બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવ પૃથગ્વિધાઃ। ત્વાં દેવિ વૂજયિષ્યન્તિ નિર્વિશઙ્કાં પતિવ્રતામ્
બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર, દરેક જાતિના લોકો, હે રાણી, તને નિર્દોષ અને પતિવ્રતા તરીકે સન્માન આપશે.
પુત્રશ્ચાયં વૃતો રાજ્યે ત્વમગ્રમહિષી ભવ
આ પુત્ર રાજ્ય માટે પસંદ થયો છે અને તું મુખ્ય રાણી બન.
યચ્ચ કોપનયાત્યર્થં ત્વયોક્તોઽસ્મ્યપ્રિયં પ્રિયે। પ્રણયિન્યા વિશાલાક્ષિતત્ક્ષાન્તં તે મયા શુભે
હે વિશાળનેત્રવાળી પ્રિયે, ગુસ્સામાં તું મને જે કડવા કે દુઃખદ શબ્દો બોલી ગઈ, તે બધું મેં માફ કરી દીધું છે.
અનૃતં વાપ્યનિષ્ટં વા દુરુક્તં વાતિદુષ્કૃતમ્। ત્વયાપ્યેવં વિશાલાક્ષિ ક્ષન્તવ્યં મમ દુર્વચઃ। ક્ષાન્ત્યા પતિકૃતે નાર્યઃ પાતિવ્રત્યં વ્રજન્તિ તાઃ
હે વિશાળનેત્રવાળી, જો હું પણ કદી ખોટું, અયોગ્ય, કઠોર કે અતિ દુઃખદ કંઈ બોલી દીધું હોય, તો તું પણ મને માફ કરજે; પતિ માટે ક્ષમા રાખનારી સ્ત્રીઓ સાચી પતિવ્રતા બને છે.
એવમુક્ત્વા તુ રાજર્ષિસ્તામનિન્દિતગામિનીમ્। અન્તઃપુરં પ્રવેશ્યાથ દુષ્યન્તો મહિષીં પ્રિયામ્
આવી વાત કરીને રાજર્ષિએ નિર્દોષ ચાલવાળી શકુંતલાને પોતાના અંતઃપુરમાં લઈ ગયા અને તેને પોતાની પ્રિય રાણી બનાવ્યા.
વાસોભિરન્નપાનૈશ્ચ પૂજયિત્વા તુ ભારત। `સ માતરમુપસ્થાય રથન્તર્યામભાષત
પછી તેમણે સુંદર વસ્ત્રો, ખોરાક અને પીણાંથી શકુંતલાનું સન્માન કર્યું. ત્યારબાદ, ભારત વંશના વંશજ, રાજાએ પોતાની માતાને મળીને રથંતરીને વાત કરી.
મમ પુત્રો વને જાતસ્તવ શોકપ્રણશનઃ। ઋણાદદ્ય વિમુક્તોઽહં તવ પૌત્રેણ શોભને
મારો દીકરો જંગલમાં જન્મ્યો છે, એ તારો દુઃખ દૂર કરશે; હે શુભે, આજે હું તારા પૌત્રથી મારા ઋણમાંથી મુક્ત થયો છું.
વિશ્વામિત્રસુતા ચેયં કણ્વેન ચ વિવર્ધિતા। સ્નુષા તવ મહાભાગે પ્રસીદસ્વ શકુન્તલામ્
આ વિશ્વામિત્રની દીકરી છે અને કણ્વે તેને ઉછેરી છે; હે ભાગ્યશાળી, શકુંતલા હવે તારી વહુ છે, કૃપા કરીને તેનો સ્વીકાર કર.
પુત્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા પૌત્રં સા પરિષસ્વજે। પાદયોઃ પતિતાં તત્ર રથન્તર્યા શકુન્તલામ્
પુત્રના શબ્દો સાંભળી માતાએ પૌત્રને હૃદયથી લગાવી લીધો; અને ત્યાં, રથંતરીએ શકુંતલાને, જે તેના પગે પડી હતી, પ્રેમથી ભેટી લીધી.
પરિષ્વજ્ય ચ બાહુભ્યાં હર્ષાદશ્રુણ્યવર્તયત્। ઉવાચ વચનં સત્યં લક્ષયે લક્ષણાનિ ચ
બન્ને હાથથી તેને ભેટી, આનંદના આંસુ વહાવી, સાચા શબ્દો કહ્યા: હું એ લક્ષણો જોઈ રહી છું.
