બાઢમિત્યેવમુક્ત્વા તુ તાન્યનીકાનિ સર્વશઃ । નરેન્દ્રાણાં મહારાજ સમાજગ્મુઃ પિતામહમ્
'જેમ કહો તેમ' કહીને બધા રાજાઓના દળો મહારાજા, પિતામહની આસપાસ ભેગા થયા.
તતઃ પ્રયાતઃ સહસા ભીષ્મઃ શાન્તનવોઽર્જુનમ્ । રણે ભારતમાયાન્તમાસસાદ મહાબલઃ
પછી અચાનક શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ, મહાબલી, યુદ્ધમાં આવતાં અર્જુન પાસે પહોંચ્યો.
મહાશ્વેતાશ્વયુક્તેન ભીમવાનરકેતુના । મહતા મેઘનાદેન રથેનાતિવિરાજતા
અર્જુન, સફેદ ઘોડાઓથી જોડાયેલા રથમાં, ભયાનક વાનરધ્વજ સાથે અને મેઘની ગર્જના જેવો અવાજ કરતાં તેજસ્વી દેખાતો હતો.
સમરે સર્વસૈન્યાનામુપયાનં ધનઞ્જયમ્। અભવત્તુમુલો નાદો ભયાદ્દૃષ્ટ્વા કિરીટિનમ્
યુદ્ધમાં ધનંજય, મસ્તકમણિધારી, બધાં સેનાઓની નજીક આવતાં જ, તેને જોઈને ભયથી ભયાનક ગર્જના ઉઠી.
અભીશુહસ્તં કૃષ્ણં ચ દૃષ્ટ્વાદિત્યમિવાપરમ્ । મધ્યંદિનગતં સઙ્ખ્યે ન શેકુઃ પ્રતિવીક્ષિતુમ્
કૃષ્ણને વાળધારી જોઈને, જેમ મધ્યાહ્ને બીજું સૂર્ય દેખાય, તેમ યુદ્ધમાં કોઈ પણ તેને જોઈ શકતો નહોતો.
તથા શાન્તનવં ભીષ્મં શ્વેતાશ્વં શ્વેતકાર્મુકમ્ । ન શેકુઃ પાણ્ડવા દ્રષ્ટું શ્વેતં ગ્રહમિવોદિતમ્
એ જ રીતે, પાંડવો શાંતનુપુત્ર ભીષ્મને, સફેદ ઘોડા અને સફેદ ધનુષ્ય સાથે, નવોદિત તેજસ્વી ગ્રહ જેવો, જોઈ શકતા નહોતા.
સ સર્વતઃ પરિવૃતસ્ત્રિગર્તૈઃ સુમહાત્મભિઃ । ભ્રાતૃભિઃ સહ પુત્રૈશ્ચ તથાઽન્યૈશ્ચ મહારથૈઃ
ભીષ્મ ચારેય બાજુથી મહાન આત્માવાળા ત્રિગર્તો, પોતાના ભાઈઓ, પુત્રો અને અન્ય મહારથીઓથી ઘેરાયેલો હતો.
ભારદ્વાજસ્તુ સમરે મત્સ્યં વિવ્યાધ પત્રિણા। ધ્વજં ચાસ્ય શરેણાજૌ ધનુશ્ચૈકેન ચિચ્છિદે
ભારદ્વાજે યુદ્ધમાં મત્સ્ય રાજાને પાંખવાળા બાણથી ઘાયલ કર્યો અને બીજાં બાણથી તેની ધ્વજ અને ધનુષ્ય કાપી નાખ્યા.
તદપાસ્ય ધનુશ્છિન્નં વિરાટો વાહિનીપતિઃ । અન્યદાદત્ત વેગેન ધનુર્ભારસહં દૃઢમ્
પછી, ધનુષ્ય તૂટી જતાં, સેના નાયક વિરાટે તરત જ બીજું મજબૂત અને ભાર સહન કરનારું ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું.
શરાંશ્ચાશીવિષાકારાજ્જ્વલિતાન્પન્નગાનિવ । દ્રોણં ત્રિભિશ્ચ વિવ્યાધ ચતુર્ભિશ્ચાસ્ય વાજિનઃ
એ પછી, તેણે અગ્નિ સમાન તેજવાળા ત્રણ બાણોથી દ્રોણને અને ચાર બાણોથી તેના ઘોડાઓને ઘાયલ કર્યા, જાણે અગ્નિ જેવા સાપો છોડ્યા હોય.
