મધ્યંદિનગતે સૂર્યે નભસ્યાકુલતાં ગતે । કુરવઃ પાણ્ડવેયાશ્ચ નિજઘ્નુરિતરેતરમ્
જ્યારે સૂર્ય મધ્યાહ્ને પહોંચ્યો અને આકાશ ઉથલપાથલથી ભરાયું, ત્યારે કૌરવો અને પાંડવોએ એકબીજાને અવિરત ઘા કર્યા.
ધ્વજિનો હેમચિત્રાઙ્ગા વિચરન્તો રણાજિરે । સપતાકા રથા રેજુર્વૈયાઘ્રપરિવારણાઃ
સોનાના ધ્વજોથી શોભતા રથો, યુદ્ધભૂમિમાં ફરતાં, વાઘના ચિહ્નવાળા વીરોથી ઘેરાયેલા, તેજથી ઝગમગતા હતા.
સમેતાનાં ચ સમરે જિગીષૂણાં પરસ્પરમ્ । બભૂવ તુમુલઃ શબ્દઃ સિંહાનામિવ નર્દતામ્
જ્યારે જીતની ઈચ્છાવાળા વીરોએ યુદ્ધમાં એકબીજાનો સામનો કર્યો, ત્યારે સિંહોની ગર્જના જેવો ભયાનક અવાજ ઊઠ્યો.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યાસ સંપ્રહારં સુદારુણમ્। યદકુર્વન્રણે શૂરાઃ સૃઞ્જયાઃ કુરુભિઃ સહ
ત્યાં, રાજા, મેં એક અદ્ભુત અને ભયાનક યુદ્ધ જોયું, જ્યાં શ્રુંજય વીરોએ કૌરવો સામે યુદ્ધ કર્યું.
નૈવ ખં ન દિશો રાજન્ન સૂર્યં શત્રુતાપન। વિદિશો વાપિ પશ્યામઃ શરૈર્મુક્તૈઃ સમન્તતઃ
હે શત્રુઓને દહન કરનાર રાજા, ચારે બાજુથી છૂટેલા બાણોથી, આકાશ, દિશાઓ, સૂર્ય કે મધ્યદિશા કંઈ પણ દેખાતું નહોતું.
શક્તીનાં વિમલાગ્રાણાં તોમરાણાં તથાસ્યતામ્ । નિસ્ત્રિંશાનાં ચ પીતાનાં નીલોત્પલનિભાઃ પ્રભાઃ
તીક્ષ્ણ ભાલા, ભાળા અને પીળા તલવારના કાંડા, નીલકમળ જેવું તેજ પાથરી રહ્યા હતા.
કવચાનાં વિચિત્રાણાં ભૂષણાનાં પ્રભાસ્તથા । ખં દિશઃ પ્રદિશશ્ચૈવ ભાસયામાસુરોજસા
રંગબેરંગી કવચ અને આભૂષણોની કાંતિએ, આકાશ, દિશાઓ અને મધ્યદિશાઓ બધું જ તેજથી ઝગમગતું હતું.
વપુર્ભિશ્ચ નરેન્દ્રાણાં ચન્દ્રસૂર્યસમપ્રભૈઃ । વિરરાજ તદા રાજંસ્તત્રતત્ર રણાઙ્ગણમ્
અને રાજાઓના રૂપ, ચાંદ્ર અને સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતા, યુદ્ધભૂમિને અનેક જગ્યાએ ઝગમગતા બનાવતા હતા, હે રાજા.
રથસઙ્ઘા નરવ્યાઘ્રાઃ સમાયાન્તશ્ચ સંયુગે। વિરેજુઃ સમરે રાજન્ગ્રહા ઇવ નભસ્તલે
રથદળમાં આગળ વધતા વાઘ સમાન વીરોએ, યુદ્ધમાં, હે રાજા, આકાશમાં ચાલતા ગ્રહો જેવા તેજ પાથર્યું.
ભીષ્મસ્તુ રથિનાં શ્રેષ્ઠો ભીમસેનં મહાબલમ્ । અવારયત સંક્રુદ્ધઃ સર્વસૈન્યસ્ય પશ્યતઃ
પછી, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભીષ્મએ, બધાં સૈનિકોની નજર સામે, ક્રોધથી મહાબળવાન ભીમસેનને રોકી દીધા.
