ક્ષિપતશ્ચ પરાંસ્તસ્ય રણે શત્રૂન્વિનિઘ્નતઃ। દદૃશે રૂપમત્યર્થં મેઘસ્યેવ પ્રવર્ષતઃ
યુદ્ધમાં શત્રુઓ પર તીરો વરસાવતાં અને તેમને ઘાયલ કરતાં, તેનો અવતાર જાણે વરસાદ વરસાવતા મેઘ જેવો લાગતો હતો.
તમુદીર્યન્તમાલોક્ય રાજા દુર્યોધસ્તતઃ । રથાનામયુતં તસ્ય પ્રેષયામાસ ભારત
એવી રીતે તેને જોઈને, રાજા દુર્યોધને તેના સામે દસ હજાર રથોની ફોજ મોકલી.
તાંસ્તુ સર્વાન્મહેષ્વાસાન્સાત્યકિઃ સત્યવિક્રમઃ । જઘાન પરમેષ્વાસો દિવ્યેનાસ્ત્રેણ વીર્યવાન્
સત્યકી એ પરાક્રમી અને શ્રેષ્ઠ ધનુર્ધર, એ બધા મહાન ધનુર્ધરોને દૈવી અસ્ત્રથી નાશ કરી દીધા.
સ કૃત્કવા દારુણં કર્મ પ્રગૃહીતશરાસનઃ। આસસાદ તતો વીરો ભૂરિશ્રવસમાહવે
કવચ પહેરી, ભયાનક ધનુષ્ય હાથમાં લઈને, એ વીર પછી યુદ્ધભૂમિ પર ભૂરિશ્રવસ પાસે પહોંચ્યો.
સ હિ સંદૃશ્ય સેનાં તે યુયુધાનેન પાતિતામ્ । અભ્યધાવત સંક્રુદ્ધઃ કુરૂણાં કીર્તિવર્ધનઃ
યુયુધાન દ્વારા પોતાની સેના પડતી જોઈને, કુરુઓની શોભા એવા ભૂરિશ્રવસ ક્રોધથી આગળ વધ્યો.
ઇન્દ્રાયુધસવર્ણં તુ વિસ્ફાર્ય સુમહદ્ધનુઃ । સૃષ્ટવાન્વજ્રસંકાશાઞ્શરાનાશીવિષોપમાન્
તેણે ઇન્દ્રના અસ્ત્ર જેવું તેજસ્વી મોટું ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને વીજળી જેવાં, ઝેરી સાપ જેવા તીરો છોડ્યા.
સહસ્રશો માહારાજ દર્શયન્પાણિલાઘવમ્ । શરાંસ્તાન્મૃત્યુસંસ્પર્શાન્સાત્યકેશ્ચ પદાનુગાઃ
હજારોની સંખ્યામાં, રાજા, તેણે હાથની અદભુત ચપળતા બતાવી, મૃત્યુનો સ્પર્શ ધરાવતા તીરો અને સાત્યકીના અનુયાયીઓ પર વરસાવ્યા.
ન વિષેહુસ્તદા રાજન્દુદ્રુવુસ્તે સમન્તતઃ । વિહાય સાત્યકિં રાજન્સમરે યુદ્ધદુર્મદમ્
એને સહન કરી શક્યા નહીં, રાજા, એટલે બધા દિશામાં ભાગી ગયા અને યુદ્ધમાં ભયાનક સાત્યકીને એકલા છોડી દીધો.
તં દૃષ્ટ્વા યુયુધાનસ્ય સુતા દશ મહાબલાઃ । મહારથાઃક સમાખ્યાતાશ્ચિત્રવર્માયુધધ્વજાઃ
આ જોઈને, યુયુધાનના દસ મહાબળવાન અને મહારથી પુત્રો, સુંદર કવચ અને શસ્ત્રો સાથે આગળ વધ્યા.
સમાસાદ્ય મહેષ્વાસં ભૂરિશ્રવસમાહવે। ઊચુઃ સર્વે સુસંરબ્ધા યૂપકેતું મહારણે
યુદ્ધભૂમિ પર મહાન ધનુર્ધર ભૂરિશ્રવસ સામે જઈને, બધા ક્રોધથી ભરેલા યુધ્ધમાં ધ્વજાવાળાને બોલ્યા.
