તતઃ ક્રોધાભિતામ્રાક્ષઃ કૃષ્ણેન સહ ફલ્ગુનઃ । દીર્ઘમુષ્ણં ચ નિઃશ્વસ્ય ચિન્તયિત્વા પુનઃપુનઃ
પછી અર્જુનના આંખો ગુસ્સાથી લાલ થઈ ગયા, કૃષ્ણ સાથે ઊંડો અને ગરમ શ્વાસ લીધો અને વારંવાર વિચારોમાં પડ્યો.
ધનુઃ પ્રપીડ્ય વામેન કરેણામિત્રકર્શનઃ । ગાણ્ડીવધન્વા સંક્રુદ્ધઃ શિતાન્સન્નતપર્વણઃ
શત્રુઓના વિનાશક અર્જુને ડાબા હાથથી ગાંડીવ ધનુષ્ય ખેંચ્યું, ગુસ્સાથી ભરાયો અને તીક્ષ્ણ, સારી રીતે તૈયાર કરેલા બાણ ચડાવ્યા.
જીવિતાન્તકરાન્ઘોરાન્સમાદત્ત શિલીમુખાન્। તૈસ્તૂર્ણં સમરેઽવિધ્યદ્રૌણિં બલવતાં વરઃ
પછી તેણે ભયાનક અને જીવ લેવા જેવા લોખંડના અગ્રવાળા બાણ લીધા અને શક્તિશાળી અર્જુને ઝડપથી યુદ્ધમાં દ્રૌણિને એ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
તસ્ય તે કવચં ભિત્ત્વા પપુઃ શોણિતમાહવે। ન વિવ્યથે ચ નિર્ભિન્નો દ્રૌણિર્ગાણ્ડીવધન્વના
આ બાણોએ દ્રૌણિના કવચને ભેદી નાખ્યું અને યુદ્ધભૂમિ પર તેનું લોહી પીધું, છતાં અર્જુનના ઘા છતાં દ્રૌણિ ડગ્યો નહીં.
તથૈવ ચ શરાન્દ્રૌણિઃ પ્રવિમુઞ્ચન્નવિહ્વલઃ । તસ્થૌ ચ સમરે રાજંસ્ત્રાતુમિચ્છન્મહાવ્રતમ્
એ જ રીતે, દ્રૌણિ પણ અવિચલિત રહીને સતત બાણ છોડતો રહ્યો અને રાજાને બચાવવા માટે યુદ્ધમાં મજબૂતીથી ઊભો રહ્યો.
તસ્ય તત્સુમહત્કર્મ શશંસુઃ કુરુસત્તમાઃ । યત્કૃષ્ણાભ્યાં સમેતાભ્યામભ્યાપતત સંયુગે
કુરુઓના શ્રેષ્ઠોએ તેની એ મહાન કૃત્યની પ્રશંસા કરી, જ્યારે તે કૃષ્ણ સાથે જોડાઈને યુદ્ધમાં ઘૂસી પડ્યો હતો.
સ હિ નિત્યમનીકેષુ યુધ્યતેઽભયમાસ્તિતઃ। અસ્ત્રગ્રામં સસંહારં દ્રોણાત્પ્રાપ્ય સુદુર્લભમ્
કારણ કે તે હંમેશાં સેના વચ્ચે નિર્ભય રહીને લડતો અને દ્રોણ પાસેથી દુર્લભ એવા શસ્ત્રો તથા તેમની ઉપસંહાર વિધિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
મમૈષ આચાર્યસુતો દ્રોણસ્યાપિ પ્રિયઃ સુતઃ । બ્રાહ્મણશ્ચ વિશેષેણ માનનીયો મમેતિ ચ
આ મારા આચાર્ય દ્રોણનો પુત્ર છે, જે દ્રોણને પણ પ્રિય છે અને બ્રાહ્મણ હોવાથી મને વિશેષ માન આપવાનો યોગ્ય છે.
સમાસ્થઆય મતિં વીરો બીભત્સુઃ સત્રુતાપનઃ । કૃપાં ચક્રે રથશ્રેષ્ઠો ભારદ્વાજસુતં પ્રતિ
આ રીતે મનમાં નક્કી કરીને, શત્રુઓને દુઃખ આપનાર અને શ્રેષ્ઠ રથીઓમાંના અર્જુને ભારદ્વાજપુત્ર દ્રૌણિ પર દયા દર્શાવી.
દ્રૌણિં ત્યક્ત્વા તતો યુદ્ધે કૌન્તેયઃ શ્વેતવાહનઃ। યુયુધે તાવકાન્નિઘ્નંસ્ત્વરમાણઃ પરાક્રમી
પછી કુંતીપુત્ર અને શ્વેત ઘોડાઓના સ્વામી અર્જુને યુદ્ધમાં દ્રૌણિને છોડી, ઝડપથી તારી સેના પર તૂટી પડ્યો અને બહાદુરીથી તેમને મારવા લાગ્યો.
