પુનર્બલિભૃતશ્ચૈવ ચક્રે સર્વમહીક્ષિતઃ। તતઃ સ પૃથિવીં પ્રાપ્ય પુનરીજે મહાબલઃ
પછી તેણે ફરીથી બધા રાજાઓને વશમાં કર્યા અને પૃથ્વી પર પોતાનું રાજ્ય સ્થાપિત કરી મહાન યજ્ઞો કર્યા.
આજમીઢો મહાયજ્ઞૈર્બહુભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ। તતઃ સંવરણાત્સૌરી તપતી સુષુવે કુરુમ્
અજમીઢએ અનેક મહાયજ્ઞો કર્યા અને સંવરણથી, સૂર્યની પુત્રી તપતીએ કુરુને જન્મ આપ્યો.
રાજત્વે તં પ્રજાઃ સર્વા ધર્મજ્ઞ ઇતિ વવ્રિરે। `મહિમ્ના તસ્ય કુરવો લેભિરે પ્રત્યયં ભૃશમ્।' તસ્ય નામ્નાઽભિવિખ્યાતં પૃથિવ્યાં કુરુજાઙ્ગલં
બધી પ્રજાએ ધર્મજ્ઞ જાણીને તેને રાજા તરીકે પસંદ કર્યો; તેની મહિમાથી કુરુઓને વિશેષ વિશ્વાસ મળ્યો અને કુરુજાંગલ નામથી તે પ્રદેશ પ્રસિદ્ધ થયો.
કુરુક્ષેત્રં સ તપસા પુણ્યં ચક્રે મહાતપાઃ। અશ્વવન્તમભિષ્યન્તં તથા ચૈત્રરથં મુનિમ્
મહાન તપસ્વીએ પોતાના તપથી કુરુક્ષેત્રને પવિત્ર બનાવ્યું; એ જ રીતે અશ્વવંત અને ચૈત્રરથ મુનિને પણ પવિત્ર કર્યા.
જનમેજયં ચ વિખ્યાતં પુત્રાંશ્ચાસ્યાનુશુશ્રુમ। પઞ્ચૈતાન્વાહિની પુત્રાન્વ્યજાયત મનસ્વિની
અમે સાંભળ્યું છે કે, તેના પ્રસિદ્ધ પુત્ર જનમેજય અને અન્ય પુત્રો હતા; તેની ધર્મપત્નીએ પાંચ પુત્રોને જન્મ આપ્યો.
અવિક્ષિતઃ પરિક્ષિત્તુ શબલાશ્વસ્તુ વીર્યવાન્। આદિરાજો વિરાજશ્ચ શાલ્મલિશ્ચ મહાબલઃ
અવિક્ષિત, પરિક્ષિત, પરાક્રમી શબલાશ્વ, આદિરાજ, વિરાજ અને મહાબલી શાલ્મલિ.
ઉચ્ચૈઃશ્રવા ભઙ્ગકારો જિતારિશ્ચાષ્ટમઃ સ્મૃતઃ। એતેષામન્વવાયે તુ ખ્યાતાસ્તે કર્મજૈર્ગુણૈઃ। જનમેજયાદયઃ સપ્ત તથૈવાન્યે મહારથાઃ
ઉચ્ચૈઃશ્રવા, ભંગકાર અને જીતારી આઠમા ગણાય છે; તેમના વંશમાં જનમેજયાદિ સાત અને અન્ય મહારથીઓ પોતાના કાર્યો માટે પ્રસિદ્ધ થયા.
પરીક્ષિતોઽભવન્પુત્રાઃ સર્વે ધર્માર્થકોવિદાઃ। કક્ષસેનોગ્રસેનૌ તુ ચિત્રસેનશ્ચ વીર્યવાન્
પરિક્ષિતના બધા પુત્રો ધર્મ અને અર્થમાં નિપુણ હતા; કક્ષસેન, ઉગ્રસેન અને પરાક્રમી ચિત્રસેન.
ઇન્દ્રસેનઃ સુષેણશ્ચ ભીમસેનશ્ચ નામતઃ। જનમેજયસ્ય તનયા ભુવિ ખ્યાતા મહાબલાઃ
ઇન્દ્રસેન, સુષેન અને ભીમસેન નામના જનમેજયના પુત્રો ધરતી પર ખૂબ પ્રસિદ્ધ અને મહાબળવાન હતા.
ધૃતરાષ્ટ્રઃ પ્રથમજઃ પાણ્ડુર્બાહ્લીક એવ ચ। નિષધશ્ચ મહાતેજાસ્તથા જામ્બૂનદો બલી
ધૃતરાષ્ટ્ર પહેલો જન્મેલો હતો, પાંડુ અને બાહ્લીક પણ હતા; મહાતેજસ્વી નિષધ અને બળવાન જાંબૂનદ પણ હતા.
