કૌરવં સાત્યકિશ્ચૈવ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ। અવારયદમેયાત્મા સર્વલોકસ્ય પશ્યતઃ
અને અપરાજિત મનવાળા સાત્યકીએ, સુંદર સાંધવાળા બાણોથી કૌરવને રોકી દીધો, બધાની નજર સામે.
તતો દુર્યોધનો રાજા સોદર્યૈઃ પરિવારિતઃ। સોમદત્તિં રણે યત્તઃ સમન્તાત્પર્યવારયત્
પછી દુર્યોધન પોતાના ભાઈઓ સાથે ઘેરીને, યુદ્ધમાં સોમદત્તના પુત્રની ચારે બાજુથી રક્ષા કરવા તત્પર થયો.
તં ચૈવ પાણ્ડવાઃ સર્વે સાત્યકિં રભસં રણે। પરિવાર્ય સ્થિતાઃ સઙ્ખ્યે સમન્તાત્સુમહૌજસઃ
અને પાંડવો સૌ, મહાન શક્તિ ધરાવતા, યુદ્ધમાં સાત્યકીને ચારે બાજુથી ઘેરીને મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા.
ભીમસેનસ્તુ સંક્રુદ્ધો ગજામુદ્યમ્ય ભારત । દુર્યોધનમુખાન્સર્વાન્પુત્રાંસ્તે પર્યવારયત્
ભીમસેને ગુસ્સે થઈને ગદા ઊંચકી, દુર્યોધન સહિત તારા બધા પુત્રોને રોકી લીધા.
રથૈરનેકસાહસ્રૈઃ ક્રોધામર્ષસમન્વિતઃ । નન્દકસ્તવ પુત્રસ્તુ ભીમસેનં મહાબલમ્
નંદક, તારો દીકરો, ગુસ્સે અને ક્રોધથી ભરેલો, હજારો રથ લઈને મહાબળવાન ભીમસેન પર તૂટી પડ્યો.
વિવ્યાધ વિશિખૈઃ ષડ્ભિઃ કઙ્કપત્રૈઃ શિલાશિતૈઃ । દુર્યોધનસ્તદા રાજન્ભીમસેનં મહારથમ્
એ સમયે, રાજા, દુર્યોધને ભીમસેન મહારથીને છ તીખા, કાંકપંખી વાળેલા તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
આજઘાનોરસિ ક્રુદ્ધો માર્ગણૈર્નવભિઃ શિતૈઃ । તતો ભીમો મહાબાહુઃ સ્વરથં સુમહાબલઃ
પછી ગુસ્સામાં, તેણે નવ તીખા તીરો ભીમના છાતીમાં માર્યા; ત્યારબાદ મહાબાહુ અને મહાબળવાન ભીમે પોતાનો સુંદર રથ ચઢ્યો.
આરુરોહ રથશ્રેષ્ઠં વિશોકં ચેદમબ્રવીત્ । એતે મહારથાઃ શૂરા ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ સમાગતાઃ
રથોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પોતાના રથ પર ચડીને, ભીમે વિશોકને કહ્યું: 'આ ધૃતરાષ્ટ્રના વીર પુત્રો, મહારથીઓ અહીં ભેગા થયા છે.'
મામેવ ભૃશસંક્રુદ્ધા હન્તુમભ્યુદ્યતા યુધિ। મનોરથદ્રુમોઽસ્માકં ચિન્તિતો બહુવાર્ષિકઃ
'યુદ્ધમાં એ બધા ભારે ગુસ્સે થઈને મને મારવા તૈયાર છે; વર્ષો સુધી જે ઈચ્છા આપણા મનમાં હતી, એ હવે પૂરું થવાનું છે.'
સફલઃ સૂત ચાદ્યેહ યોઽહં પશ્યામિ સોદરાન્। યત્રાશોકસમુત્ક્ષિપ્તા રેણવો રથનેમિભિઃ
'હે સારથી, આજે એ ઈચ્છા અહીં સાકાર થઈ છે, કારણ કે હું મારા પોતાના ભાઈઓને જોઈ રહ્યો છું, જ્યાં રથના ચકરોથી ઉડેલો ધૂળ દુઃખ વિના ફેલાઈ રહ્યો છે.'