ભોભો કૌરવાદાયાદ સહાસ્માભિર્મહાબલ । એહિ યુધ્યસ્વ સંગ્રામે સમસ્તૈઃ પૃથગેવ વા
અરે કૌરવ વંશજ, મહાબળવાન, અમારે સાથે આવીને યુદ્ધ કર—બધા સાથે કે એક એક કરીને, જેમ તને ગમતું હોય તેમ.
અસ્માન્વા ત્વં પરાજિત્ય યશઃ પ્રાપ્નુહિ સંયુગે। વયં વા ત્વાં પરાજિત્ય પ્રીતિં ધાસ્યામહે પિતુઃ
તમે અમને હરાવીને યુદ્ધમાં પોતાનું નામ મેળવો, અથવા અમે તમને હરાવીને અમારા પિતાને આનંદ આપશું.
એવમુક્તસ્તદા શૂરૈસ્તાનુવાચ મહાબલઃ । વીર્યશ્લાઘી નરશ્રેષ્ઠસ્તાન્દૃષ્ટ્વા સમવસ્થિતાન્
આવી રીતે વીરોએ કહ્યું ત્યારે, મહાબળવાન અને પરાક્રમમાં ગર્વિત, શ્રેષ્ઠ પુરુષે તેમને સામે ઊભેલા જોઈને ઉત્તર આપ્યો:
સાધ્વિદં કથ્યતે વીરા યંદ્યેવં મતિરદ્ય વઃ। યુધ્યધ્વં સહિતા યત્તા નિહનિષ્યામિ વો રણે
શાબાશ, વીરો! જો આજે તમારો એવો નક્કી છે, તો તૈયાર થઈને બધા સાથે યુદ્ધ કરો—હું યુદ્ધમાં તમારે બધાને હરાવીશ.
એવમુક્તા મહેષ્વાસાસ્તે વીરાઃ ક્ષિપ્રકારિણઃ । મહતા શરવર્ષેણ અભ્યધાવન્નરિન્દમમ્
આવી વાત સાંભળીને, તે મહાન ધનુર્ધારીઓ, ઝડપથી કાર્ય કરનારા વીરોએ, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ પર તીરોની ભારે વરસાદ સાથે આક્રમણ કર્યું.
સોઽપરાહ્ણે મહારાજ સંગ્રામસ્તુમુલોઽભવત્। એકસ્ય ચ બહૂનાં ચ સમેતાનાં રણાજિરે
પછી, રાજા, બપોર પછી યુદ્ધના મેદાનમાં એક સામે અનેક એકઠા થયેલા વીરોએ ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
તમેકં રથિનાં શ્રેષ્ઠં શરૈસ્તે સમવાકિરન્ । પ્રાવૃષીવ યથા મેરું સિષિચુર્જલદા નૃપ
તેમણે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા એકમાત્ર વીરને તીરો વડે આવરી લીધો, જેમ વરસાદના સમયમાં મેઘો મેરુ પર્વત પર પાણી વરસાવે છે, એમ.
તૈસ્તુ મુક્તાઞ્શરાન્ઘોરાન્યમદણ્ડાશનિપ્રભાન્ । અસંપ્રાપ્તાનસંભ્રાકન્તિશ્ચિચ્છેદાશુ મહારથઃ
પણ એ મહાન રથીએ, મૃત્યુદંડ કે વીજળી જેવી પ્રખર ભયાનક તીરો, પોતે સુધી પહોંચે એ પહેલાં જ ઝડપથી કાપી નાખી.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ સૌમદત્તેઃ પરાક્રમમ્ । યદેકો બહુબિર્યુદ્ધે સમસઞ્જદભીતવત્
ત્યાં અમે સૌમદત્તિના અદ્ભુત પરાક્રમ જોયો, જે એકલા હોવા છતાં અનેક સામે નિર્ભય અને અડગ રહીને લડતો હતો.
વિસૃજ્ય શરવૃષ્ટિં તાં દશ રાજન્મહારથાઃ । પરિવાર્ય મહાબાહું નિહન્તુમુપચક્રમુઃ
પછી, રાજા, દસ મહાન રથીઓએ તીરોની વરસાદ વરસાવી, એ મહાબાહુ વીરને ઘેરીને તેને મારવા માટે આગળ વધ્યા.
