આર્યાં યુદ્ધે મતિં કૃત્વા ન ત્યજન્તિ સ્મ સંયુગમ્। યથોત્સાહં તુ સમરે નિજઘ્નુસ્તાવકા રણે
યુદ્ધમાં આર્ય વર્તન કરવાનો સંકલ્પ કરીને તેઓ યુદ્ધ છોડતા નહોતા; અને દરેકે પોતાની શક્તિ પ્રમાણે તમારા સૈનિકોને યુદ્ધમાં માર્યા.
તત્રાક્રન્દો મહાનાસીત્તાવકાનાં મહાત્માનામ્ । વધ્યતાં સમરે રાજન્પાર્ષતેન મહાત્મના
પૃષ્ઠતપુત્ર મહાન આત્માવાળાએ યુદ્ધમાં તમારા વીર સૈનિકોને મારતાં, મહારાજા, તમારી સેનામાં મોટો હાહાકાર મચી ગયો.
તં શ્રુત્વા નિનદં ઘોરં તાવકાનાં મહારથૌ । વિન્દાનુવિન્દાવાવન્ત્યૌ પાર્ષતં પ્રત્યુપસ્થિતૌ
તમારા સૈનિકોની એ ભયાનક દહાડ સાંભળી, અવંતિના બે મહારથી વિંદ અને અનુવિંદ પૃષ્ઠતપુત્ર સામે આગળ વધ્યા.
તૌ તસ્ય તુરગાન્હત્વા ત્વરમાણૌ મહારથૌ । છાદયામાસતુરુભૌ શરવર્ષેણ પાર્ષતમ્
બન્ને મહારથીઓએ ઝડપથી તેના ઘોડા મારી નાખ્યા અને પૃષ્ઠતપુત્રને બાણોની વરસાદથી ઢાંકી દીધો.
અવપ્લુત્યાથ પાઞ્ચાલ્યો રથાત્તૂર્ણં મહાબલઃ । આરુરોહક રથં તૂર્ણં સાત્યકેસ્તુ મહાત્મનઃ
પછી પાંચાલીપુત્રે પોતાના રથમાંથી ઝડપથી ઊતરીને મહાન આત્માવાળા સાત્યકીના રથ પર ચડ્યો.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા મહત્યા સેનયા વૃતઃ। આવન્ત્યૌ સમરે ક્રુદ્ધાવભ્યયાત્સ પરંતપૌ
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે પોતાની વિશાળ સેના સાથે ક્રોધિત અવંતીભાઈઓ સામે યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો.
તથૈવ તવ પુત્રોઽપિ સર્વોદ્યોગેન મારિષ । વિન્દાનુવિન્દૌ સમરે પરિવાર્યાવતસ્થિવાન્
એ જ રીતે, હે ભરતવંશી, તમારા પુત્રે પણ સમગ્ર શક્તિથી વિંદ અને અનુવિંદને યુદ્ધમાં ઘેરીને પોતાનું સ્થાન લીધું.
અર્જુનશ્ચાપિ સંક્રુદ્ધઃ ક્ષત્રિયાન્ક્ષત્રિયર્ષભઃ । અયોધયત સંગ્રામે વજ્રપાણિરિવાસુરાન્
અર્જુન પણ અત્યંત ક્રોધિત થઈ, ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓ સાથે લડવા લાગ્યો, જેમ ઈન્દ્ર વજ્રધારી અસુરો સામે લડે છે.
દ્રોણાસ્તુ સમરે ક્રુદ્ધઃ પુત્રસ્ય પ્રિયકૃત્તવ । વ્યધમત્સર્વપાઞ્ચાલાંસ્તૂલરાશિમિવાનલઃ
દ્રોણ પણ યુદ્ધમાં ક્રોધિત થઈ, તમારા પુત્રને પ્રિય રાખીને, બધા પાંચાલોને એવી રીતે સંહારવા લાગ્યો જેમ સુકા ઘાસના ઢગલાને અગ્નિ ભસ્મ કરે છે.
દુર્યોધનપુરોગાસ્તુ પુત્રાસ્તવ વિશાંપતે । પરિવાર્ય રણે ભીષ્મં યુયુધુઃ પાણ્ડવૈઃ સહ
પછી દુર્યોધનને આગે રાખીને તમારા બધા પુત્રોએ યુદ્ધમાં ભીષ્મને ઘેરીને પાંડવો સામે યુદ્ધ કર્યું.