પ્રયાસ્યન્ત્યન્તરિક્ષં હિ શરબૃન્દૈર્દિગન્તરે । તત્ર તિષ્ઠતિ સન્નદ્ધઃ સ્વયં રાજા સુયોધનઃ
'અહીં દૂર, આકાશમાં તીરોના ઝુંડ ઉડી રહ્યા છે; ત્યાં સ્વયં રાજા સુયોધન સંપૂર્ણ શસ્ત્રોથી સજ્જ ઊભો છે.'
ભ્રાતરશ્ચાસ્ય સન્નદ્ધાઃ કુલપુત્રા મદોત્કટાઃ । એતાનદ્ય હનિષ્યામિ પશ્યતસ્તે ન સંશયઃ
'એના ભાઈઓ પણ શસ્ત્રોથી સજ્જ અને કુળના ગર્વથી ભરેલા છે; આજે હું આ બધાને તારા સામે જ મારી નાખીશ—આમાં કોઈ શંકા નથી.'
તસ્માન્મમાશ્વાન્સંગ્રમે યત્તઃ સંયચ્છ સારથે। એવમુક્ત્વા તતઃ પાર્થસ્તવ પુત્રં વિશાંપતે
'એથી, સારથી, યુદ્ધમાં મારા ઘોડાઓને કાળજીપૂર્વક સંભાળી રાખજે.' આમ કહીને, પાર્થે પછી, રાજાઓના રાજા, તારા દીકરાને તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
વિવ્યાધ નિશિતૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ શરૈઃ કનકભૂષણૈઃ। નન્દકં ચ ત્રિભિર્ભાણૈરભ્યવિધ્યત્સ્તનાન્તરે
પાર્થે તીખા અને સોનાથી શોભેલા તીરો વડે નિશાન સાધ્યું; અને ત્રણ તીરો વડે નંદકના છાતીમાં ઘા કર્યો.
તં તુ દુર્યોધનઃ ષષ્ટ્યા વિદ્ધ્વા ભીમં મહાબલમ્। ત્રિભિરન્યૈઃ સુનિશિતૈર્વિશોકં પ્રત્યવિધ્યત
પણ દુર્યોધને ભીમને સાઠ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો અને પછી ત્રણ તીખા તીરો વડે વિશોકને પણ ઘા કર્યો.
ભિમસ્ય ચ રણે રાજન્ધનુશ્ચિચ્છેદ ભાસુરમ્ । મુષ્ટિદેશે ભૃશં તીક્ષ્ણૌસ્ત્રિભિર્ભલ્લૈર્હસન્નિવ
યુદ્ધમાં, રાજા, દુર્યોધને હસતાં હસતાં ત્રણ તીખા ભલ્લ વડે ભીમના તેજસ્વી ધનુષ્યને મઠેથી કાપી નાખ્યું.
સમરે પ્રેક્ષ્ય યન્તારં વિશોકં તુ વૃકોદરઃ । પીડિતં વિશિખૈસ્તીક્ષ્ણૈસ્તવ પુત્રેણ ધન્વિના
સમરે પોતાના સારથી વિશોકને તારા દીકરાએ તીખા તીરો વડે પીડાવ્યો જોઈ, વૃકોદરે ગુસ્સે ભરાઈ ગયો.
અમૃષ્યમાણઃ સંરબ્ધો ધનુર્દિવ્યં પરામૃશમ્ । પુત્રસ્ય તે મહારાજ વધાર્થં ભરતર્ષભ
એ દુઃખ સહન ન કરી શક્યો, ઉગ્ર મનથી, મહારાજા, તારા દીકરાના વધ માટે પોતાના દિવ્ય ધનુષ્યને હાથમાં લીધું.
સમાદધત્સુસંક્રુદ્ધઃ ક્ષુરપ્રં રોમવાહિનમ્ । તેન ચિચ્છેદ નૃપતેર્ભીમઃ કાર્મુકમુત્તમમ્
મોટા ગુસ્સામાં, વાળ ઊભા કરી દે એવો ક્ષુરપ્ર તીર લઈને, ભીમે એથી રાજાના ઉત્તમ ધનુષ્યને કાપી નાખ્યું.
સોઽપવિદ્ધ્ય ધનુશ્છિન્નં પુત્રસ્તે ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ । અન્યત્કાર્મુકમાદત્ત સત્વરં વેગવત્તરમ્
પછી તારો દીકરો, ક્રોધથી ભરાઈ, તૂટેલું ધનુષ્ય ફેંકી, તરત જ બીજું વધુ ઝડપી અને ઝડપી ધનુષ્ય હાથમાં લીધું.