સમદત્તિસ્તતઃ ક્રુદ્ધસ્તેષાં ચાપાનિ ભારત । ચિચ્છેદ સમરે રાજન્યુધ્યમાનો મહારથૈઃ
પછી સૌમદત્તિ ગુસ્સે થઈને, મહાન રથીઓ સામે યુદ્ધ કરતાં, તેમના ધનુષ્યોને યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યા, હે ભારત.
અથૈષાં છિન્નધનુષાં શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ । ચિચ્છેદ સમરે રાજઞ્શિરાંસિ ભરતર્ષભ
પછી, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, જેમના ધનુષ્યો કાપી નાખ્યા હતા, તેમના શિરોવધ તેણે તીક્ષ્ણ અને પાંખવાળા તીરો વડે યુદ્ધમાં કરી નાખ્યા.
તે હતા ન્યપતન્રાજન્વજ્રભગ્ના ઇવ દ્રુમાઃ । તાન્દૃષ્ટ્વા નિહતાન્વીરો રણે પુત્રાન્મહાબલાન્
એ મરેલા વીરો વીજળીથી તૂટી પડેલા વૃક્ષો જેવી જમીન પર ઢળી પડ્યા, રાજા. યુદ્ધમાં પોતાના મહાબળવાન પુત્રોને મારેલા જોઈ, એ વીર—
વાર્ષ્ણેયો વિનદરાજન્ભૂરિશ્રવસમભ્યયાત્। રથં રથેન સમરે પીડયિત્વા મહાબલૌ
વૃષ્ણિવંશી વીર ગર્જના કરતા ભૂરિશ્રવસ સામે પોતાનો રથ દબાવીને યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો, બંને મહાબળવાન હતા.
તાવન્યોન્યં હિ સમરે નિહત્ય રથવાજિનઃ । વિરથાવભિવલ્ગન્તૌ સમેયાતાં મહારથૌ
એ બંને મહાન રથીઓએ, યુદ્ધમાં એકબીજાના રથના ઘોડા મારી નાખ્યા પછી, રથમાંથી ઊતરીને સામસામે આવીને યુદ્ધ માટે તત્પર થયા.
પ્રગૃહીતમહાખઙ્ગૌ તૌ ચર્મવરધારિણૌ । શુશુભાતે નરવ્યાઘ્રૌ યુદ્ધાય સમવસ્થિતૌ
મોટા ખડગ અને ઢાલ ધારણ કરીને, એ મનુષ્યસિંહો યુદ્ધ માટે ઊભા રહ્યા ત્યારે ખૂબ જ તેજસ્વી લાગતા હતા.
અસહ્યમસિયુદ્ધાય ભૂરિશ્રવસમાહવે। મત્વા વૃકોદરસ્તૂર્ણમભિપ્લુત્ય મહારથઃ
ભૂરિશ્રવસને એ અસહ્ય ખડગયુદ્ધમાં જોઈ, વૃકોદર મહાન રથીએ સહન ન થઈને તરત જ આગળ કૂદી પડ્યો.
તતઃ સાત્યકિમભ્યેત્ય નિસ્ત્રિંશવરધારિણમ્ । ભીમસેનસ્ત્વરન્રાજન્રથમારોપયત્તદા
પછી ભીમસેને, રાજા, ઉત્તમ ખડગ ધરાવતાં સાત્યકિ પાસે ઝડપથી જઈને તેને પોતાના રથ પર બેસાડ્યો.
તવાપિ તનયો રાજન્ભૂરિશ્રવસમાહવે। આરોપયદ્રથં તૂર્ણં પશ્યતાં સર્વધન્વિનામ્
અને, રાજા, તમારા પુત્રએ પણ, બધા ધનુર્ધારો જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, એ ભયાનક યુદ્ધમાં ભૂરિશ્રવસને ઝડપથી પોતાના રથ પર બેસાડ્યો.
તસ્મિસ્તથા વર્તમાને રણે ભીષ્મં મહારથમ્। અયોધયન્ત સંરબ્ધાઃ પાણ્ડવા ભરતર્ષભ
એ રીતે યુદ્ધમાં આ બધું ચાલી રહ્યું હતું ત્યારે, હે ભારતશ્રેષ્ઠ, પાંડવો ગુસ્સાથી મહાન રથિ ભીષ્મ સામે લડતા હતા.