એતે સમરદુર્ધર્ષાઃ સિંહતુલ્યપરાક્રમાઃ। પાણ્ડવાનામનીકાનિ બભઞ્જુઃસ્મ પુનઃપુનઃ
આ બધા યુદ્ધમાં અપરાજેય અને સિંહ જેવી પરાક્રમી હતા; તેઓ વારંવાર પાંડવોની સેના તોડી નાખતા.
તથૈવ ભીમસેનોઽપિ રાક્ષસશ્ચ ઘટોત્કચઃ । સાત્યકિશ્ચેકિતાનશ્ચ દ્રોપદેયાશ્ચ ભારત
એ જ રીતે, ભીમસેન, રાક્ષસ ઘટોત્કચ, સાથીકી, ચેકિતાન અને દ્રૌપદીના પુત્રો, હે ભારત, યુદ્ધમાં ઊતરી પડ્યા.
તાવકાંસ્તવ પુત્રાંશ્ચ સહિતાન્સર્વરાજભિઃ । દ્રાવયામાસુરાજૌ તે ત્રિદશા દાનવાનિવ
આ વીરોએ તમારા પુત્રો અને બધા રાજાઓને એ રીતે હાંકી કાઢ્યા જેમ દેવોએ દાનવોને હાંકી કાઢ્યા હતા.
તથા તે સમરેઽન્યોન્યં નિઘ્નન્તઃ ક્ષત્રિયર્ષભાઃ । રક્તોક્ષિતા ઘોરરૂપા વિરેર્જુર્દાનવા ઇવ
એ રીતે, યુદ્ધમાં એકબીજાને મારતા, લોહીથી લથપથ અને ભયાનક રૂપે, એ શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયો દાનવોની જેમ ગર્જના કરતા.
વિનિર્જિત્ય રિપૂન્વીરા સેકનયોરુભયોરપિ। વ્યદૃસ્યન્ત મહામાત્રા ગ્રહા ઇવ નભસ્તલે
બન્ને પક્ષના શૂરવીર શત્રુઓને હરાવીને, મહાન યોદ્ધાઓ આકાશમાં ઝગમગતા ગ્રહો જેવા દેખાતા હતા.
તતો રથસહસ્રેણ પુત્રો દુર્યોધનસ્તવ । અભ્યયાત્પાણ્ડવં યુદ્ધે રાક્ષસં ચ ઘટોત્કચમ્
પછી, તારો પુત્ર દુર્યોધન હજાર રથો સાથે યુદ્ધમાં પાંડવ અને રાક્ષસ ઘટોત્કચ સામે આગળ વધ્યો.
તથૈવ પાણ્ડવાઃ સર્વે મહત્યા સેનયા સહ । દ્રોણભીષ્મૌ રણે યત્તૌ પ્રત્યુદ્યયુરરિન્દમૌ
એ જ રીતે, બધા પાંડવો પોતાની વિશાળ સેના સાથે યુદ્ધમાં દ્રોણ અને ભીષ્મ – બંને મહાશત્રુઓ સામે લડવા આગળ વધ્યા.
કિરીટી ચ યયૌ ક્રુદ્ધઃ સમન્તાત્પાર્થિવોત્તમાન્ । આર્જુનિઃ સાત્યકિશ્ચૈવ યયતુઃ સૌબલં બલમ્
અર્જુન ગુસ્સામાં ચારેય બાજુના શ્રેષ્ઠ રાજાઓ સામે લડવા ગયો; અર્જુન અને સાત્યકી બંનેએ મળીને સૌબલની સેના પર આક્રમણ કર્યું.
તતઃ પ્રવવૃતે ભૂયઃ સંગ્રામો રોમહર્ષણઃ । તાવકાનાં પરેષાં ચ સમરે વિજયૈષિણામ્
પછી ફરી એકવાર, તારી અને દુશ્મન પક્ષની વિજયની ઇચ્છાવાળી સેનાઓ વચ્ચે રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
તતસ્તે પાર્થિવાઃ ક્રુદ્ધાઃ ફલ્ગુનં વીક્ષ્ય સંયુગે। રથૈરનેકસાહસ્રૈઃ સમન્તાત્પર્યવારયન્
પછી, યુદ્ધમાં ફલ્ગુનને જોઈને ગુસ્સે થયેલા રાજાઓએ અનેક હજાર રથો સાથે તેને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો.
