ભોભો કૌરવાદાયાદ સહાસ્માભિર્મહાબલ । એહિ યુધ્યસ્વ સંગ્રામે સમસ્તૈઃ પૃથગેવ વા
અરે કૌરવ વંશજ, મહાબળવાન, અમારે સાથે આવીને યુદ્ધ કર—બધા સાથે કે એક એક કરીને, જેમ તને ગમતું હોય તેમ.
અસ્માન્વા ત્વં પરાજિત્ય યશઃ પ્રાપ્નુહિ સંયુગે। વયં વા ત્વાં પરાજિત્ય પ્રીતિં ધાસ્યામહે પિતુઃ
તમે અમને હરાવીને યુદ્ધમાં પોતાનું નામ મેળવો, અથવા અમે તમને હરાવીને અમારા પિતાને આનંદ આપશું.
એવમુક્તસ્તદા શૂરૈસ્તાનુવાચ મહાબલઃ । વીર્યશ્લાઘી નરશ્રેષ્ઠસ્તાન્દૃષ્ટ્વા સમવસ્થિતાન્
આવી રીતે વીરોએ કહ્યું ત્યારે, મહાબળવાન અને પરાક્રમમાં ગર્વિત, શ્રેષ્ઠ પુરુષે તેમને સામે ઊભેલા જોઈને ઉત્તર આપ્યો:
સાધ્વિદં કથ્યતે વીરા યંદ્યેવં મતિરદ્ય વઃ। યુધ્યધ્વં સહિતા યત્તા નિહનિષ્યામિ વો રણે
શાબાશ, વીરો! જો આજે તમારો એવો નક્કી છે, તો તૈયાર થઈને બધા સાથે યુદ્ધ કરો—હું યુદ્ધમાં તમારે બધાને હરાવીશ.
એવમુક્તા મહેષ્વાસાસ્તે વીરાઃ ક્ષિપ્રકારિણઃ । મહતા શરવર્ષેણ અભ્યધાવન્નરિન્દમમ્
આવી વાત સાંભળીને, તે મહાન ધનુર્ધારીઓ, ઝડપથી કાર્ય કરનારા વીરોએ, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ પર તીરોની ભારે વરસાદ સાથે આક્રમણ કર્યું.
સોઽપરાહ્ણે મહારાજ સંગ્રામસ્તુમુલોઽભવત્। એકસ્ય ચ બહૂનાં ચ સમેતાનાં રણાજિરે
પછી, રાજા, બપોર પછી યુદ્ધના મેદાનમાં એક સામે અનેક એકઠા થયેલા વીરોએ ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
તમેકં રથિનાં શ્રેષ્ઠં શરૈસ્તે સમવાકિરન્ । પ્રાવૃષીવ યથા મેરું સિષિચુર્જલદા નૃપ
તેમણે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા એકમાત્ર વીરને તીરો વડે આવરી લીધો, જેમ વરસાદના સમયમાં મેઘો મેરુ પર્વત પર પાણી વરસાવે છે, એમ.
તૈસ્તુ મુક્તાઞ્શરાન્ઘોરાન્યમદણ્ડાશનિપ્રભાન્ । અસંપ્રાપ્તાનસંભ્રાકન્તિશ્ચિચ્છેદાશુ મહારથઃ
પણ એ મહાન રથીએ, મૃત્યુદંડ કે વીજળી જેવી પ્રખર ભયાનક તીરો, પોતે સુધી પહોંચે એ પહેલાં જ ઝડપથી કાપી નાખી.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ સૌમદત્તેઃ પરાક્રમમ્ । યદેકો બહુબિર્યુદ્ધે સમસઞ્જદભીતવત્
ત્યાં અમે સૌમદત્તિના અદ્ભુત પરાક્રમ જોયો, જે એકલા હોવા છતાં અનેક સામે નિર્ભય અને અડગ રહીને લડતો હતો.
વિસૃજ્ય શરવૃષ્ટિં તાં દશ રાજન્મહારથાઃ । પરિવાર્ય મહાબાહું નિહન્તુમુપચક્રમુઃ
પછી, રાજા, દસ મહાન રથીઓએ તીરોની વરસાદ વરસાવી, એ મહાબાહુ વીરને ઘેરીને તેને મારવા માટે આગળ વધ્યા.