તતો ભીષ્મવિનિર્મુક્તા રુક્મપુઙ્ખાઃ શિલાશિતાઃ। અભ્યઙ્ગન્તમરે ભીમં તૈલઘૌતાઃ સુતેજનાઃ
પછી, ભીષ્મ દ્વારા છોડાયેલા સોનાના પાંખવાળા, પથ્થરનાં અગ્રવાળા, તેલથી ચોપડેલા અને સારી રીતે ઘસાયેલા બાણો, યુદ્ધમાં ભીમ તરફ દોડી આવ્યા.
તસ્ય શક્તિં મહાવેગં ભીમસેનો મહાબલઃ । ક્રુદ્ધાશીવિષસંકાશં પ્રેષયામાસ ભારત
મહાબળવાન ભીમસેને, ક્રોધે ભરાઈ, ભીષ્મ તરફ, ક્રોધિત સાપ જેવું ભયાનક ભાલું ફેંક્યું, હે ભારત.
તામાપતન્તીં સહસા રુક્મદણ્ડં દુરાસદામ્। ચિચ્છેદ સમરે ભીષ્મઃ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
યુદ્ધમાં ભીષ્મે ઝડપથી આવતી, સોનાની લાકડીવાળી અને ભયાનક તે શસ્ત્રને પોતાના વાંકડા સાંધાવાળા તીરો વડે કાપી નાખ્યું.
તતોઽપરેણ ભલ્લેન પીતેન નિશિતેન ચ। કાર્મુકં ભીમસેનસ્ય દ્વિધા ચિચ્છેદ ભારત
પછી, હે ભરત, ભીષ્મે એક વધુ તેજસ્વી અને તીખા ભલ્લ વડે ભીમસેનનું ધનુષ્ય બે ભાગે વિભાજી દીધું.
અપાસ્ય તુ ધનુશ્છિન્નં ભીમસેનો મહાબલઃ । શરૈર્બહુભિરાનર્ચ્છદ્ભીષ્મં શાન્તનવં યુધિ
મહાબળશાળી ભીમસેને તૂટેલું ધનુષ્ય ફેંકી દીધું અને યુદ્ધમાં શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ પર અનેક તીરો વરસાવ્યા.
સાત્યકિસ્તુ તતસ્તૂર્ણં ભીષ્મમાસાદ્ય સંયુગે । આકર્ણપ્રહિતૈસ્ત્રીક્ષ્ણૈર્નિશિતૈસ્તિગ્મતેજનૈઃ
ત્યારબાદ સાત્યકે યુદ્ધમાં ઝડપથી ભીષ્મ પાસે પહોંચીને, કાન સુધી ખેંચેલા અને તીખા અગ્રવાળા તીરો વડે તેની પર આક્રમણ કર્યું.
શરૈર્બહુભિરાનર્ચ્છત્પિતરં તે જનેશ્વર । તતઃ સંધાય વૈ તીક્ષ્ણં શરં પરમદારુણમ્
તેને અનેક તીરો વડે તમારા પિતાને સન્માન આપ્યો; પછી ખૂબ જ તીખો અને ભયાનક તીરો ચડાવ્યો.
વાર્ષ્ણેયસ્ય રથાદ્ભીષ્મઃ પાતયામાસ સારથિમ્। તસ્યાશ્વાઃ પ્રદ્રુતા રાજન્નિહતે રથસારથૌ
ભીષ્મે વૃષ્ણિપુત્રના રથમાંથી સારથિને તીરો વડે ઘાયલ કરી પાડી દીધો; હે રાજા, સારથિ માર્યા પછી તેના ઘોડાઓ દોડવા લાગ્યા.
તેન તેનૈવ ધાવન્તિ મનોમારુતરંહસઃ। તતઃ સર્વસ્ય સૈન્યસ્ય નિઃસ્વનસ્તુમુલોઽભવત્
તે ઘોડાઓ મન અને પવન જેટલી ઝડપથી અહીં-ત્યાં દોડવા લાગ્યા; પછી આખી સેના તરફથી જોરદાર અવાજ ઉઠ્યો.
હાહાકારશ્ચ સંજજ્ઞે પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્ । અભ્યદ્રવત ગૃહ્ણીત હયાન્યચ્છત ધાવત
પાંડવોમાં, મહાન આત્માવાળાઓમાં, હાહાકાર મચી ગયો: 'ઘોડાઓ પકડો! રોકો! દોડતા પકડો!'