અથૈનં રથબૃન્દેન કોષ્ઠકીકૃત્ય ભારત। શરૈઃ સુબહુસાહસ્રૈઃ સમન્તાદભ્યવારયન્
પછી, ભરત, રથોની ભીડથી તેને ઘેરીને, ચારેય બાજુથી અણગણિત તીરોની વરસાત કરીને હુમલો કર્યો.
શક્તીશ્ચ વિમલાકસ્તીક્ષ્ણા ગદાશ્ચ પરિઘૈઃ સહ । પ્રાસાન્પરશ્વથાંશ્ચૈવ મુદ્ગરાન્મુસલાનપિ
યુદ્ધમાં તેમણે તેના પર ચોખ્ખી અને તીક્ષ્ણ ભાલા, ગદા, લોખંડની લાઠીઓ, ભાલા, કુહાડા, મુગદર અને મસલાં ફેંક્યા.
ચિક્ષિષુઃ સમરે ક્રુદ્ધાઃ ફલ્ગુનસ્ય રથં પ્રતિ। શસ્ત્રાણામથ તાં વૃષ્ટિં શલભાનામિવાયતિમ્
યુદ્ધમાં ગુસ્સે થયેલા તેઓએ ફલ્ગુનના રથ પર શસ્ત્રોની એવી વરસાદ કરી, જે ટીડાની ટોળી જેવી લાગતી હતી.
રુરોધ સર્વતઃ પાર્થઃ શરૈઃ કનકભૂષણૈઃ । તત્ર તલ્લાઘવં દૃષ્ટ્વા બીભત્સોરતિમાનુષમ્
પार्थે ચારેય બાજુથી સોનાથી શોભિત તીરો વડે એ બધું રોકી દીધું; બીભત્સુની એ અતિમાનવીય ઝડપ જોઈને—
દેવદાનવગન્ધર્વાઃ પિશાચોરગરાક્ષસાઃ । સાધુસાધ્વિતિ રાજેન્દ્ર ફલ્ગુનં પ્રત્યપૂજયન્
દેવતાઓ, દાનવો, ગંધર્વો, પિશાચો, નાગો અને રાક્ષસો, હે રાજા, 'શાબાશ! શાબાશ!' કહીને ફલ્ગુનનું સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
સાત્યકિશ્ચાભિમન્યુશ્ચ મહત્યા સેકનયા વૃતૌ । ગાન્ધારાન્સમરે શૂરાઞ્જગ્મતુઃ સહસૌબલાન્
સાત્યકી અને અભિમન્યુએ પોતાની મોટી સેના સાથે યુદ્ધમાં શૂરવીર ગાંધાર અને સૌબલની સેનાઓ પર આક્રમણ કર્યું.
તત્ર સૌબલકાઃ ક્રુદ્ધા વાર્ષ્ણેયસ્ય રથોત્તમમ્ । તિશલશ્ચિચ્છિદુઃ ક્રોધાચ્છસ્ત્રૈર્નાનાવિધૈર્યુધિ
ત્યાં, ગુસ્સે થયેલા સૌબલોએ યુદ્ધમાં વિવિધ શસ્ત્રોથી સાત્યકીના ઉત્તમ રથને તોડફોડ કરી નાખ્યો.
સાત્યકિસ્તુ રથં ત્યક્ત્વા વર્તમાને ભયાવહે । અભિમન્યો રથં તૂર્ણમારુરોહ પરંતપઃ
પણ સાત્યકી એ ભયજનક યુદ્ધમાં પોતાનો રથ છોડીને, તરત જ પરંતપ અભિમન્યુના રથ પર ચડી ગયો.
તાવેકરથસંયુક્તૌ સૌબલેયસ્ય વાહિનીમ્ । વ્યધમેતાં શિતૈસ્તૂર્ણં શરૈઃક સન્નતપર્વભિઃ
પછી, એક જ રથમાં જોડાઈને, એ બંનેએ તીક્ષ્ણ અને પાંખવાળા તીરો વડે સૌબલની સેના તુરંત વિખેરી નાખી.
દ્રોણભીષ્મૌ રણે યત્તૌ ધર્મરાજસ્ય વાહિનીમ્ । નાશયેતાં શરૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ કઙ્કપત્રપરિચ્છદૈઃ
દ્રોણ અને ભીષ્મે યુદ્ધમાં મહેનત કરીને, તીક્ષ્ણ અને ગીધના પાંખવાળા તીરો વડે ધર્મરાજાની સેના નાશ કરી નાખી.