સમદત્તિસ્તતઃ ક્રુદ્ધસ્તેષાં ચાપાનિ ભારત । ચિચ્છેદ સમરે રાજન્યુધ્યમાનો મહારથૈઃ
પછી સૌમદત્તિ ગુસ્સે થઈને, મહાન રથીઓ સામે યુદ્ધ કરતાં, તેમના ધનુષ્યોને યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યા, હે ભારત.
અથૈષાં છિન્નધનુષાં શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ । ચિચ્છેદ સમરે રાજઞ્શિરાંસિ ભરતર્ષભ
પછી, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, જેમના ધનુષ્યો કાપી નાખ્યા હતા, તેમના શિરોવધ તેણે તીક્ષ્ણ અને પાંખવાળા તીરો વડે યુદ્ધમાં કરી નાખ્યા.
તે હતા ન્યપતન્રાજન્વજ્રભગ્ના ઇવ દ્રુમાઃ । તાન્દૃષ્ટ્વા નિહતાન્વીરો રણે પુત્રાન્મહાબલાન્
એ મરેલા વીરો વીજળીથી તૂટી પડેલા વૃક્ષો જેવી જમીન પર ઢળી પડ્યા, રાજા. યુદ્ધમાં પોતાના મહાબળવાન પુત્રોને મારેલા જોઈ, એ વીર—
વાર્ષ્ણેયો વિનદરાજન્ભૂરિશ્રવસમભ્યયાત્। રથં રથેન સમરે પીડયિત્વા મહાબલૌ
વૃષ્ણિવંશી વીર ગર્જના કરતા ભૂરિશ્રવસ સામે પોતાનો રથ દબાવીને યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો, બંને મહાબળવાન હતા.
તાવન્યોન્યં હિ સમરે નિહત્ય રથવાજિનઃ । વિરથાવભિવલ્ગન્તૌ સમેયાતાં મહારથૌ
એ બંને મહાન રથીઓએ, યુદ્ધમાં એકબીજાના રથના ઘોડા મારી નાખ્યા પછી, રથમાંથી ઊતરીને સામસામે આવીને યુદ્ધ માટે તત્પર થયા.
પ્રગૃહીતમહાખઙ્ગૌ તૌ ચર્મવરધારિણૌ । શુશુભાતે નરવ્યાઘ્રૌ યુદ્ધાય સમવસ્થિતૌ
મોટા ખડગ અને ઢાલ ધારણ કરીને, એ મનુષ્યસિંહો યુદ્ધ માટે ઊભા રહ્યા ત્યારે ખૂબ જ તેજસ્વી લાગતા હતા.
અસહ્યમસિયુદ્ધાય ભૂરિશ્રવસમાહવે। મત્વા વૃકોદરસ્તૂર્ણમભિપ્લુત્ય મહારથઃ
ભૂરિશ્રવસને એ અસહ્ય ખડગયુદ્ધમાં જોઈ, વૃકોદર મહાન રથીએ સહન ન થઈને તરત જ આગળ કૂદી પડ્યો.
તતઃ સાત્યકિમભ્યેત્ય નિસ્ત્રિંશવરધારિણમ્ । ભીમસેનસ્ત્વરન્રાજન્રથમારોપયત્તદા
પછી ભીમસેને, રાજા, ઉત્તમ ખડગ ધરાવતાં સાત્યકિ પાસે ઝડપથી જઈને તેને પોતાના રથ પર બેસાડ્યો.
તવાપિ તનયો રાજન્ભૂરિશ્રવસમાહવે। આરોપયદ્રથં તૂર્ણં પશ્યતાં સર્વધન્વિનામ્
અને, રાજા, તમારા પુત્રએ પણ, બધા ધનુર્ધારો જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, એ ભયાનક યુદ્ધમાં ભૂરિશ્રવસને ઝડપથી પોતાના રથ પર બેસાડ્યો.
તસ્મિસ્તથા વર્તમાને રણે ભીષ્મં મહારથમ્। અયોધયન્ત સંરબ્ધાઃ પાણ્ડવા ભરતર્ષભ
એ રીતે યુદ્ધમાં આ બધું ચાલી રહ્યું હતું ત્યારે, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, પાંડવો ગુસ્સાથી મહાન રથિ ભીષ્મ સામે લડતા હતા.
