સંદધે વિશિખં ઘોર કાલમૃત્યુસમપ્રભમ્ । તેનાજઘાન સંક્રુદ્ધો ભીમસેનં સ્તનાન્તરે
ભયાનક, મૃત્યુ જેવું તીર ચડાવી, એ તીખા ગુસ્સામાં ભીમસેનના છાતીમાં ઘા કર્યો.
સ ગાઢવિદ્ધો વ્યથિતઃ સ્યાન્દનોપસ્થ આવિશત્। સ નિષણ્ણો રથોપસ્થે મૂર્ચ્છામભિજગામ હ
ભીમ ઘેરો ઘાયલ થઈ દુઃખી થયો અને પોતાના રથના તળિયે ગયો; ત્યાં બેઠો બેઠો તેને બેહોશી આવી ગઈ.
તં દૃષ્ટ્વા વ્યથિતં ભીમમભિમન્યુપુરોગમાઃ । નામૃષ્યન્ત મહેષ્વાસાઃ પાણ્ડવાનાં મહારથઃ
અભિમન્યુની આગેવાનીમાં પાંડવોના મહાન ધનુર્ધરોએ, ભીમને દુઃખી જોઈ, એ સહન કરી શક્યા નહિં.
તતસ્તુ તુમુલાં વૃષ્ટિં શસ્ત્રાણાં તિગ્મતેજસામ્ । પાતયામાસુરવ્યગ્રાઃ પુત્રસ્ય તવ મૂર્ધનિ
પછી તેઓએ કોઈ સંકોચ વિના, તારા પુત્રના માથા પર તીવ્ર તેજવાળા શસ્ત્રોની ગજબની વરસાદ વરસાવી.
પ્રતિલભ્ય તતઃ સંજ્ઞાં ભીમસેનો મહાબલઃ । દુર્યોધનં ત્રિભિર્વિદ્ધ્વા પુનર્વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ
પછી ભીમસેને પોતાનું સંયમ પાછું મેળવી, દુર્યોધનને ત્રણ બાણો મારી અને પછી પાંચ બાણો વધુ ઘાયલ કર્યો.
શલ્યં ચ પઞ્ચવિંશત્યા શરૈર્વિવ્યાધ પાણ્ડવઃ। રુક્મપુઙ્ખૈર્મહેષ્વાસઃ સ વિદ્ધો વ્યપયાદ્રણાત્
પાંડવ મહાન ધનુર્ધરે શલ્યને પાંચવીસ સોનાના પાંખવાળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો; ઘાયલ શલ્ય યુદ્ધમથક છોડી ગયો.
પ્રત્યુદ્યયુસ્તતો ભીમં તવ પુત્રાશ્ચતુર્દશ । સેનાપતિઃ સુષેણશ્ચ જલસન્ધઃ સુલોચનઃ
પછી તારા ચૌદ પુત્રો, સાથે સુષેણ, જલસંધ અને સુલોચન, ભીમ સામે લડવા આગળ વધ્યા.
ઉદ્રો ભીમરથો ભીમો વીરબાહુરલોલુપઃ । દુર્મુખો દુષ્પ્રધર્ષશ્ચ વિવિત્સુર્વિકટઃ સમઃ
ઉદ્ર, ભીમરથ, ભીમ, વીરબાહુ, અલોલુપ, દુર્મુખ, દુષ્પ્રધર્ષ, વિવિત્સુ, વિકટ અને સમ—
વિસૃજન્તો બહૂન્બાણાન્ક્રોધસંરક્તલોચનાઃ । ભીમસેનમભિદ્રુત્ય વિવ્યધુઃ સહિતા ભૃશમ્
ક્રોધથી આંખો લાલ કરીને, તેઓ સૌ ભીમસેન પર તૂટી પડ્યા અને અનેક બાણો વરસાવીને તેને જોરથી ઘાયલ કર્યો.
પુત્રાંસ્તુ તવ સંપ્રેક્ષ્ય ભીમસેનો મહાબલઃ । સૃક્કિણી વિલિહન્વીરઃ પશુમધ્યે યથા વૃકઃ
તારા પુત્રોને જોઈને, મહાબળવાન ભીમસેન, જાણે પશુઓ વચ્ચે વાઘ હોય તેમ, હોઠ ચાટતો યુદ્ધ માટે તયાર ઊભો રહ્યો.
