તતઃ શક્તિં મહાવેગાં સ્વર્ણવૈડૂર્યભૂષિતામ્ । દ્રોણસ્ય નિધનાકાઙ્ક્ષી ચિક્ષેપ સ પરાક્રમી
પછી પરાક્રમી ધૃષ્ટદ્યુમ્ને દ્રોણના વિનાશની ઇચ્છાથી સોનાની અને વૈડૂર્યમણિથી શોભાયમાન એવી પ્રચંડ શક્તિ ફેંકી.
તામાપતન્તીં સહસા શક્તિં કનકભૂષિતામ્। ત્રિધા ચિચ્છેદ સમરે ભારદ્વાજો હસન્નિવ
જ્યારે એ સોનાથી શોભતી શક્તિ ઝડપથી આવી રહી હતી, ત્યારે ભારદ્વાજે સ્મિત સાથે યુદ્ધમાં તેને ત્રણ ટુકડા કરી નાખી.
શક્તિં વિનિહતાં દૃષ્ટ્વા ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ પ્રતપવાન્ । વવર્ષ શરવર્ષાણિ દ્રોણં પ્રતિ જનેશ્વરઃ
શક્તિ તૂટી ગઈ જોઈ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ને, જે મહાવીર હતો અને મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ ગણાતો, દ્રોણ પર તીરોની ઝમઝમાટી વરસાવી.
શરવર્ષં તતસ્તત્તુ સન્નિવાર્ય મહાયશાઃ। દ્રોણો દ્રુપદપુત્રસ્ય મધ્યે ચિચ્છેદ કાર્મુકમ્
પછી પ્રસિદ્ધ દ્રોણે એ તીરોની ઝમઝમાટને રોકી, યુદ્ધના મધ્યમાં દ્રુપદપુત્રનું ધનુષ્ય કાપી નાંખ્યું.
સ ચ્છિન્નધન્વા સમરે ગદાં ગુર્વી મહાયશાઃ । દ્રોણાય પ્રેષયામાસ ગિરિસારમયીં બલી
યુદ્ધમાં ધનુષ્ય તૂટી ગયું, ત્યારે પ્રખ્યાત અને બલવાન દ્રુપદપુત્રે પહાડ જેવા લોખંડની ભારે ગદા ઉઠાવી અને દ્રોણ તરફ ફેંકી.
સા ગદા વેગવન્મુક્તા પ્રાયાદ્દ્રોણજિઘાંસયા । તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ ભારદ્વાજસ્ય પૌરુષમ્
એ ગદા જોરથી ફેંકવામાં આવી અને દ્રોણને મારવાની ઇચ્છાથી દોડતી ગઈ; ત્યાં અમે ભારદ્વાજપુત્ર દ્રોણનું અદ્ભુત પરાક્રમ જોયું.
લાઘવાદ્વ્યંસયામાસ ગદાં હેમવિભૂષિતામ્। વ્યંસયિત્વા ગદાં તાં ચ પ્રેષયામાસ પાર્ષતમ્
દ્રોણે ચપળતાથી સોનાથી સજાવેલી એ ગદાને વાળી દીધી અને પછી એ ગદાને ફરીથી પૃષ્ઠતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન તરફ વાળી મોકલી.
ભલ્લાન્સુનિશિતાન્પીતાતાન્રુક્મપુઙ્ખાન્સુદારુણાન્। તે તસ્ય કવચં ભિત્ત્વા પપુઃ શોણિતમાહવે
પછી દ્રોણે પીળા પાંખવાળા, સોનાની નોકવાળા અને તીક્ષ્ણ એવા ભાલા તીરો વડે ધૃષ્ટદ્યુમ્નનું કવચ ફાડી નાખ્યું અને યુદ્ધભૂમિમાં તેનું લોહી વહાવ્યું.
અથાન્યદ્ધનુરાદાય ધૃષ્ટદ્યુમ્નો મહારથઃ । દ્રોણં યુધિ પરાક્રમ્ય શરૈર્વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ
પછી મહારથી ધૃષ્ટદ્યુમ્ને બીજું ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું, યુદ્ધમાં દ્રોણ સામે ધસી ગયો અને પાંચ તીરો વડે તેને ઘાયલ કર્યો.