તતો દુર્યોધનો રાજા લોહિતાયતિ ભાસ્કરે। અબ્રવીત્તાવકાન્સર્વાંસ્ત્વરધ્વમિતિ ભારત
પછી, જ્યારે સૂર્ય લાલ રંગે ઝળહળતો હતો, ત્યારે રાજા દુર્યોધને તમારા બધા લોકો ને કહ્યું: 'ઝડપ કરો!'
યુધ્યતાં તુ તથા તેષાં કુર્વતાં કર્મ દુષ્કરમ્। અસ્તં ગિરિમથારૂઢે અપ્રકાશતિ ભાસ્કરે
તેઓ યુદ્ધમાં દુષ્કર કાર્યો કરતા લડી રહ્યા હતા, ત્યારે સૂર્ય પર્વત પર પહોંચી ગયો અને પ્રકાશ આપવો બંધ કર્યો.
પ્રાવર્તત નદી ઘોરા શોણિતૌઘતરઙ્ગિણી । ગોમાયુગણસંકીર્ણા ક્ષણેન ક્ષણદામુખે
રાત શરૂ થતી વખતે, લોહીની લહેરોવાળી ભયાનક નદી વહેવા લાગી, જેમાં ચારે બાજુ શિયાળાઓના ટોળા ભેગા થયા હતા.
શિવાભિરશિવાભિશ્ચ રુવદ્ભિર્ભૈરવં રવમ્। ઘોરમાયોધનં જજ્ઞે ભૂતસઙ્ઘૈઃ સમાકુલમ્
શુભ અને અશુભ ભૂતો ભયાનક અવાજે ચીસો પાડી રહ્યા હતા, અને યુદ્ધભૂમિમાં ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, જેમાં અનેક ભૂતપ્રેતો ભેગા થયા હતા.
રાક્ષસાશ્ચ પિશાચાશ્ચ તથાન્યે પિશિતાશિનઃ । સમન્તતો વ્યદૃશ્યન્ત શતશોઽથ સહસ્રશઃ
રાક્ષસો, પિશાચો અને બીજા માંસખોર પ્રાણીઓ ચારે બાજુથી સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં દેખાવા લાગ્યા.
અર્જુનોઽથ સુશર્માદીન્રાજ્ઞસ્તાન્સપદાનુગાન્। વિજિત્ય પૃતનામધ્યે યયૌ સ્વશિબિરં પ્રતિ
પછી અર્જુને સુશર્મા અને બીજા રાજાઓને તથા તેમના અનુયાયીઓને યુદ્ધમધ્યે હરાવીને પોતાના શિબિર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
યુધિષ્ટિરોઽપિ કૌરવ્યો ભ્રાતૃભ્યાં સહિતસ્તથા। યયૌ સ્વશિબિરં રાજા નિશાયાં સેનયા વૃતઃ
યુધિષ્ઠિર પણ પોતાના ભાઈઓ અને સેના સાથે રાત્રિના સમયે પોતાના શિબિર તરફ ગયો.
ભીમસેનોઽપિ રાજેન્દ્ર દુર્યોધનમુખાન્રથાન્ । અવજિત્ય તતઃ સઙ્ખ્યે યયૌ સ્વશિબિરં પ્રતિ
ભીમસેને પણ, હે રાજા, યુદ્ધમાં દુર્યોધન અને તેના રથયોદ્ધાઓને હરાવીને પછી પોતાના શિબિર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
દુર્યોધનોઽપિ નૃપતિઃ પરિવાર્ય મહારણે। ભીષ્મં શાન્તનવં તૂર્ણં પ્રયાતઃ શિબિરં પ્રતિ
દુર્યોધન રાજાએ પણ મહાયુદ્ધમાં ભીષ્મ શાંતનુપુત્રને ઘેરીને ઝડપથી પોતાના શિબિર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
દ્રોણો દ્રૌણિઃ કૃપઃ શલ્યઃ કૃતવર્મા ચ સાત્વતઃ । પરિવાર્ય ચમૂં સર્વાઃ પ્રયયુઃ શિબિરં પ્રતિ
દ્રોણ, દ્રોણપુત્ર, કૃપ, શલ્ય અને સાત્વત કૃતવર્માએ પણ તમામ સેનાને ભેગી કરીને શિબિર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
તથૈવ સાત્યકી રાજન્ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ। પરિવાર્ય રણે યોધાન્યયતુઃ શિબિરં પ્રતિ
એ જ રીતે, હે રાજા, સાત્યકી અને પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ને યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓને ભેગા કરીને શિબિર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
એવમેતે મહારાજ તાવકાઃ પાણ્ડવૈઃ સહ। પર્યવર્તન્ત સહિતા નિશાકાલે પરંતપ
હું મહારાજ, તમારા લોકો અને પાંડવો, બંને પક્ષના યોદ્ધાઓ રાત્રિના સમયે એકસાથે પાછા ફર્યા.