અભિપત્ય મહાબાહુર્ગરુત્માનિવ વેગિતઃ। સેનાપતેઃ ક્ષુરપ્રેણ શિરશ્ચિચ્છેદ પાણ્ડવઃ
મહાબાહુ પાંડવે, ગરુડ જેવી ઝડપથી દોડી, સેના પ્રમુખનું માથું કાપી નાખ્યું.
સંપ્રહસ્ય ચ હૃષ્ટાત્મા ત્રિભિર્બાણૈર્મહાભુજઃ । જલસન્ધં વિનિર્ભિદ્ય સોઽનયદ્યમસાદનમ્
પ્રસન્ન મનથી, ભીમે ત્રણ બાણોથી જલસંધને ઘાયલ કર્યો અને તેને યમલોક મોકલી દીધો.
સુષેણં ચ તતો હત્વા પ્રેષયામાસ મૃત્યવે। ઉગ્રસ્ય સશિરસ્ત્રાણં શિરશ્ચન્દ્રોપમં ભુવિ
પછી સુષેણને માર્યા પછી, ભીમે તેને પણ મૃત્યુ પામાડ્યો; અને ભયાનક ઉગ્રસ્યનું ચાંદની જેવું શિર, શિરસ્ત્રાણ સાથે, જમીન પર પડ્યું.
પાતયામાસ ભલ્લેન કુણ્ડલાભ્યાં વિભૂષિતમ્। વીરબાહું ચ સપ્તત્યા સાશ્વકેતું સસારથિમ્
પછી ભીમે પહેરેલા કુંડળોથી શોભતા વીરબાહુને પહોળા બાણથી ઘાયલ કર્યો અને સિત્તેર બાણોથી તેના ઘોડા-ધ્વજ અને સારથિને પણ માર્યા.
નિનાય સમરે વીરઃ પરલોકાય પાણ્ડવઃ। ભીમં ભીમરથં ચોભૌ ભીમસેનો હસન્નિવ
યુદ્ધમાં પાંડવ વીર ભીમે, હસતાં હસતાં, ભીમ અને ભીમરથ બંનેને પરલોક મોકલી દીધા.
પુત્રૌ તે દુર્મદૌ રાજન્નનયદ્યમસાદનમ્ । તતઃ સુલોચનં ભીમઃ ક્ષુરપ્રેણ મહામૃધે
રાજા, તારા બે દંભી પુત્રોને યમલોક મોકલ્યા પછી, ભીમે મહાયુદ્ધમાં કટારી જેવો બાણ ચલાવીને સુલોચનને પણ ઘાયલ કર્યો.
મિષતાં સર્વસૈન્યાનામનયદ્યમસાદનમ્। પુત્રાસ્તુ તવ તં દૃષ્ટ્વા ભીમસેનપરાક્રમમ્
બધી સેના સામે, ભીમે તેને યમલોક મોકલી દીધો; અને ભીમસેનની પરાક્રમ જોઈ, તારા પુત્રો—
શેષા યેઽન્યેઽભવંસ્તત્ર તે ભીમસ્ય ભયાર્દિતાઃ। વિપ્રદ્રુતા દિશો રાજન્વધ્યમાના મહાત્મના
જે થોડા બાકી રહ્યા, તેઓ ભીમના ભયથી ડરીને, મહાન આત્માવાન ભીમના હાથો મારાતા, રાજા, ચારેય દિશામાં ભાગી ગયા.
તતોઽબ્રવીચ્છાન્તનવઃ સર્વાનેવ મહારથાન્। એષ ભીમો રણે ક્રુદ્ધો ધાર્તરાષ્ટ્રાન્મહારથાન્
પછી શાંતનુના વંશજએ બધા મહારથીઓને કહ્યું: 'યુદ્ધમાં ક્રોધિત ભીમ, ધૃતરાષ્ટ્રના વીર પુત્રોને ધરાશાયી કરી રહ્યો છે.'
યથા પ્રાગ્ર્યાન્યથા જ્યેષ્ઠાન્યથા શૂરાંશ્ચ સંગતાન્। નિપાતયત્યુગ્રધન્વા તં પ્રગૃહ્ણીત માચિરમ્
'મોટા, વડીલા કે એકઠા થયેલા વીર હોય, આ ભયાનક ધનુર્ધર બધાને પછાડી નાખે છે; તેને તરત જ પકડી લો, વિલંબ ન કરો!'