રુધિરાક્તૌ તતસ્તૌ તુ શુશુભાતે નરર્ષભૌ । વસન્તસમયે રાજન્પુષ્પિતાવિવ કિંશુકૌ
પછી, રાજન, એ બંને મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, લોહીથી લથબથ થયા પછી, વસંતકાળમાં ફૂલી આવેલા કિંચુક વૃક્ષ જેવાં તેજસ્વી લાગતા.
અમર્ષિતસ્તતો રાજન્પરાક્રમ્ય ચમૂમુખે । દ્રોણો દ્રુપદપુત્રસ્ય પુનશ્ચિચ્છેદ કાર્મુકમ્
પછી ક્રોધિત દ્રોણે, રાજન, સેનાની આગળ વધીને ફરી એકવાર દ્રુપદપુત્રનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
અથૈનં છિન્નધન્વાનં શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ । અભ્યવર્ષદમેયાત્મા વૃષ્ટ્યા મેઘ ઇવાચલમ્
પછી ધનુષ્ય તૂટી ગયેલા ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પર દ્રોણે વાંકેલા સાંધાવાળા તીરોની ઝમઝમાટ વરસાવી, જેમ મેઘ પર્વત પર વરસાદ વરસાવે.
સારથિં ચાસ્ય ભલ્લેન રથનીજાદપાતયત્ । અથાસ્ય ચતુરો વાહાંશ્ચતુર્ભિર્નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી દ્રોણે એક ભાલા વડે ધૃષ્ટદ્યુમ્નના રથચાલકને રથમાંથી નીચે પાડી દીધો અને પછી ચાર તીક્ષ્ણ તીરો વડે તેના ચાર ઘોડાંઓને પણ ઢાળી નાખ્યા.
પાતયામાસ સમરે સિંહનાદં નનાદ ચ। તતોઽપરેણ ભલ્લેન હસ્તાચ્ચાપમથાચ્છિનત્
યુદ્ધમાં એ બધાને ઢાળી દઈ, દ્રોણે સિંહની જેમ ગર્જના કરી; પછી બીજાં ભાલા તીરે ધૃષ્ટદ્યુમ્નના હાથમાંથી ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
સ ચ્છિન્નધન્વા વિરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ । ગદાપાણિરવારોહત્સ્વ્યાપયન્પૌરુષં મહત્
હવે ધનુષ્ય તૂટી ગયું, રથ નાશ પામ્યો, ઘોડાં અને રથચાલક મરી ગયા, ત્યારે ધૃષ્ટદ્યુમ્ને હાથમાં ગદા લઈને રથમાંથી નીચે ઊતર્યો અને મહાન પરાક્રમ બતાવ્યો.
તામસ્ય વિશિસ્વૈસ્તૂર્ણં પાતયામાસ ભારત । રથાદનવરૂઢસ્ય તદદ્ભુતમિવાભવત્
પછી, હે ભારત, દ્રોણે પસંદગીના તીરો વડે જમીન પર ઊભેલા ધૃષ્ટદ્યુમ્નને ઝડપથી ઢાળી નાખ્યો; એ દૃશ્ય અદ્ભુત લાગ્યું.
તતઃ સ વિપુલં ચર્મ શતચન્દ્રં ચ ભાનુમત્। ખઙ્ગં ચ વિપુલં દિવ્યં પ્રગૃહ્ય સુભુજો બલી
પછી એ બલવાને વિશાળ અને તેજસ્વી, સો ચાંદ્રાવાળા ઢાલ અને એક મહાન દિવ્ય ખડગ હાથમાં લીધો.
અભિદુદ્રાવ વેગેન દ્રોણસ્ય વધાકાઙ્ક્ષયા। આમિષાર્થી યથા સિંહો વને મત્તમિવ દ્વિપમ્
પછી એ દ્રોણને મારવાની ઇચ્છાથી ઝડપથી દોડ્યો, જેમ જંગલમાં સિંહ મસ્ત હાથી પર માંસની લાલસા રાખી તૂટે છે તેમ.
તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ ભારદ્વાજસ્ય પૌરુષમ્ । લાઘવં ચાસ્ત્રયોગં ચ બલં બાહ્વોશ્ચ ભારત
ત્યાં અમે ભારદ્વાજપુત્ર દ્રોણનું અદ્ભુત પરાક્રમ જોયું—એની ચપળતા, શસ્ત્રોનો કૌશલ્ય અને બાંયેની શક્તિ, હે ભારત.
