તમાયાન્તમભિપ્રેક્ષ્ય નૃવીરં દૃઢવૈરિણમ્ । ભીમસેનઃ સુસંક્રુદ્ધ ઇદં વચનમબ્રવીત્
એ વીર અને દૃઢ દુશ્મનને આગળ આવતો જોઈને, ભીમસેન ભારે ક્રોધથી બોલ્યો:
અયં સ કાલઃ સંપ્રાપ્તો વર્ષપૂગાભિવાઞ્છિતઃ । અદ્ય ત્વાં નિહનિષ્યામિ યદિ નોત્સૃજસે રણમ્
આ એ સમય છે જે વર્ષો સુધી ઇચ્છેલો હતો; આજે હું તને મારી નાખીશ, જો તું યુદ્ધ છોડીને ભાગી નહિ જતો હોય તો.
અદ્ય કુન્ત્યાઃ પરિક્લેશં વનવાસં ચ કૃત્સ્નશઃ। દ્રૌપદ્યાશ્ચ પરિક્લેશં પ્રણેષ્યામિ હતે ત્વયિ
આજે, જ્યારે તું મરશે, ત્યારે હું કુંતીનો બધો દુઃખ અને વનવાસ, અને દ્રૌપદીનો પણ દુઃખ દૂર કરી દઈશ.
યત્પુરા મત્સરીભૂત્વા પાણ્ડવાનવમન્યસે । તસ્ય પાપસ્ય ગાન્ધારે પશ્ય વ્યસનમાગતમ્
હે ગાંધારીપુત્ર, જે તું અગાઉ ઈર્ષ્યાથી પાંડવોને અણગમતો હતો અને દુષ્કર્મ કર્યાં, તેનું દુઃખદ પરિણામ હવે જોઈ લે.
કર્ણસ્ય મતમાસ્થાય સૌબલસ્ય ચ યત્પુરા । અચિન્ત્ય પાણ્ડવાન્કામાદ્યથેષ્ટં કૃતવાનસિ
કર્ણ અને શકુનીની સલાહ માનીને, તું કામના વશ થઈને પાંડવોની ચિંતા કર્યા વિના જે ઇચ્છ્યું તે કર્યું.
યાચમાનં ચ યન્મોહાદ્દાશાર્હમવમન્યસે। ઉલૂકસ્ય સમાદેશં યદ્દદાસિ ચ હૃષ્ટવત્
મોહમાં આવીને, જ્યારે કૃષ્ણ વિનંતી કરતા હતા ત્યારે તું તેમને અવગણ્યો અને ઉલૂકનો સંદેશ આનંદથી સ્વીકાર્યો.
તેન ત્વાં નિહનિષ્યામિ સાનુબન્ધં સબાન્ધવમ્ । શમીકરિષ્યે તત્પાપં યત્પુરા કૃતવાનસિ
આ બધાં માટે, હવે હું તને તારા સંબંધીઓ અને સાથીઓ સાથે મારી નાખીશ અને તારા કરેલા પાપનો અંત લાવીશ.
એવમુક્ત્વા ધનુર્ઘોરં વિકૃષ્યોદ્ભ્રામ્ય ચાસકૃત્ । સમાધત્ત શરાન્ઘોરાન્મહાશનિસમપ્રભાન્
આ રીતે બોલીને, ભીમસેને પોતાનું ભયાનક ધનુષ ખેંચ્યું, વારંવાર ફેરવીને વીજળી જેવી તેજસ્વી તીક્ષ્ણ બાણ ચડાવ્યા.
ષડ્વિંશતિમસં ક્રુદ્ધો મુમોચાશુ સુયોધને । જ્વલિતાગ્નિશિખાકારાન્વજ્રકલ્પાનજિહ્મગાન્
પછી, ભીમસેને ક્રોધથી છવાઈને, સુયોધન પર છવીસ બાણ ઝડપથી છોડ્યા, જે અગ્નિની જ્વાળા જેવા અને સીધા વીજળી જેવા હતા.
તતોઽસ્ય કાર્મુકં દ્વાભ્યાં સૂતં દ્વાભ્યાં ચ વિવ્યધે । ચતુર્ભિરશ્વાઞ્જવનાનનયદ્યમસાદનમ્
પછી, બે બાણોથી દુશ્મનનું ધનુષ, બે બાણોથી સારથીને અને ચાર બાણોથી દુશ્મનના ઝડપી ઘોડાઓને યમલોક તરફ મોકલી દીધા.