તતો ધર્મસુતોક રાજા માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ । મિષતાં સર્વસૈન્યાનાં દ્રોણાનીકમુપાદ્રવન્
પછી ધર્મપુત્ર રાજા અને માદ્રીના બંને પુત્રોએ, બધાં સૈનિકોની નજર સામે, દ્રોણની ટુકડી પર આક્રમણ કર્યું.
તત્રાસીત્સુમહદ્યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્ । યથા દેવાસુરં યુદ્ધં પૂર્વમાસીત્સુદારુણમ્
ત્યાં ખૂબ મોટું અને ભયાનક, રોમાંચક યુદ્ધ થયું, જેમ પ્રાચીન સમયમાં દેવો અને અસુરો વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું હતું.
કુર્વાણૌ સુમહત્કર્મ ભીમસેનઘટોત્કચૌ। દુર્યોધનસ્તતોઽભ્યેત્ય તાવુભાવપ્યવારયત્
ભીમસેન અને ઘટોત્કચ મહાન કાર્ય કરી રહ્યા હતા ત્યારે દુર્યોધન બંનેને સામેથી રોકવા આવ્યો.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ હૈડિમ્બસ્ય પરાક્રમમ્। અતીત્ય પીતરં યુદ્ધે યદયુધ્યત ભારત
ત્યાં હિડીંબપુત્ર ઘટોત્કચનું અદ્ભુત પરાક્રમ અમે જોયું, હે ભારત, તેણે યુદ્ધમાં પોતાના પિતાને પણ પછાડી દીધો હતો.
ભીમસેનસ્તુ સંક્રુદ્ધો દુર્યોધનમમર્ષણમ્। હૃદ્યવિધ્યત્પૃષત્કેન પ્રહસન્નિવ પાણ્ડવઃ
ભીમસેન તો ખૂબ જ ગુસ્સેમાં હતો. તેણે દુર્યોધનને, જે એકદમ અડગ હતો, હૃદયમાં તીક્ષ્ણ બાણ મારીને ઘાયલ કર્યો અને પાંડવ તો હસતો હોય તેમ લાગતો હતો.
તતો દુર્યોધનનો રાજા પ્રહારવરપીડિતઃ। નિષસાદ રથોપસ્થે કશ્મલં ચ જગામ હ
પછી રાજા દુર્યોધન એ ઘાતક પ્રહારમાંથી પીડાઈને પોતાના રથની બેઠકે બેસી ગયો અને બેભાન થઈ ગયો.
તં વિસંજ્ઞં વિદિત્વા તુ ત્વરમાણોઽસ્ય સારથિઃ । અપોવાહ રણાદ્રાજંસ્તતઃ સૈન્યમભજ્યત
તેને બેભાન જોઈ તેના સારથીએ તરત જ ઝડપથી રાજાને યુદ્ધભૂમિમાંથી દૂર લઈ ગયો, ત્યારબાદ તેની સેના તૂટી પડી.
તતસ્તાં કૌરવીં સેનાં દ્રવમાણાં સમન્તતઃ। નિઘ્નન્ભીમઃ શરૈસ્તીક્ષ્ણૈરનુવવ્રાજ પૃષ્ઠતઃ
પછી ભીમાએ તીક્ષ્ણ બાણોથી કૌરવોની ભાગતી સેના પર ચારેય બાજુથી પીછો કરી તેમને ધ્વંસ કરી નાખ્યા.
પાર્ષતશ્ચ રથશ્રોષ્ઠો ધર્મપુત્રશ્ચ પાણ્ડવઃ। દ્રોણસ્ય પશ્યતઃ સૈન્યં ગાઙ્ગેયસ્ય ચ પશ્યતઃ
પાર્ષત અને ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર, દ્રોણ અને ગંગાપુત્રની નજર સામે, કૌરવોની સેના પર તૂટી પડ્યા.
જઘ્નતુર્વિશિકૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ પરાનીકવિનાશનૈઃ । દ્રવમાણં તુ તત્સૈન્યં તવ પુત્રસ્ય સંયુગે
તેણોએ તીક્ષ્ણ બાણોથી દુશ્મનના દળોને નાશ કરતા, યુદ્ધમાં તારા પુત્રની ભાગતી સેના પર આઘાત કર્યો.