ઇત્યાસીત્તુમુલઃ શબ્દો યુયુધાનરથં પ્રતિ । એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ભીષ્મઃ શાન્તનવસ્તદા
યુયુધાનના રથ તરફ એવો ગજબનો ગડગડાટ થયો; એ જ સમયે, શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે—
ન્યહનત્પાણ્ડવીં સેનામાસુરીમિવ વૃત્રાહા । તે વધ્યમાના ભીષ્મેણ પાઞ્ચાલાઃ સોમકૈઃ સહ । સ્થિરાં યુદ્ધે મતિં કૃત્વા ભીષ્મમેવાભિદુદ્રુવુઃ
ઇન્દ્ર જેવો અસુરોની સેના પર પ્રહાર કરે તેમ, પાંડવોની સેના પર આક્રમણ કર્યું; ભીષ્મના હાથે મારાતા છતાં, પંચાલો અને સોમકો યુદ્ધમાં દૃઢ નિશ્ચય કરીને સીધા ભીષ્મ તરફ દોડી ગયા.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નમુખાશ્ચાપિ પાર્થાઃ શાન્તનવં રણે। અભ્યધાવઞ્જિગીષન્તસ્તવ પુત્રસ્ય વાહિનીમ્
પાર્થો, ધૃષ્ટદ્યુમ્નને આગેવાન બનાવી, યુદ્ધમાં શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ અને તમારા પુત્રની સેના પર વિજય મેળવવા આતુર થઈ દોડી ગયા.
તથૈવ કૌરવા રાજન્ભીષ્મદ્રોણપુરોગમાઃ। અભ્યધાવન્ત વેગેન તતો યુદ્ધમવર્તત
એ જ રીતે, હે રાજા, ભીષ્મ અને દ્રોણને આગેવાન બનાવી કૌરવો પણ ઝડપથી આગળ વધ્યા; પછી યુદ્ધ શરૂ થયું.
વિરાટોઽય ત્રિભિર્બાણૈર્ભીષ્મમાર્ચ્છન્મહારથમ્ । વિવ્યાધ તુરમાંત્રાસ્ય ત્રિભિર્બાણૈર્મહારથઃ
વિરાટ મહારથીએ ત્રણ તીરો વડે ભીષ્મને સન્માન આપ્યો અને ત્રણ તીરો વડે તેના ઝડપી સારથિને પણ ઘાયલ કર્યો.
તં પ્રત્યવિધ્યદ્દશભિર્ભીષ્મઃ શાન્તનવઃ શરૈઃ। રુક્મપુઙ્ખૈર્મહેષ્વાસઃ કૃતહસ્તો મહાબલઃ
શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે, મહાન ધનુર્ધર અને શસ્ત્રવિદ્યા ماهર, સોનાની પાંખવાળા દસ તીરો વડે વિરાટ પર પ્રહાર કર્યો.
દ્રૌણિર્ગાણ્ડીવધન્વાનં ભીમધન્વા મહારથઃ । અવિધ્યદિષુભિઃ ષઙ્ભિર્દૃઢહસ્તઃ સ્તનાન્તરે
દ્રોણપુત્ર, મહાન ધનુર્ધર અને ભીમવંત, ગાંડીવધારી અર્જુનને છ મજબૂત તીરો વડે છાતી પર ઘાયલ કર્યો.
કાર્મુકં તસ્ય ચિચ્છેદ ફલ્ગુનઃ પરવીરહા । અવિધ્યચ્ચ ભૃશં તીક્ષ્ણૈઃ પત્રિભિઃ શત્રુકર્શનઃ
પરાક્રમી અર્જુને તેનો ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને તીખા પાંખવાળા તીરો વડે તેને જોરદાર ઘાયલ કર્યો.
સોઽન્યત્કાર્મુકમાદાય વેગવાન્ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ। અમૃષ્યમાણઃ પાર્થેન કાર્મુકચ્છેદમાહવે
ત્યારે તે ઝડપથી અને ગુસ્સામાં બીજું ધનુષ્ય લઈ ઊભો રહ્યો, અર્જુન દ્વારા ધનુષ્ય તૂટી જવાનું સહન કરી શક્યો નહીં.
અવિધ્યત્ફલ્ગુનં રાજન્નવત્યા નિશિતૈઃ શરૈઃ । વાસુદેવં ચ સપ્તત્યા વિવ્યાધ પરમેષુભિઃ
હે રાજા, તેણે અર્જુન પર નવ્વે તીખા તીરો ચલાવ્યા અને વસુદેવને સિત્તેર ઉત્તમ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.