યદેનં શરવર્ષેણ વારયામાસ પાર્ષતમ્ । ન શશાક તતો ગન્તું બલવાનપિ સંયુગે
દ્રોણે તીરોની ઝમઝમાટ વડે પૃષ્ઠતપુત્રને રોકી દીધો, જેથી બલવાન હોવા છતાં એ યુદ્ધમાં આગળ વધી શક્યો નહીં.
નિવારિતસ્તુ દ્રોણેન ધૃષ્ટદ્યુમ્નો મહારથઃ । ન્યાવારયચ્છરૌઘાંસ્તાંશ્ચર્મણા કૃતહસ્તવત્
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન મહારથીને દ્રોણે રોકી દીધો, પણ ધૃષ્ટદ્યુમ્ને પોતાના હાથમાં ઢાલ પકડીને કુશળતાપૂર્વક તીક્ષ્ણ બાણોની વરસાદને અટકાવી દીધી.
તતો ભીમો મહાબાહુઃ સહસાઽભ્યપતદ્બલી । સાહાય્યકારી સમરે પાર્ષતસ્ય મહાત્મનઃ
પછી ભીમ, જે બળવાન અને દીર્ઘબાહુ છે, તરત જ યુદ્ધમાં મહાન આત્માવાળા પૃષ્ઠપુત્રની મદદ માટે આગળ વધ્યો.
સ દ્રોમં નિશિતૈર્બાણૈ રાજન્વિવ્યાધ સપ્તભિઃ । પાર્ષતં ચ રથં તૂર્ણં સ્વકમારોહયત્તદા
એ ભીમે, રાજા, દ્રોણને સાત તીક્ષ્ણ બાણો મારીને ઘાયલ કર્યો અને પછી ઝડપથી પાર્ષતને પોતાના રથ પર ચઢાવી લીધો.
તતો દુર્યોધનો રાજન્કલિઙ્ગં સમચોદયત્। સૈન્યેન મહતા યુક્તં ભારદ્વાજસ્ય રક્ષણે
પછી દુર્યોધને, રાજા, ભારદ્વાજપુત્રની રક્ષા માટે મહાન સેના સાથે સજ્જ કળિંગ સેનાપતિને આગળ વધવા કહ્યું.
તતઃ સા મહતી સેન કલિઙ્ગાનાં જનેશ્વર । ભીમમભ્યુદ્યયૌ તૂર્ણં તવ પુત્રસ્ય શાસનાત્
એ સમયે, જનપતિ, કળિંગોની વિશાળ સેના તારા પુત્રના આદેશથી ઝડપથી ભીમ સામે ચઢી આવી.
પાઞ્ચાલ્યમથ સંત્યજ્ય દ્રોણોઽપિ રથિનાં વરઃ। વિરાટદ્રુપદૌ વૃદ્ધૌ વારયામાસ સંયુગે
પછી રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણે પાંચાલપુત્રને છોડી દીધો અને યુદ્ધમાં વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદને રોકવા લાગ્યો.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽપિ સમરે ધર્મરાજાનમભ્યયાત્। તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તુમુલં રોમહર્ષણમ્
યુદ્ધમાં ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પણ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર પાસે ગયો; ત્યારબાદ ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
કલિઙ્ગાનાં ચ સમરે ભીષ્મસ્ય ચ મહાત્મનઃ । જગતઃ પ્રક્ષયકરં ઘોરરૂપં ભયાવહમ્
કળીંગો અને મહાત્મા ભીષ્મ વચ્ચે એવા ભયાનક યુદ્ધનો આરંભ થયો કે જે સમગ્ર જગતને વિનાશ તરફ લઈ જતો હતો.
મમ પુત્રસમાદિષ્ટઃ કલિઙ્ગોઃ વાહિનીપતિઃ। કથમદ્ભુતકર્માણં ભીમસેનં મહાબલમ્
મારા પુત્રના આદેશથી કળિંગ સેનાપતિએ કેવી રીતે અદ્ભુત કૃત્ય કરનાર અને મહાબળવાન ભીમસેનનો સામનો કર્યો?
ચરન્તં ગદયા વીર દણ્ડહસ્તમિવાન્તકમ્ । યોધયામાસ સમરે કલિઙ્ગઃ સહ સેનયા
એ વીર ભીમસેન ગદા લઈને એ રીતે યુદ્ધમાં ફરતો હતો જેમ કે દંડધારી યમરાજ હોય; ત્યારે કળિંગ રાજાએ પોતાની સેનાની સાથે તેની સામે યુદ્ધ કર્યું.