દુર્યોધનસ્તુ દશભિર્ગાર્ધ્રપત્રૈઃ શિલાશિતૈઃ । ભીમસેનં મહેષ્વાસં રુક્મપુઙ્ખૈઃ સમાર્પયત્
પણ દુર્યોધને દસ ગૃધ્રપંખી, પથ્થરનાં તીક્ષ્ણ અને સોનાની પાંખવાળા બાણોથી મહાવીર ભીમસેનને ઘાયલ કર્યો.
ભીમસેનઃ સુસંક્રુદ્ધઃ પરાસુકરણં દૃઢમ્ । ચિત્રં કાર્મુકમાદત્ત શરાંશ્ચ નિશિતાન્દશ
ભીમસેન ખૂબ ગુસ્સામાં આવી, દુશ્મનને હરાવવાનો દ્રઢ નિશ્ચય કરીને સુંદર અને મજબૂત ધનુષ્ય અને દસ તીક્ષ્ણ બાણો હાથમાં લીધા.
આકર્ણપ્રહિતૈસ્તીક્ષ્ણૈર્વેગવદ્ભિરજિહ્મગૈઃ। અવિધ્યત્તૂર્ણમવ્યગ્રઃ કુરુરાજં મહોરસિ
કાન સુધી ખેંચેલા, તીક્ષ્ણ અને સીધા જતાં ઝડપી બાણોથી ભીમસેને શાંતિથી અને ઝડપથી કુરુરાજના પહોળા છાતી પર ઘા કર્યો.
તસ્ય કાઞ્ચનસૂત્રસ્થઃ શરૈઃ સંછાદિતો મણિઃ। રરાજોરસિ ખે સૂર્યો ગ્રહૈરિવ સમાવૃતઃ
સોનાના દોરામાં ગોઠવાયેલો મણિ, બાણોથી ઢંકાઈને, રાજાના છાતી પર એ રીતે તેજ પથરાવતો હતો જેમ આકાશમાં ગ્રહોથી ઢંકાયેલો સૂર્ય.
પુત્રસ્તુ તવ તેજસ્વી ભીમસેનેન તાડિત। નામૃષ્યત યથા નાગસ્તલશબ્દં મદોત્કટઃ
પણ તારો તેજસ્વી પુત્ર ભીમસેનના ઘા છતાં પણ ડગ્યો નહીં, જેમ ગુસ્સે ભરેલો હાથી વીજળીના ગર્જનાને અવગણે છે.
તતઃ શરૈર્મહારાજ રુક્મપુઙ્ખૈઃ શિલાશિતૈઃ । ભીમં વિવ્યાધ સંક્રુદ્ધસ્ત્રાસયાનો વરૂથિનીમ્
પછી રાજા, ગુસ્સામાં આવી અને સેનાને ડરાવવા ઈચ્છતો, દુર્યોધને સોનાની પાંખવાળા અને પથ્થરનાં તીક્ષ્ણ બાણોથી ભીમને ઘાયલ કર્યો.
તૌ યુધ્યમાનૌ સમરે ભૃશમન્યોન્યવિક્ષતૌ । પુત્રૌ તે દેવસંકાશૌ વ્યરોચેતાં મહાબલૌ
યુદ્ધમાં એ બંને, દેવ સમાન તારા પુત્રો, એકબીજાને તાકતા અને જોરદાર લડાઈ કરતા, મહાન બલથી તેજ પાથરી રહ્યા હતા.
ચિત્રસેનં નરવ્યાઘ્રં સૌભદ્રઃ પરવીરહા। અવિધ્યદ્દશભિર્બાણૈઃ પુરુમિત્રં ચ સપ્તભિઃ
માણસોમાં વાઘ અને દુશ્મન વિધ્વંસક સૌભદ્રએ ચિત્રસેનને દસ બાણોથી અને પુરુમિત્રને સાત બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
સત્યવ્રતં ચ સપ્તત્યા વિદ્ધ્વા શક્રસમો યુધિ। નૃત્યન્નિવ રણે વીર આર્તિં નઃ સમજીજનત્
સત્યવ્રતએ, જે યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર જેટલા પરાક્રમી હતા, સિત્તેર બાણ વાગ્યા છતાં પણ, યુદ્ધભૂમિ પર જાણે નૃત્ય કરતા હોય તેમ લડ્યા અને હે વીર, અમને બહુ દુઃખ આપ્યું.
તં પ્રત્યવિધ્યદ્દશભિશ્ચિત્રસેનઃ શિલીમુખૈઃ । સત્યવ્રતશ્ચ નવભિઃ પુરુમિત્રશ્ચ સપ્તભિઃ
પછી ચિત્રસેનએ દસ તિક્ષ્ણ બાણો મારીને તેને ઘાયલ કર્યો, સત્યવ્રતએ નવ બાણો માર્યા અને પુરુમિત્રએ સાત બાણો માર્યા.