તવ પુત્રો વિશાલાક્ષિ ચક્રવર્તી ભવિષ્યતિ। તવ ભર્તા વિશાલાક્ષિ ત્રૈલોક્યવિજયી ભવેત્
હે વિશાળ નેત્રવાળી, તારો દીકરો વિશ્વનો રાજા બનશે; અને તારો પતિ ત્રણેય લોકને જીતનારો બનશે.
દિવ્યાન્ભોગાનનુપ્રાપ્તા ભવ ત્વં વરવર્ણિનિ। એવમુક્તા રથ્તર્યા પરં હર્ષમવાપ સા
હે સુંદર વર્ણવાળી, તું દિવ્ય સુખો પામશે; રથંતરીએ આવું કહ્યે ત્યારે શકુંતલાને અતિ આનંદ થયો.
શકુન્તલાં તદા રાજા શાસ્ત્રોક્તેનૈવ કર્મણા। તતોઽગ્રમહિષીં કૃત્વા સર્વાભરણભૂષિતામ્
પછી રાજાએ શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી શકુંતલાને સર્વાંગી આભૂષણોથી શોભાયમાન કરીને મુખ્ય રાણી બનાવ્યા.
બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં દત્ત્વા સૈનિકાનાં ચ ભૂપતિઃ। દૌષ્યન્તિં ચ તતો રાજા પુત્રં શાકુન્તલં તદા
પછી રાજાએ બ્રાહ્મણો અને સૈનિકોને ધન આપ્યું અને શકુંતલાપુત્ર દૌષ્યંતીને રાજ્યનો વારસદાર બનાવ્યો.
ભરતં નામતઃ કૃત્વા યૌવરાજ્યેઽભ્યષેચયત્। `ભરતે ભારમાવેશ્ય કૃતકૃત્યોઽભવન્નૃપઃ
તેને ભરત નામ આપીને યુવરાજ તરીકે અભિષેક કર્યો; અને રાજ્યની જવાબદારી ભરતને સોંપીને રાજાએ પોતાનું કર્તવ્ય પૂર્ણ માન્યું.
તતો વર્ષશતં પૂર્ણં રાજ્યં કૃત્વા નરાધિપઃ। ગત્વા વનાનિ દુષ્યન્તઃ સ્વર્ગલોકમુપેયિવાન્
પછી રાજાએ પૂરા સો વર્ષ સુધી રાજ્ય કર્યું અને અંતે વનમાં જઈને સ્વર્ગલોક પ્રાપ્ત કર્યો.
દુષ્યન્તાદ્ભરતો રાજ્યં યથાન્યાયમવાપ સઃ।' તસ્ય તત્પ્રથિતં કર્મ પ્રાવર્તત મહાત્મનઃ
દુષ્યંતથી ભરતે નિયમ પ્રમાણે રાજ્ય મેળવ્યું; અને એ મહાન આત્માના પ્રસિદ્ધ કાર્યો શરૂ થયા.
ભાસ્વરં દિવ્યમજિતં લોકસંનાદનં મહત્। સ વિજિત્ય મહીપાલાંશ્ચકાર વશવર્તિનઃ
તેનું યશ તેજસ્વી, દિવ્ય અને અપરાજિત હતું, જે સમગ્ર જગતમાં પ્રસિદ્ધ થયું; તેણે પૃથ્વીના રાજાઓને જીતીને પોતાનું વશ કરી લીધા.
ચચાર ચ સતાં ધર્મં પ્રાપ્ય ચાનુત્તમં યશઃ। સ રાજા ચક્રવર્ત્યાસીત્સાર્વભૌમઃ પ્રતાપવાન્
તે રાજાએ સજ્જનોના ધર્મનું પાલન કર્યું અને ઉત્તમ યશ મેળવ્યું; એ સર્વભૌમ, પ્રભાવશાળી અને ચક્રવર્તી રાજા બન્યો.
ઈજે ચ બહુભિર્યજ્ઞૈર્યથા શક્રો મરુત્પતિઃ। યાજયામાસ તં કણ્વો દક્ષવદ્ભૂરિદક્ષિણમ્
તેને અનેક યજ્ઞો કર્યા, જેમ ઇન્દ્રે કર્યા; કણ્વે તેને દક્ષ જેવું યજમાન બનાવીને ઘણાં દાન કરાવ્યાં.