લોહિતાયતિ ચાદિત્યે ત્વરમાણો ધનઞ્જયઃ । પઞ્ચવિંશતિસાહસ્રાન્નિજઘાન મહારથાન્
જ્યારે સૂર્ય લાલ પડતો હતો, ત્યારે ધનંજયે ઉત્સાહપૂર્વક પঁચવીસ હજાર મહાન રથીઓને પરાસ્ત કર્યા.
તે હિ દુર્યોધનાદિષ્ટાસ્તદા પાર્થનિબર્હણે । સંપ્રાપ્યૈવ ગતા નાશં શલભા ઇવ પાવકમ્
એ વીરોએ, દુર્યોધનના આદેશથી પાર્થને રોકવા આવ્યા, પણ જેમ જ પોહચ્યા તેમ જ જ્વાળામાં પડેલા પતંગિયાં જેવી નાશ પામ્યા.
તતો મત્સ્યાઃ કેકયાશ્ચ ધનુર્વેદવિશારદાઃ । પરિવવ્રુસ્તદા પાર્થં સહપુત્રં મહારથમ્
પછી મચ્છ અને કૈકય, ધનુર્વિદ્યા જાણનારા, મહારથી પાર્થે અને તેના પુત્રને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધા.
એવસ્મિન્નેવ કાલે તુ સૂર્યેઽસ્તમુપગચ્છતિ। સર્વેષાં ચૈવ સૈન્યાનાં પ્રમોહઃ સમજાયત
એ જ સમયે, જ્યારે સૂર્ય અસ્ત જતો હતો, બધી સેનાઓમાં ભારે ગભરાટ ફેલાયો.
અવહારં તતશ્ચક્રે પિતા દેવવ્રતસ્તવ । સંધ્યાકાલે મહારાજ સૈન્યાનાં શ્રાન્તવાહનઃ
પછી, રાજા, તારા પિતા દેવવ્રતે સંધ્યાનો સમય જોઈને, થાકેલી સેનાઓને પાછી ખેંચવાનો આદેશ આપ્યો.
પાણ્ડવાનાં કુરૂણાં ચ પરસ્પરસમાગમે। તે સેને ભૃશસંવિગ્ને યયતુઃ સ્વં નિવેશનમ્
પાંડવો અને કૌરવોની સેનાઓ સામસામે આવી, ત્યારે બંને પક્ષોની સેનાઓ ખૂબ જ ગભરાઈને પોતાના-પોતાના છાવણીઓમાં પાછી ફરી.
તતઃ સ્વશિબિરં ગત્વા ન્યવિશંસ્તત્ર ભારત। પાણ્ડવાઃ સૃઞ્જયૈઃ સાર્ધં કુરવશ્ચ યથાવિધિઃ
પછી પાંડવો શ્રીંજયો સાથે અને કૌરવો પણ પોતાના રીત પ્રમાણે, પોતાના છાવણીઓમાં જઈને ત્યાં આરામથી બેઠા.
વિહૃત્ય તુ તતો રાજન્સહિતાઃ કુરુપાણ્ડવાઃ । વ્યતીતાયાં તુ શર્વર્યાં પુનર્યુદ્ધાય નિર્યયુઃ
પછી, રાજા, કુરુ અને પાંડવો સૌએ આરામ કર્યા પછી, રાત વીતી ગયા પછી ફરી યુદ્ધ માટે મેદાનમાં ઉતર્યા.
તતઃ શબ્દો મહાનાસીત્તવ તેષાં ચ ભારત । યુજ્યતાં રથમુખ્યાનાં કલ્પ્યતાં ચૈવ દન્તિનામ્
પછી, ભારત, તારી અને તેમની બન્ને તરફથી મોટો અવાજ ઊઠ્યો, કારણ કે મુખ્ય રથોને જોડવામાં આવ્યા અને હાથીઓ તૈયાર કરવામાં આવ્યા.
સંનહ્યતાં પદાતીનાં હયાનાં ચૈવ ભારત। શઙ્ખદુન્દુભિનાદશ્ચ તુમુલઃ સર્વતોઽભવત્
પદાતી અને ઘોડાઓ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યા, અને ચારે બાજુ શંખ અને ઢોલનો ગર્જનારો અવાજ સંભળાયો.