ધ્વજમેકેન વિવ્યાધક સારથિં ચાસ્ય પઞ્ચભિઃ । ધનુરેકેષુણાઽવિધ્યત્તત્રાક્રુધ્યદ્દ્વિજર્ષભઃ
એક તીરે ધ્વજને વાગ્યો અને પાંચ તીરો વડે તેના રથચાલકને ઘાયલ કર્યો; પછી બીજાં તીરે ધનુષ્યને પણ વાગ્યો. એ સમયે, શ્રેષ્ઠ દ્વિજ ક્રોધિત થયો.
તસ્ય દ્રોણોઽવધીદશ્વાઞ્શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ। અષ્ટાભિર્ભરતશ્રેષ્ઠ સૂતમેકેન પત્રિણા
પછી દ્રોણે તીક્ષ્ણ અને સુંદર પાંખવાળા તીરો વડે તેના ઘોડાઓને મારી નાખ્યા, અને એક જ પાંખવાળા તીરે તેના રથચાલકને પણ સંહાર્યો.
સ હતાશ્વાદવપ્લુત્ય સ્યન્દનાદ્ધતસારથિઃ। આરુરોહ રથં તૂર્ણં પુત્રસ્ય રથિનાં વરઃ
ઘોડા અને રથચાલક મરી ગયા પછી, તે મહાન યોદ્ધા તરત જ રથમાંથી નીચે કૂદી પડ્યો અને ઝડપથી પોતાના પુત્રના રથ પર ચઢી ગયો.
તતસ્તુ તૌ પિતાપુત્રૌ ભારદ્વાજં રથે સ્થિતૌ । મહતા શરવર્ષેણ વારયામાસસતુર્બલાત્
પછી પિતા અને પુત્ર બંને રથ પર ઊભા રહીને, મહાન તીરોની વરસાદથી ભારદ્વાજને બળપૂર્વક રોકવા લાગ્યા.
ભારદ્વાજસ્તતઃ ક્રુદ્ધઃ શરમાશીવિષોપમમ્ । ચિક્ષેપ સમરે તૂર્ણં શઙ્ખં પ્રતિ જનેશ્વરઃ
એ પછી, ભારદ્વાજ ક્રોધિત થઈને, યુદ્ધમાં ઝંખા તરફ ઝેરી સાપ જેવો તીર ઝડપથી ફેંક્યો.
સ તસ્ય હૃદયં ભિત્ત્વા પીત્ત્વા શોણિતમાહવે। જગામ ધરણીં બાણો લોહિતાર્દ્રવરચ્છદઃ
એ તીરે તેનું હૃદય ભેદી, યુદ્ધમાં તેનું લોહી પીધું અને પછી સોનેરી પાંખો લોહીથી ભીંજાઈ જમીન પર પડી ગયું.
સ પપાત રણે તૂર્ણં ભારદ્વાજશરાહતઃ। ધનુસ્ત્યક્ત્વા શરાંશ્ચૈવ પિતુરેવ સમીપતઃ
ભારદ્વાજના તીર વાગતાં, તે તરત જ યુદ્ધમાં પડી ગયો; પોતાનું ધનુષ્ય અને તીરો છોડી, પિતાના બાજુમાં જ પડ્યો.
હતં તમાત્મજં દૃષ્ટ્વા વિરાટઃ પ્રાદ્રવદ્ભયાત્। ઉત્સૃજ્ય સમરે દ્રોણં વ્યાત્તાનનમિવાન્તકમ્
પોતાનો પુત્ર મારો ગયો જોઈને, વિરાટ ડરીને યુદ્ધમાંથી ભાગી ગયો; તેણે યુદ્ધમાં દ્રોણને છોડી દીધો, જાણે ખુલ્લા મોંવાળા મૃત્યુથી બચી રહ્યો હોય.
ભારદ્વાજસ્તતસ્તૂર્ણં પાણ્ડવાનાં મહાચમૂમ્। દારયામાસ સમરે શતશોઽથ સહસ્રશઃ
પછી ભારદ્વાજે ઝડપથી પાંડવોની મહાન સેના પર યુદ્ધમાં હુમલો કર્યો અને સેંકડો-હજારોને વિખેર્યા.
શિખણ્ડી તુ મહારાજ દ્રૌણિમાસાદ્ય સંયુગે। આજઘાન ભ્રવોર્મધ્યે નારાચૈસ્ત્રિભિરાશુગૈઃ
પણ શિખંડીએ, મહારાજ, યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રને સામો મળીને, ત્રણ તીવ્ર અને ઝડપી તીરો વડે તેના ભ્રૂમધ્યે ઘાયલ કર્યો.
