થિતાન્ । યથૈતે ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય યોધાઃ સાનુગવાહનાઃ
યુદ્ધમાં, પોતાના વિશિષ્ટ ઘોડાઓ પર બેઠેલા યોદ્ધાઓને ઈરાવાને કહ્યું: 'જેમ ધૃતરાષ્ટ્રના યોદ્ધાઓ, તેમના અનુયાયીઓ અને વાહનો સાથે—'
હન્યન્તે સમરે સર્વે તથા નીતિર્વિધીયતામ્ । બાઢમિત્યેવમુક્ત્વા તે સર્વે યોધા ઇરાવતઃ
યુદ્ધમાં બધાને મારવામાં આવે અને યોગ્ય રીતથી યોજના બનાવવામાં આવે. આવું કહેતાં, ઈરાવન સહિત બધા યોદ્ધાઓએ 'જેમ થાય તેમ' કહી સંમતિ આપી.
જઘ્નુસ્તેષાં બલાનીકં દુર્જયં સમરે પરૈઃ । તદનીકમનીકેન સમરે વીક્ષ્ય પાતિતમ્
એ યોદ્ધાઓએ દુશ્મનનો અપરાજય દળ યુદ્ધમાં તોડી નાખ્યો; અને અનીકેનાએ એ દળને યુદ્ધમાં પતન પામેલું જોઈને,
અમૃષ્યમાણાસ્તે સર્વે સુબલસ્યાત્મજા રણે । ઇરાવન્તમભિદ્રુત્ય સર્વતઃ પર્યવારયન્
યુદ્ધમાં આ સહન ન કરી શકતા, સુબલના બધા પુત્રો ઈરાવન પર ચારેય બાજુથી તૂટી પડ્યા અને તેને ઘેરી લીધા.
તાડયન્તઃ શિતૈઃ પ્રાસૈશ્ચોદયન્તઃ પરસ્પરમ્। તે શૂરાઃ પર્યધાવન્ત કુર્વન્તો મહદાકુલમ્
તીક્ષ્ણ ભાલોથી મારતા અને એકબીજાને ઉકેલતા, એ શૂરવીરો દોડતા હતા અને મોટું ગડબડ મચાવતાં હતા.
ઇરાવાનથ નિર્ભિન્નઃ પ્રાસૈસ્તીક્ષ્ણૈર્મહાત્મભિઃ । સ્રવતા રુધિરેણાક્તસ્તોત્રૈર્વિદ્ધ ઇવ દ્વિપઃ
પછી ઈરાવન, મહાન યોદ્ધાઓના તીક્ષ્ણ ભાલોથી ઘાયલ થઈ, વહેતા લોહીમાં લપસાઈ ગયો, જેમ કે અંકુશથી ઘાયલ થયેલો હાથી.
ઉરસ્યપિ ચ પૃષ્ઠે ચ પાર્શ્વયોશ્ચ ભૃશાહતઃ । એકો બહુભિરત્યર્થં ધૈર્યાદ્રાજન્ન વિવ્યથે
છાતી, પીઠ અને બાજુઓમાં ભારે ઘાયલ થઈને પણ, એકલા હોવા છતાં અનેકથી ઘેરાયા, રાજા, તે પોતાના ધૈર્યથી કદી ડગમગાયો નહીં.
ઇરાવાનપિ સંક્રુદ્ધઃ સર્વાસ્તાન્નિશિતૈઃ શરૈઃ । મોહયામાસ સમરે વિદ્ધ્વા પરપુરંજયઃ
ઈરાવન પણ ગુસ્સામાં, તીક્ષ્ણ તીરો વડે બધા દુશ્મનોને યુદ્ધમાં ભુલાવી દીધા, એ જે દુશ્મનના શહેરોનો વિજયી હતો.
પ્રાસાનુત્કૃષ્ય તરસા સ્વશરીરાદરિન્દમઃ । તૈરેવ તાડયામાસ સુબલસ્યાત્મજાન્રણે
પોતાના શરીરમાંથી ભાલા જોરથી કાઢી, દુશ્મન દમન કરનાર એ યોદ્ધાએ એ જ ભાલાથી સુબલના પુત્રોને યુદ્ધમાં ઘાયલ કર્યા.