એવમુક્ત્વા તતઃ સર્વે ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય સૈનિકાઃ। અભ્યદ્રવન્ત સંક્રુદ્ધા ભીમસેનં મહાબલમ્
આવી રીતે બોલ્યા પછી, ધૃતરાષ્ટ્રના બધા સૈનિકો ભારે ગુસ્સાથી ભીમસેન પર તૂટી પડ્યા.
ભગદત્તઃ પ્રભિન્નેન કુઞ્જરેણ વિશાંપતે । અભ્યયાત્સહસા તત્રયત્ર ભીમો વ્યવસ્થિતઃ
પછી, રાજા, ભગદત્ત પોતાના ઉશ્કેરાયેલા હાથી સાથે અચાનક ત્યાં પહોંચ્યો, જ્યાં ભીમ ઊભો હતો.
આપતન્નેવ ચ રણે ભીમસેનં શિલીમુખૈઃ । અદૃશ્યં સમરે ચક્રે જીમૂત ઇવ ભાસ્કરમ્
યુદ્ધમાં દોડતો ભગદત્તે તીક્ષ્ણ બાણોથી ભીમસેનને ઢાંકી દીધો, એમ કે میدانમાં ભીમ દેખાતો જ નહોતો, જાણે વાદળે સૂર્યને ઢાંકી નાખ્યો હોય.
અભિમન્યુમુખાસ્તત્તુ નામૃષ્યન્ત મહારથાઃ । ભીમસ્યાચ્છાદનં શઙ્ખ્યે સ્વબાહુબલમાશ્રિતાઃ
પણ અભિમન્યુને આગે રાખી મહારથીઓએ પોતાના બળ પર ભરોસો રાખીને, ભીમસેનને આવું ઢાંકાતું જોઈને સહન ન કર્યું.
ત એનં શરવર્ષેણ સમન્તાત્પર્યવારયન્ । ગજં ચ શરવૃષ્ટ્યા તુ બિભિદુસ્તે સમન્તતઃ
તેમણે ચારે બાજુથી બાણોની વરસાદ કરીને ભગદત્તના હાથીને પણ સર્વદિશાથી તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
સ શસ્ત્રવૃષ્ટ્યાઽભિહતઃ સમસ્તૈસ્તૈર્મહારથૈઃ। પ્રાગ્જ્યોતિષગજો રાજન્નાનાલિઙ્ગૈઃ સુતેજનૈઃ
એ બધા મહારથીઓના શસ્ત્રવર્ષાથી પ્રાગ્યોતિષપુરના એ હાથીને અનેક તીક્ષ્ણ બાણોથી છિદ્ર કરી નાખ્યો.
સંજાતરુધિરોત્પીડઃ પ્રેક્ષણીયોઽભવદ્રણે। ગભસ્તિભિરિવાર્કસ્ય સંસ્યૂતો જલદો મહાન્
ઘાયલ થઈને હાથીના શરીરમાંથી લોહી વહેવા લાગ્યું, અને એ યુદ્ધમાં જોવા જેવું દૃશ્ય બન્યું, જાણે સૂર્યની કિરણોથી વાદળે છિદ્ર થઈ ગયું હોય.
સંચોદિતો મદસ્રાવી ભગદત્તેન વારણઃ। અભ્યધાવત તન્સર્વાન્કાલોત્સૃષ્ટ ઇવાન્તકઃ
ભગદત્તે ઉશ્કેરેલો અને મદથી ટપકતો એ હાથી, જાણે સમય દ્વારા મોકલાયેલો મૃત્યુદેવ હોય, એમ બધાની સામે તૂટી પડ્યો.
દ્વિગુણં જવમાસ્થાય કમ્પયંશ્ચરણૈર્મહીમ્। તસ્ય તત્સુમહદ્રૂપં દૃષ્ટ્વા સર્વે મહારથાઃ
એ હાથીએ પોતાનું ગતિ બમણી કરી, પગથી ધરતી ધ્રુજી ઉઠી, અને એનું વિશાળ રૂપ જોઈને બધા મહારથીઓ ચકિત થઈ ગયા.
અસહ્યં મન્યમાનાશ્ચ નાતિપ્રમનસોઽભવન્ । તતસ્તુ નૃપતિઃ ક્રુદ્ધો ભીમસેનં સ્તનાન્તરે
એ હાથીને અહોભાવ્ય માનીને, તેઓ ખુશ ન રહ્યા; ત્યારે ગુસ્સે ભરાયેલા રાજાએ ભીમસેનને છાતીમાં ઘા કર્યો.