દ્વાભ્યાં ચ સુવિકૃષ્ટાભ્યાં શરાભ્યામરિમર્દનઃ । છત્રં ચિચ્છેદ સમરે રાજ્ઞસ્તસ્ય નરોત્તમ્
શત્રુઓના સંહારક ભીમસેને બે સુચોક્કસ તીરો વડે રાજાના રથનું છત્ર યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યું, હે મહાન પુરુષ.
ષઙ્ભિશ્ચ તસ્ય ચિચ્છેદ જ્વલન્તં ધ્વજમુત્તમમ્ । છિત્ત્વા તં ચ નનાદોચ્ચૈસ્તવ પુત્રસ્ય પશ્યતઃ
પછી છ તીરો વડે તેણે તેજસ્વી અને ઉત્તમ ધ્વજ પણ કાપી નાખ્યો; અને એ ધ્વજ કાપીને, તારા પુત્રની સામે ઊંચે અવાજે ગર્જના કરી.
રથાચ્ચ સ ધ્વજઃ શ્રીમાન્નાનારત્નવિભૂષિતાત્। પપાત સહસા ભૂમૌ વિદ્યુઞ્જલધરાદિવ
પછી વિવિધ રત્નોથી શોભિત એવો તેજસ્વી ધ્વજ રથ પરથી અચાનક જમીન પર પડી ગયો, જાણે મેઘમાંથી વીજળી પડતી હોય એમ.
જ્વલન્તં સૂર્યસંકાશં નાગં મણિમયં શુભમ્ । ધ્વજં કુરુપતેશ્છિન્નં દદૃશુઃ સર્વપાર્થિવાઃ
કુરુપતિનો ચમકતો, મણિથી બનેલો સુંદર ધ્વજ જ્યારે કાપી નાખાયો, ત્યારે બધા રાજાઓએ તેને જોઈ લીધો.
અથૈનં દશભિર્બાણૈસ્તોત્રૈરિવ મહાદ્વિપમ્ । આજઘાન રણે વીરં સ્મયન્નિવ મહારથઃ
પછી મહારથીએ જાણે સ્મિત કરતાં, યુદ્ધમાં એ વીર પર દસ તીરો છોડ્યા, જાણે મહાન હાથીને અંકુશથી મારવામાં આવે એમ.
સ ગાઢવિદ્ધો વ્યથિતો ભીમસેનેન સંયુગે । નિષસાદ રથોપસ્થે મૂર્ચ્છાભિહતચેતનઃ
યુદ્ધમાં ભીમસેને ઘાયલ કરીને દુઃખ આપતાં, તે વીર બેભાન થઈ રથની બેઠકે ઢળી પડ્યો.
તતઃ સ રાજા સિન્ધૂનાં રથશ્રેષ્ઠો મહાબલઃ । દુર્યોધનસ્ય જગ્રાહ પાર્ષ્ણિં સ્વપુરુષૈર્વૃતઃ
પછી સિંધુ દેશનો મહાબળવાન અને શ્રેષ્ઠ રથયોધા રાજા પોતાના માણસો સાથે દુર્યોધનના રથની પાછળ પહોંચી ગયો.
કૃપશ્ચ રથિનાં શ્રેષ્ઠસ્તવ પુત્રમચેતનમ્ । આરોપયદ્રથં રાજન્દુર્યોધનમમર્ષણમ્
અને શ્રેષ્ઠ રથયોધા કૃપાએ, તારો પુત્ર દુર્યોધન બેભાન થયો હતો, તેને પોતાના રથ પર બેસાડ્યો, હે રાજા.
પરિવાર્ય તતો ભીમં જેતુકામો જયદ્રથઃ । રથૈરનેકસાહસ્રૈર્ભીમસ્યાવારયદ્દિશઃ
પછી જયદ્રથ ભીમને જીતવાની ઈચ્છાથી અનેક હજાર રથો સાથે તેને ઘેરીને, ભીમની ચારે બાજુના માર્ગો બંધ કરી દીધા.
ધૃષ્ટકેતુસ્તતો રાજન્નભિમન્યુશ્ચ વીર્યવાન્। કેકયા દ્રૌપદેયાશ્ચ તવ પુત્રાનયોધયન્
પછી ધૃષ્ટકેતુ અને પરાક્રમી અભિમન્યુ, સાથે કેકય અને દ્રૌપદીના પુત્રોએ, તારા પુત્રો સામે યુદ્ધ કર્યું.