વિકૃષ્ય ચ શિતં ખઙ્ગં ગૃહીત્વા ચ શરાવરમ્ । પદાતિર્દ્રુતમાગચ્છજ્જિઘાંસુઃ સૌબલાન્યુધિ
તીક્ષ્ણ તલવાર ખેંચી અને તીરોની કોઠી લઈને, એ પદાતી યોદ્ધા ઝડપથી આગળ વધ્યો, યુદ્ધમાં સુબલના પુત્રોને મારવાનો ઈરાદો રાખી.
તતઃ પ્રત્યાગતપ્રાણાઃ સર્વે તે સુબલાત્મજાઃ । ભૂયઃ ક્રોધસમાવિષ્ટા ઇરાવન્તમભિદ્રુતાઃ
પછી સુબલના બધા પુત્રો, ફરી શ્વાસ મેળવી, ગુસ્સાથી ભરાઈને, ફરી ઈરાવન પર તૂટી પડ્યા.
ઇરાવાનપિ ખઙ્ગેન દર્શયન્પાણિલાઘવમ્ । અભ્યવર્તત દેવાંશ્ચ માનુષાંશ્ચૈવ સંયુગે
ઈરાવન પણ, હાથ અને તલવારની ચપળતા દર્શાવી, યુદ્ધમાં દેવો અને મનુષ્યો બંને સામે તૂટી પડ્યો.
લાઘવેનાથ ચરતઃ સર્વે તે સુબલાત્મજાઃ । અન્તરં નાભ્યગચ્છન્ત ચરન્તઃ શીઘ્રગૈર્હયૈઃ
એના ચપળ ચાલથી, સુબલના બધા પુત્રો, ઝડપથી દોડતા ઘોડા પર હોવા છતાં, એને કોઈ ખોટી જગ્યા શોધી શક્યા નહીં.
ભૂમિષ્ઠમથ તં સહ્ખ્યે હ્યન્તરિક્ષાદવપ્લુતમ્ । પરિવાર્ય ભૃશં સર્વે ગ્રહીતુમુપચક્રમુઃ
પછી, જ્યારે એ યુદ્ધમાં આકાશમાંથી જમીન પર કૂદી પડ્યો, ત્યારે બધા તેને ઘેરીને, પકડવાનો પ્રયાસ કરવા લાગ્યા.
અથાભ્યાશગતાનાં તેષાં ગાત્રાણ્યકૃન્તત । અસિહસ્તોઽસ્ત્રહસ્તાનાં તેષાં ગાત્રાણ્યકૃન્તત
જ્યારે તેઓ નજીક આવ્યા, ત્યારે એ તલવારધારી યોદ્ધાએ, હથિયારો પકડી રહેલા એ યોદ્ધાઓના અંગો કાપી નાખ્યા.
આયુધાનિ ચ સર્વેષાં બાહૂનપિ વિભૂષિતાન્। અપતન્ત નિકૃત્તાઙ્ગા મૃતા ભૂમૌ ગતાસવઃ
બધાના હથિયારો અને તેમના શણગારેલા હાથ પણ, કાપાયેલા શરીરથી જમીન પર પડ્યા, મૃત અને જીવ વગર.
વૃષકસ્તુ મહારાજ બહુધા વિપરિક્ષતઃ। અમુચ્યત મહારૌદ્રાત્તસ્માદ્વીરાવકર્તનાત્
પણ મહારાજા, એ મહાન વૃષભ અનેક રીતે ઘાયલ થયો હોવા છતાં, એ ભયાનક વીર કતલમાંથી મુક્ત થયો.
તાન્સર્વાન્પતિતાન્દૃષ્ટ્વા ભીતો દુર્યોધનસ્તતઃ। અભ્યધાવત સંક્રુદ્ધો રાક્ષસં ઘોરદર્શનમ્
બધાને પતિત જોવા મળતાં, દુર્યોધન ડરથી ભરાઈ, ગુસ્સામાં ભયાનક રૂપ ધરાવનાર રાક્ષસ પર તૂટી પડ્યો.