કુણ્ડોદરઃ પદાતિશ્ચ વસાતિશ્ચાષ્ટમઃ સ્મૃતઃ। સર્વે ધર્માર્થકુશલાઃ સર્વભૂતહિતે રતાઃ
કુંડોદર, પદાતિ અને વાસતિ આઠમો ગણાય છે; એ બધા ધર્મ અને લાભમાં nipુણ અને સર્વ જીવના હિતમાં તત્પર હતા.
ધૃતરાષ્ટ્રોઽથ રાજાસીત્તસ્ય પુત્રોઽથ કુણ્ડિકઃ। હસ્તી વિતર્કઃ ક્રાથશ્ચ કુણ્ડિનશ્ચાપિ પઞ્ચમઃ
પછી ધૃતરાષ્ટ્ર રાજા બન્યો; તેના પુત્ર કુંડિક હતો, અને હસ્તી, વિતર્ક, ક્રાથ તથા પાંચમો કુંડિન પણ હતા.
હવિશ્રવાસ્તથેન્દ્રાભો ભુમન્યુશ્ચાપરાજિતઃ। ધૃતરાષ્ટ્રસુતાનાં તુ ત્રીનેતાન્પ્રથિતાન્ભુવિ
હવિશ્રવાસ, ઇન્દ્રાભ અને અપરાજિત ભૂમન્યુ—આ ધૃતરાષ્ટ્રના ત્રણ પુત્રો ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થયા.
પ્રતીપં ધર્મનેત્રં ચ સુનેત્રં ચાપિ ભારત। પ્રતીપઃ પ્રથિતસ્તેષાં બભૂવાપ્રતિમો ભુવિ
પ્રતીપ, ધર્મનેત્ર અને સુનેત્ર, હે ભારત; એમાં પ્રતીપ ધરતી પર સર્વોપરી અને અનન્ય થયો.
પ્રતીપસ્ય ત્રયઃ પુત્રા જજ્ઞિરે ભરતર્ષભ। દેવાપિઃ શન્તનુશ્ચૈવ બાહ્લીકશ્ચ મહારથઃ
પ્રતીપને ત્રણ પુત્રો થયા, હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ: દેવાપિ, શાંતનુ અને મહારથી બાહ્લીક.
દેવાપિસ્તુ પ્રવવ્રાજ તેષાં ધર્મહિતેપ્સયા। શન્તનુશ્ચ મહીં લેભે બાહ્લીકશ્ચ મહારથઃ
દેવાપિએ ધર્મના હિત માટે સંન્યાસ લીધો; શાંતનુએ રાજ્ય મેળવ્યું અને બાહ્લીક મહારથી થયો.
ભરતસ્યાન્વયાસ્ત્વેતે દેવકલ્પા મહારથાઃ। બભૂવુર્બ્રહ્મકલ્પાશ્ચ બહવો રાજસત્તમાઃ
આ બધા ભરતના વંશજ દેવતુલ્ય અને મહારથી હતા; અને ઘણા અન્ય ઉત્તમ રાજાઓ પણ બ્રહ્મા સમાન જન્મ્યા.
એવંવિધા મહાભાગા દેવરૂપાઃ પ્રહારિણઃ। અન્વવાયે મહારાજ ઐલવંશવિવર્ધનાઃ
આવી મહાભાગ્યશાળી, દેવસમાન અને પરાક્રમી યોદ્ધાઓ, હે મહારાજા, ઇલાના વંશને વધારનારા હતા.
ગઙ્ગાતીરં સમાગમ્ય દીક્ષિતો જનમેજય। અશ્વમેધસહસ્રાણિ વાજપેયશતાનિ ચ
જનમેજયે દીક્ષા લઈને ગંગાના કિનારે એકઠા થઈને હજારો અશ્વમેઘ યજ્ઞો અને સૈંકડો વાજપેય યજ્ઞો કર્યા.
પુનરીજે મહાયજ્ઞૈઃ સમાપ્તવરદક્ષિણૈઃ। અગ્નિષ્ટોમાતિરાત્રાણામુક્થાનાં સોમવત્પુનઃ
પછી તેણે ફરીથી મહાયજ્ઞો કર્યા અને ઇચ્છિત દાન આપ્યા; અગ્નિષ્ટોમ, અતિરાત્ર, ઉક્ત અને સોમયજ્ઞો પણ અનેક વખત કર્યા.