ચિત્રસેનઃ સુચિત્રશ્ચ ચિત્રાઙ્ગશ્ચિત્રદર્શનઃ । ચારુચિત્રઃ સુચારુશ્ચ તથા નન્દોપનન્દકૌ
ચિત્રસેન, સુચિત્ર, ચિત્રાંગ, ચિત્રદર્શન, ચારુચિત્ર, સુચારુ, અને એ જ રીતે નંદ તથા ઉપનંદ—
અષ્ટાવેતે મહેષ્વાસાઃ સુકુમારા યશસ્વિનઃ । અભિમન્યુરથં રાજન્સમન્તાત્પર્યવારયન્
આ આઠેય મહાન ધનુર્ધર, કોમળ અને પ્રસિદ્ધ યુવાનો, અભિમન્યુના રથને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધા, હે રાજા.
આજઘાન તતસ્તૂર્ણમભિમન્યુર્મહામનાઃ । એકૈકં પઞ્ચભિર્બાણૈઃ શિતૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
પછી ઉદાર હૃદય અભિમન્યુએ, તરત જ દરેકને પાંચ-પાંચ તીક્ષ્ણ અને મજબૂત પાંખવાળા તીરો વડે ઘાયલ કર્યા.
વજ્રમૃત્યુપ્રતીકાશૈર્વિચિત્રાયુધનિઃસૃતૈઃ । અમૃષ્યમાણાસ્તે સર્વે સૌભદ્રં રથસત્તમમ્
વજ્ર અને મૃત્યુ જેવી ચમકતી શસ્ત્રોથી, તેઓ સહન ન કરી શક્યા અને સૌભદ્ર, શ્રેષ્ઠ રથયોધા પર તીરોની વર્ષા કરી.
વવૃષુર્માર્ગણૈસ્તીક્ષ્ણૈર્ગિરિં મેરુમિવામ્બુદાઃ । સ પીડ્યમાનઃ સમરે કૃતાસ્ત્રો યુદ્ધદુર્મદઃ
તેઓએ તીક્ષ્ણ તીરોની વરસાદ એવી કરી, જેમ મેઘો મેરુ પર્વત પર વરસે છે; યુદ્ધમાં દબાઈને પણ, તે શસ્ત્રકલા જાણનાર અને યુદ્ધમાં નિર્ભય હતો—
અભિમન્યુર્મહારાજ તાવકાન્સમકમ્પયત્। યથા દેવાસુરે યુદ્ધે વજ્રપાણિર્મહાસુરાન્
મહારાજા, અભિમન્યુએ તારા સૈન્યને હલાવી નાખ્યું, જેમ દેવાસુર યુદ્ધમાં વજ્રધારી દેવે મહાસુરોને હલાવી દીધા હતા.
વિકર્ણસ્ય તતો ભલ્લાન્પ્રેષયામાસ ભારત। ચતુર્દશ રથશ્રેષ્ઠો ઘોરાનાશીવિષોપમાન્
પછી, હે ભરત, શ્રેષ્ઠ રથયોધાએ વિકર્ણ પર ચૌદ ભયાનક, ઝેરી સાપ જેવા તીરો છોડ્યા.
સ તૈર્વિકર્ણસ્ય રથાત્પાતયામાસ વીર્યવાન્ । ધ્વજં સૂતં હયાંશ્ચૈવ નૃત્યમાન ઇવાહવે
એ તીરો વડે પરાક્રમી અભિમન્યુએ વિકર્ણના રથ પરથી ધ્વજ, સારથી અને ઘોડાઓને યુદ્ધમાં નૃત્ય કરતાં હોય તેમ નીચે પાડી દીધા.
પુનશ્ચાન્યાઞ્શરાન્પીતાનકુણ્ઠાગ્રાઞ્શિલાશિતાન્। પ્રેષયામાસ સંક્રુદ્ધો વિકર્ણાય મહાબલઃ
પછી ફરીથી, મહાબલી અભિમન્યુએ ગુસ્સામાં પીળા ટોચવાળા અને પથ્થરથી ઘસાયેલા બીજા તીરો વિકર્ણા તરફ છોડ્યા.
તે વિકર્ણં સમાસાદ્ય કઙ્કબર્હિણવાસસઃ। ભિત્ત્વા દેહં ગતા ભૂમિં જ્વલન્ત ઇવ પન્નગાઃ
આ તીરો, ક્રાંતિના પાંખવાળા કપડાં પહેરેલા વિકર્ણાને વાગી, તેના શરીર ભેદી જમીન પર પડ્યા, જાણે અગ્નિ જેવી ઝેરી સાપો હોય તેમ.