સ વિદ્ધો વિક્ષરન્રક્તં શત્રુસંવારણં મહત્। ચિચ્છેદ ચિત્રસેનસ્ય ચિત્રં કાર્મુકમાર્જુનિઃ
ઘાયલ થઈને ખૂબ લોહી વહી રહેલા, શત્રુઓને હરાવનાર અર્જુનપુત્રએ ચિત્રસેનનું અદ્ભુત ધનુષ્ય કાપી નાંખ્યું.
ભિત્ત્વા ચાસ્ય તનુત્રાણં શરેણોરસ્યતાડયત્ । તતસ્તે તાવકા વીરા રાજપુત્રા મહારથાઃ
પછી તેણે એક તીક્ષ્ણ બાણથી ચિત્રસેનનું કવચ ભેદી તેના છાતીમાં વાગ્યું; એ જોઈને, હે રાજા, તમારા પરાક્રમી રાજપુત્રો અને મહારથીઓ એકઠા થયા.
સમેત્ય યુધિ સંરબ્ધા વિવ્યધુર્નિશિતૈઃ શરૈઃ। તાંશ્ચ સર્વાઞ્શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્જઘાન પરમાસ્ત્રવિત્
યુદ્ધમાં એકઠા થઈને, ગુસ્સામાં, તેઓએ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો; પણ તે, શ્રેષ્ઠ અસ્ત્રો જાણનાર, બધાને તીક્ષ્ણ બાણોથી પરાસ્ત કરી દીધા.
તસ્ય દૃષ્ટ્વા તુ તત્કર્મ પરિવવ્રુઃ સુતાસ્તવ। દહન્તં સમરે સૈન્યં વને કક્ષં યથોલ્બણમ્
તેનું એવું પરાક્રમ જોઈને, તમારા પુત્રોએ તેને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો, કારણ કે તે યુદ્ધમાં દુશ્મન સેનાને એવા ઉગ્ર અગ્નિ જેવો ભસ્મ કરી રહ્યો હતો.
અપેતશિશિરે કાલે સમિદ્ધમિવ પાવકમ્ । અત્યરોચત સૌભદ્રસ્તવ સૈન્યાનિ નાશયન્
જેમ ઠંડીના સમયમાં પ્રજ્વલિત અગ્નિ તેજ આપે છે, તેમ સૌભદ્રે તમારી સેનાને નાશ કરતાં તેજસ્વી બની ઊભા રહ્યા.
તત્તસ્ય ચરિતં દૃષ્ટ્વા પૌત્રસ્તવ વિશાંપતે । લક્ષ્મણોઽભ્યપતત્તૂર્ણં સાત્તીપુત્રમાહવે
હે મહારાજ, તમારા પૌત્રનું એવું પરાક્રમ જોઈને, લક્ષ્મણે તરત જ યુદ્ધમાં સત્તીપુત્ર સૌભદ્ર સામે ચઢાઈ કરી.
અભિમન્યુસ્તુ સંક્રુદ્ધો લક્ષ્મણં શુભલક્ષણમ્ । વિવ્યાધ નિશિતૈઃ ષઙભિઃ સારથિં ચ ત્રિભિઃ શરૈઃ
અભિમન્યુએ ગુસ્સામાં, શુભ લક્ષણ ધરાવતા લક્ષ્મણને છ તીક્ષ્ણ બાણો માર્યા અને તેના સારથિને ત્રણ બાણો માર્યા.
તથૈવ લક્ષ્મણો રાજન્સૌભદ્રં નિશિતૈઃ શરૈઃ। અવિધ્યત મહારાજ તદદ્ભુતમિવાભવત્
એ જ રીતે, હે રાજા, લક્ષ્મણે પણ તીક્ષ્ણ બાણોથી સૌભદ્રને ઘાયલ કર્યો; હે મહારાજ, એ દ્રશ્ય અદ્દભુત લાગતું હતું.
તસ્યાશ્વાંશ્ચતુરો હત્વા સારથિં ચ મહાબલઃ । અભ્યદ્રવત સૌભદ્રો લક્ષ્મણં નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી મહાબલી સૌભદ્રે લક્ષ્મણના ચારેય ઘોડા અને સારથિને મારી નાખ્યા અને તીક્ષ્ણ બાણોથી લક્ષ્મણ પર તૂટી પડ્યા.
હતાશ્વે તુ રથે તિષ્ઠઁલ્લક્ષ્મણઃ પરવીરહા । શક્તિં ચિક્ષેપ સંક્રુદ્ધઃ સૌભદ્રસ્ય રથં પ્રતિ
ઘોડા મરી ગયા પછી પણ લક્ષ્મણ પોતાના રથ પર ઊભા રહ્યા અને દુશ્મનોને હરાવનારા એ યોદ્ધાએ ગુસ્સામાં સૌભદ્રના રથ તરફ ભાલા ફેંકી માર્યો.