વાજપેયેષ્ટિસત્રાણાં સહસ્રૈશ્ચ સુસંભૃતૈઃ। દૃષ્ટ્વા શાકુન્તલો રાજા તર્પયિત્વા દ્વિજાન્ધનૈઃ
સુસંપન્ન હજારો વાજપેય અને સત્રીય યજ્ઞો કરીને, શાકુંતલના પુત્ર રાજાએ બ્રાહ્મણોને ધનથી તૃપ્ત કરીને આ બધું જોયું.
પુનઃ સહસ્રં પદ્માનાં કણ્વાય ભરતો દદૌ। જમ્બૂનદસ્ય શુદ્ધસ્ય કનકસ્ય મહાયશાઃ
પછી મહાપ્રસિદ્ધ ભરતે ફરીથી શુદ્ધ જાંબૂનદ સોનાની હજાર કમળ કણ્વને આપ્યા.
યસ્ય યૂપાઃ શતવ્યામાઃ પરિણાહેઽથ કાઞ્ચનાઃ। સહસ્રવ્યામમુદ્વૃદ્ધાઃ સેન્દ્રૈર્દેવૈઃ સમુચ્છ્રિતાઃ
જેના યજ્ઞસ્તંભો શતયામા પહોળા અને સોનાના હતા, અને સહસ્રયામા ઊંચા, જે ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે ઊભા કરાયા હતા.
સ્વલઙ્કૃતા ભ્રાજમાનાઃ સર્વરત્નૈર્મનોરમૈઃ। હિરણ્યં દ્વિરદાનશ્વાન્મહિષોષ્ટ્રગજાવિકમ્
સર્વ રત્નોથી શોભાયમાન અને સુંદર રીતે સજાવેલા; તેણે સોનું, હાથી, ઘોડા, મહિષ, ઊંટ, બળદ અને ગાયો દાનમાં આપ્યા.
દાસીદાસં ધનં ધાન્યં ગાઃ સુશીલાઃ સવત્સકાઃ। ભૂમિં યૂપસહસ્રાઙ્કાં કણ્વાય બહુદક્ષિણામ્
તેણે દાસી-દાસ, ધન, અનાજ, અને વાછરડાવાળી સારી ગાયો તથા યજ્ઞસ્તંભોથી ચિહ્નિત અને અનેક દાનવાળી જમીન કણ્વને આપી.
બહૂનાં બ્રહ્મકલ્પાનાં ધનં દત્ત્વા ક્રતૂન્બહૂન્। ગ્રામાન્ગૃહાણિ શુભ્રાણિ કોટિશોથાદદત્તદા
ઘણા બ્રહ્મા સમાન પુરુષોને ધન આપી અને અનેક યજ્ઞો કર્યા; એ સમયે તેણે કરોડો ગામડાં અને સુંદર મકાનો પણ દાનમાં આપ્યા.
ભરતાદ્ભારતી કીર્તિર્યેનેદં ભારતં કુલમ્।' ભરતસ્યાન્વયે જાતા દેવકલ્પા મહારથાઃ
ભરતના વંશમાંથી ભરતી નામની કીર્તિ ફેલાઈ, જેના દ્વારા આ ભરત કુળ ઊભું થયું. ભરતના વંશમાં દેવતાને સરખા મહાન રથીઓ જન્મ્યા હતા.
બહવો બ્રહ્મકલ્પાશ્ચ બભૂવુઃ ક્ષત્રસત્તમાઃ। તેષામપરિમેયાનિ નામધેયાનિ સન્ત્યુત
આમાંથી ઘણા ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ અને બ્રહ્માજી જેવા ગુણવાળા હતા. એમના નામો તો ગણ્યા પણ ન જાય એટલા છે.
તેષાં કુલે યથા મુખ્યાન્કીર્તયિષ્યામિ ભારત। મહાભાગાન્દેવકલ્પાન્સત્યાર્જવપરાયણાન્
હું હવે એ વંશના મુખ્ય, ભાગ્યશાળી, દેવતાસમાન અને સત્ય-સરળતામાં સ્થિર એવા પુરુષોના નામ કહું છું, હે ભરત.
ઇક્ષ્વાકુવંશપ્રભો રાજાસીત્પૃથિવીપતિઃ। મહાભિષગિતિ ખ્યાતઃ સત્યવાક્સત્યવિક્રમઃ
ઇક્ષ્વાકુ વંશના પ્રભુ, પૃથ્વીના રાજા મહાભિષક તરીકે પ્રસિદ્ધ હતા. તેઓ સત્ય બોલતા અને સત્યમાં અડગ રહેતા હતા.