સ બભૌ રથશાર્દૂલો લલાટે સંસ્થિતૈસ્ત્રિભિઃ । શિખરૈઃ કાઞ્ચનમયૈર્મેરુસ્ત્રિભિરિવોચ્છ્રિતૈઃ
તે રથવીર તેના કપાળમાં ગોઠવાયેલા ત્રણ સોનેરી શિખરવાળા તીરો સાથે એવી રીતે તેજસ્વી લાગતો હતો, જેમ કે ત્રણ ઊંચા શિખરો ધરાવતો મેરુ પર્વત.
અશ્વત્થામ તતઃ ક્રુદ્ધો નિમેષાર્ધાચ્છિખણ્ડિનઃ । ધ્વજં સૂતમથો રાજંસ્તુરગાનાયુધાનિ ચ
પછી અશ્વત્થામા ક્રોધિત થઈને અડધા પળમાં જ શિખંડિના ધ્વજ, રથચાલક, રાજા, ઘોડા અને શસ્ત્રોને તોડી નાખ્યા.
શરૈર્બહુભિરાચ્છિદ્ય પાતયામાસ સંયુગે ષ। સ હતાશ્વાદવપ્લુત્ય રથાદ્વૈ રથિનાં વરઃ
ઘણા તીરો વડે તેમને કાપી યુદ્ધમાં જમીન પર પાડી દીધા; ઘોડા મરી ગયા પછી, તે શ્રેષ્ઠ રથવીર રથમાંથી નીચે કૂદી પડ્યો.
ખઙ્ગમાદાય સુશિતં વિમલં ચ શરાવરમ્ । શ્યેનવદ્વ્યચરત્ક્રુદ્ધઃ શિખણ્ડી શત્રુતાપનઃ
પછી શિખંડીએ તીક્ષ્ણ અને ચમકદાર ખડગ તથા સુંદર ઢાલ લઈ, દુશ્મનોને દુઃખ આપતો ક્રોધિત થઈને ગીધ જેવો ફરવા લાગ્યો.
સખઙ્ગસ્ય મહારાજ ચરતસ્તસ્ય સંયુગે । નાન્તરં દદૃશે દ્રૌણિસ્તદદ્ભુતમિવાભવત્
ખડગ લઈને યુદ્ધમાં ફરતા શિખંડીને દ્રોણપુત્ર કોઈ ખાલી જગ્યા જોઈ શક્યો નહીં; એ દૃશ્ય અદ્ભુત લાગતું હતું.
તતઃ શરસહસ્રાણિ બહૂનિ ભરતર્ષભ । પ્રેષયામાસ સમરે દ્રૌણિઃ પરમકોપનઃ
પછી દ્રોણપુત્રે ભારે ક્રોધથી યુદ્ધમાં હજારો તીરો છોડ્યા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
તામાપતન્તીં સમરે શરવૃષ્ટિં સુદારુણામ્। અસિના તીક્ષ્ણધારેણ ચિચ્છેદ બલિનાં વરઃ
યુદ્ધમાં તેની ઉપર આવતી એ ભયાનક તીરોની વરસાદને, તે બલવાન યોદ્ધાએ પોતાની તીક્ષ્ણ ખડગ વડે કાપી નાખી.
તતોઽસ્ય વિમલં દ્રૌણિઃ શતચન્દ્રં મનોરમમ્। ચર્માચ્છિનદસિં ચાસ્થ ખણ્ડયામાસ સંયુગે
પછી યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રે તેનું સુંદર, નિર્મળ અને શતચંદ્રથી સજ્જ ઢાલ તોડી નાખી, અને તેની ખડગ પણ તોડી નાખી.
શિતૈસ્તુ બહુશો રાજંસ્તં ચ વિવ્યાધ પત્રિભિઃ । શિખણ્ડી તુ તતઃ ખઙ્ગં ખણ્ડિતં તેન સાયકૈઃ
રાજા, તે શખંડીએ અનેક તીખા બાણો વડે વારંવાર ઘાયલ કર્યો; પણ પછી શખંડીનુ ખડગ એ બાણોથી તૂટી ગયું.
આવિધ્ય વ્યસૃજત્તૂર્ણં જ્વલન્તમિવ પન્નગમ્ । તમાપતન્તં સહસા કાલાનલસમપ્રભમ્
પછી તેણે ધનુષ્ય ખેંચી, જ્વલંત સાપ જેવું એક શસ્ત્ર ઝડપથી છોડ્યું; એ શસ્ત્ર અચાનક દોડી આવ્યું અને વિનાશના અગ્નિ જેવું તેજ ધરાવતું હતું.