શ્રીમદ્ગોવિતતં નામ વાજિમેધમવાપ સઃ। યસ્મિન્સહસ્રં પદ્માનાં કણ્વાય ભરતો દદૌ
તેને શ્રીમંત ગોવિતત નામનું અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યું, જેમાં ભરતે કણ્વને હજાર સોનાના કમળ આપ્યા.
સોઽશ્વમેધશતૈરીજે યમુનામનુ તીરગઃ। ત્રિશતૈશ્ચ સરસ્વત્યાં ગઙ્ગામનુ ચતુઃશતૈઃ
તે યમુના કાંઠે સો અશ્વમેધ યજ્ઞો કર્યા, સરસ્વતી પર ત્રણસો અને ગંગા કાંઠે ચારસો યજ્ઞો કર્યા.
દૌષ્યન્તિર્ભરતો યજ્ઞૈરીજે શાકુન્તલો નૃપઃ। તસ્માદ્ભરતવંશસ્ય વિપ્રતસ્થે મહદ્યશઃ
દુષ્યંત અને શાકુંતલા ના પુત્ર ભરતે અનેક યજ્ઞો કર્યા; એના કારણે ભરત વંશનું મહાન યશ દિશા દિશામાં ફેલાયું.
ભરતસ્ય વરસ્ત્રીષુ પુત્રાઃ સંજજ્ઞિરે પૃથક્। નાભ્યનન્દત્તદા રાજા નાનુરૂપા મમેતિ તાન્
ભરતને વિવિધ સુપ્રસિદ્ધ સ્ત્રીઓ પાસેથી પુત્રો થયા, પણ રાજાએ એમને સ્વીકાર્યા નહીં અને કહ્યું: 'આ મારા યોગ્ય નથી.'
તતસ્તાન્માતરઃ ક્રુદ્ધાઃ પુત્રાન્નિન્યુર્યમક્ષયમ્। તતસ્તસ્ય નરેન્દ્રસ્ય વિતથં પુત્રજન્મ તત્
પછી, ગુસ્સે થયેલી માતાઓએ પોતાના પુત્રોને યમલોક લઈ ગઈ; એટલેથી એ રાજાને પુત્ર જન્મ વ્યર્થ રહ્યો.
તતો મહદ્ભિઃ ક્રતુભિરીજાનો ભરતસ્તદા। લેભે પુત્રં ભરદ્પાજાદ્ભુમન્યું નામ ભારત
પછી ભરતે મોટા મોટા યજ્ઞો કર્યા અને ભરદ્વાજના આશીર્વાદથી ભુમન્યુ નામે પુત્ર પ્રાપ્ત કર્યો.
તતઃ પુત્રિણમાત્માનં જ્ઞાત્વા પૌરવનન્દનઃ। ભુમન્યું ભરતશ્રેષ્ઠ યૌવરાજ્યેઽભ્યષેચયત્
પછી, પોતાને પુત્ર થયો એ જાણીને, પૌરવ વંશના આનંદરૂપ ભરતે ભુમન્યુને યુવરાજપદે બેસાડ્યો.
તતો દિવિરથો નામ ભુમન્યોરભવત્સુતઃ। સુહોત્રશ્ચ સુહોતા ચ સુહવિઃ સુયજુસ્તથા
પછી ભુમન્યુને દિવિરથ નામે પુત્ર થયો; અને સુહોત્ર, સુહોત, સુહવિ અને સુયજ્ઞ પણ થયા.
પુષ્કરિણ્યામૃચીકશ્ચ ભુમન્યોરભવન્સુતાઃ। તેષાં જ્યેષ્ઠઃ સુહોત્રસ્તુ રાજ્યમાપ મહીક્ષિતામ્
પુષ્કરિણીમાં ભુમન્યુને ઋચીક અને બીજા પુત્રો થયા; એમાં સૌથી મોટો સુહોત્ર હતો, જેને સમગ્ર પૃથ્વીનું રાજ મળ્યું.
રાજસૂયાશ્વમેધાદ્યૈઃ સોઽયજદ્બહુભિઃ સવૈઃ। સુહોત્રઃ પૃથિવીં કૃત્સ્નાં બુભુજે સાગરામ્બરામ્
સુહોત્રે રાજસૂય, અશ્વમેધ જેવા અનેક યજ્ઞો કર્યા અને સમુદ્રથી ઘેરાયેલી આખી પૃથ્વી પર રાજ કર્યું.