તતઃ સ્વશિબિરં ગત્વા પાણ્ડવાઃ કુરવસ્તથા । ન્યવસન્ત મહારાજ પૂજયન્તઃ પરસ્પરમ્
પછી, રાજા, પાંડવો અને કૌરવો પોતાના પોતાના શિબિરોમાં પાછા ગયા અને ત્યાં એકબીજાની આદરપૂર્વક સેવા કરતા રહ્યા.
રક્ષાં કૃત્વા તતઃ શૂરા ન્યસ્ય ગુલ્માન્યથાવિધિ। અપનીય ચ શલ્યાનિ સ્નાત્વા ચ વિવિધૈર્જલૈઃ
પછી વીરોએ યોગ્ય રીતે રક્ષણની વ્યવસ્થા કરી, પોતાના દળોને ઠેકાણે ગોઠવ્યા, તીરો દૂર કર્યા અને વિવિધ જળોથી સ્નાન કર્યું.
કૃતસ્વસ્ત્યયનાઃ સર્વે સ્તૂયમાનાશ્ચ બન્દિભિઃ । ગીતવાદિત્રશબ્દેન વ્યક્રીડન્ત યશસ્વિનઃ
બધાએ શુભકામનાઓ કરી, ભાટો દ્વારા વખાણવામાં આવ્યા અને ગીત તથા વાદ્યના અવાજે આનંદથી રમ્યા.
મુહૂર્તાદિવ તત્સર્વમભવત્સ્વર્ગસન્નિભમ્ । ન હિ યુદ્ધકથાં કાંચિત્તત્રાકુર્વન્મહારથાઃ
થોડા સમય માટે ત્યાં બધું સ્વર્ગ જેવું લાગ્યું; મહાન રથીઓએ યુદ્ધની વાત જ કરી નહીં.
તે પ્રસુપ્તે બલે તત્ર પરિશ્રાન્તજને નૃપ । હસ્ત્યશ્વબહુલે રાત્રૌ પ્રેક્ષણીયે બભૂવતુઃ
ત્યાં સૈન્ય ઊંઘી ગયું, લોકો થાકેલા હતા, અને રાત્રિએ હાથી-ઘોડાઓથી ભરેલી છાવણી જોવામાં સુંદર લાગી.
પરિણામ્ય નિશાં તાં તુ સુખસુપ્તા જનેશ્વરાઃ। કુરવઃ પાણ્ડવાશ્ચૈવ પુનર્યુદ્ધાય નિર્યયુઃ
એ રાત્રિ પૂરી થતાં, રાજાઓ કૌરવો અને પાંડવો સારી ઊંઘ પછી ફરી યુદ્ધ માટે નીકળી પડ્યા.
તતઃ શબ્દો મહાનાસીત્સેનયોરુભયોર્નૃપ । નિર્ગચ્છમાનયોઃ સઙ્ખ્યે યથા સાગરયોરિવ
પછી, રાજા, બંને સૈન્યોએ યુદ્ધભૂમિ તરફ જતાં મોટો અવાજ થયો, જાણે બે દરિયો ગર્જના કરે છે.
તતો દુર્યોધનો રાજા ચિત્રસેનો વિવિંશતિઃ। ભીષ્મશ્ચ રથિનાં શ્રેષ્ઠો ભારદ્વાજશ્ચ વૈ દ્વિજઃ
પછી રાજા દુર્યોધન, ચિત્રસેન, વિવિંશતિ, શ્રેષ્ઠ રથીઓમાં ભીષ્મ અને બ્રાહ્મણ ભારદ્વાજ આવ્યા.