આર્શ્યશૃઙ્ગિં મહેષ્વાસં માયાવિનમરિન્દમમ્। વૈરિણં ભીમસેનસ્ય પૂર્વં બકવધેન વૈ
આર્ષ્યશૃંગી, મહાન ધનુર્ધર, માયાવાન, દુશ્મનોને દમન કરનાર, જે પહેલા ભીમસેનનો દુશ્મન હતો બકવધના કારણે.
પશ્ય વીર યથા હ્યેષ ફલ્ગુનસ્ય સુતો બલી। માયાવી વિપ્રિયં કર્તુમકાર્ષીન્મે બલક્ષયમ્
જુઓ, વીર, ફલ્ગુનનો પુત્ર કેટલો શક્તિશાળી છે; તેની માયાથી મને દુઃખદ વાત કરીને મારી સેના નષ્ટ કરી છે.
ત્વં ચ કામગમસ્તાત માયાસ્ત્રે ચ વિશારદઃ । કૃતવૈરશ્ચ પાર્થેન તસ્માદેનં રણે જહિ
તમે, પિતા, ઇચ્છા મુજબ ચાલો છો અને માયાવિ શસ્ત્રોમાં નિપુણ છો; અને પાર્થે સાથે દુશ્મનાઈ પણ છે, એટલે યુદ્ધમાં તેને મારો.
બાઢમિત્યેવમુક્ત્વા તુ રાક્ષસો ઘોરદર્શનઃ । પ્રયયૌ સિંહનાદેન યત્રાર્જુનસુતો યુવા
‘હા’ એમ કહીને ભયંકર દેખાવ ધરાવતો રાક્ષસ સિંહની દહાડ સાથે અર્જુનના યુવાન પુત્ર જ્યાં હતો ત્યાં ગયો.
સ યોધૈર્યુદ્ધકુશલૈર્વિમલપ્રાસયોધિભિઃ । વીરૈઃ પ્રહારિભિર્યુક્તૈઃ સ્વૈરનીકૈઃ સમાવૃતઃ
તે યુદ્ધકુશળ યોદ્ધાઓ, નિર્મળ ભાલા ધારણ કરનાર, પ્રહાર કરવા સક્ષમ વીરોએ પોતાની ટોળકી સાથે તેને ઘેરી લીધો.
[હતશેષૈર્મહારાજ દ્વિસાહસ્ત્રૈર્હયોત્તમૈઃ] નિહન્તુકામઃ સમરે ઇરાવન્તં મહાબલમ્
[મહારાજ, બે હજાર ઉત્તમ ઘોડાઓ બચ્યા હતા.] તે મહાબલી ઇરાવનને યુદ્ધમાં મારવાનો ઇરાદો રાખતો હતો.
ઇરાવાનપિ સંક્રુદ્ધસ્ત્વરમાણઃ પરાક્રમી હન્તુકામમયિત્રઘ્નો રાક્ષસં પ્રત્યવારયત્
ઇરાવન પણ ક્રોધિત અને ઝડપી, દુશ્મનોનો વિનાશ કરનાર, રાક્ષસ સામે યુદ્ધ કરવા દોડ્યો.
તમાપતન્તં સંપ્રેક્ષ્ય રાક્ષસઃ સુમહાબલઃ। ત્વરમાણસ્તતો માયાં પ્રયોક્તુમુપચક્રમે
તેને દોડતો જોઈને, અત્યંત શક્તિશાળી રાક્ષસ તત્પરતાથી માયા ઉપયોગ કરવા લાગ્યો.
તેન માયામયાઃ સૃષ્ટા હયાસ્તાવન્ત એવ હિ। સ્વારૂઢા રાક્ષસૈર્ઘોરૈઃ શૂલપટ્ટસધારિભિઃ
તે માયાથી એ જ સંખ્યાના ઘોડા સર્જ્યા, જેમાં ભયંકર રાક્ષસો ભાલા અને ગદા લઈને સવાર હતા.