સંદધે વિશિખં ઘોર કાલમૃત્યુસમપ્રભમ્ । તેનાજઘાન સંક્રુદ્ધો ભીમસેનં સ્તનાન્તરે
ભયાનક, મૃત્યુ જેવું તીર ચડાવી, એ તીખા ગુસ્સામાં ભીમસેનના છાતીમાં ઘા કર્યો.
સ ગાઢવિદ્ધો વ્યથિતઃ સ્યાન્દનોપસ્થ આવિશત્। સ નિષણ્ણો રથોપસ્થે મૂર્ચ્છામભિજગામ હ
ભીમ ઘેરો ઘાયલ થઈ દુઃખી થયો અને પોતાના રથના તળિયે ગયો; ત્યાં બેઠો બેઠો તેને બેહોશી આવી ગઈ.
તં દૃષ્ટ્વા વ્યથિતં ભીમમભિમન્યુપુરોગમાઃ । નામૃષ્યન્ત મહેષ્વાસાઃ પાણ્ડવાનાં મહારથઃ
અભિમન્યુની આગેવાનીમાં પાંડવોના મહાન ધનુર્ધરોએ, ભીમને દુઃખી જોઈ, એ સહન કરી શક્યા નહિં.
તતસ્તુ તુમુલાં વૃષ્ટિં શસ્ત્રાણાં તિગ્મતેજસામ્ । પાતયામાસુરવ્યગ્રાઃ પુત્રસ્ય તવ મૂર્ધનિ
પછી તેઓએ કોઈ સંકોચ વિના, તારા પુત્રના માથા પર તીવ્ર તેજવાળા શસ્ત્રોની ગજબની વરસાદ વરસાવી.
પ્રતિલભ્ય તતઃ સંજ્ઞાં ભીમસેનો મહાબલઃ । દુર્યોધનં ત્રિભિર્વિદ્ધ્વા પુનર્વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ
પછી ભીમસેને પોતાનું સંયમ પાછું મેળવી, દુર્યોધનને ત્રણ બાણો મારી અને પછી પાંચ બાણો વધુ ઘાયલ કર્યો.
શલ્યં ચ પઞ્ચવિંશત્યા શરૈર્વિવ્યાધ પાણ્ડવઃ। રુક્મપુઙ્ખૈર્મહેષ્વાસઃ સ વિદ્ધો વ્યપયાદ્રણાત્
પાંડવ મહાન ધનુર્ધરે શલ્યને પાંચવીસ સોનાના પાંખવાળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો; ઘાયલ શલ્ય યુદ્ધમથક છોડી ગયો.
પ્રત્યુદ્યયુસ્તતો ભીમં તવ પુત્રાશ્ચતુર્દશ । સેનાપતિઃ સુષેણશ્ચ જલસન્ધઃ સુલોચનઃ
પછી તારા ચૌદ પુત્રો, સાથે સુષેણ, જલસંધ અને સુલોચન, ભીમ સામે લડવા આગળ વધ્યા.
ઉદ્રો ભીમરથો ભીમો વીરબાહુરલોલુપઃ । દુર્મુખો દુષ્પ્રધર્ષશ્ચ વિવિત્સુર્વિકટઃ સમઃ
ઉદ્ર, ભીમરથ, ભીમ, વીરબાહુ, અલોલુપ, દુર્મુખ, દુષ્પ્રધર્ષ, વિવિત્સુ, વિકટ અને સમ—
વિસૃજન્તો બહૂન્બાણાન્ક્રોધસંરક્તલોચનાઃ । ભીમસેનમભિદ્રુત્ય વિવ્યધુઃ સહિતા ભૃશમ્
ક્રોધથી આંખો લાલ કરીને, તેઓ સૌ ભીમસેન પર તૂટી પડ્યા અને અનેક બાણો વરસાવીને તેને જોરથી ઘાયલ કર્યો.
પુત્રાંસ્તુ તવ સંપ્રેક્ષ્ય ભીમસેનો મહાબલઃ । સૃક્કિણી વિલિહન્વીરઃ પશુમધ્યે યથા વૃકઃ
તારા પુત્રોને જોઈને, મહાબળવાન ભીમસેન, જાણે પશુઓ વચ્ચે વાઘ હોય તેમ, હોઠ ચાટતો યુદ્ધ માટે તયાર ઊભો રહ્યો.