સ્વયૂથાદિવ તે યૂથાન્મુક્તં ભૂમિષુ દારુણમ્ । તમેવમુપલક્ષ્યૈકો હૃષ્ટઃ પુષ્ટઃ પરંતપ
જેમ સિંહ જમીન પર છોડાઈ જાય ત્યારે પશુઓ પોતાના જૂથમાંથી ભાગી જાય, એમ બધાએ પીઠ ફેરવી; એ રીતે જોઈ એક પરાક્રમી, આનંદિત અને બળવાન, શત્રુઓને દહન કરનાર,
દુર્યોધનપ્રિયે યુક્તઃ પાણ્ડવાન્પરિશોચયન્। જીવિતં દુસ્ત્યજં ત્યક્ત્વા ભયં ચ સુમહાહવે
દુર્યોધનને પ્રિય અને નિશ્ચયી, પાંડવો માટે દુઃખી, એ મહાયુદ્ધમાં પોતાનું પ્રિય જીવન અને બધું ભય છોડી દીધું.
પાતયામાસ સૈન્યાનિ પાણ્ડવાનાં વિશાંપતે । પ્રહરન્તમનીકાનિ પિતા દેવવ્રતસ્તવ
એ પાંડવોની સેનાઓને મારવા લાગ્યો, હે રાજા, જેમ તમારા પિતા દેવવ્રતે વિભિન્ન દળો પર હુમલો કર્યો.
દૃષ્ટ્વા સેનાપતિં ભીષ્મસ્ત્વરિતઃ શ્વેતમભ્યયાત્। સ ભીષ્મં શરજાલેન મહતા સમવાકિરત્
ભીષ્મને સેનાપતિ તરીકે જોઈ, શ્વેત ઝડપથી એના સામે ગયો અને એ પર મહાન બાણવર્ષા વરસાવી.
શ્વેતં ચાપિ તથા ભીષ્મઃ શરૌઘૈઃ સમવાકિરત્ । તૌ વૃષાવિવ નર્દન્તૌ મત્તાવિવ મહાદ્વિપૌ
ભીષ્મે પણ શ્વેતને બાણોની ધોધથી ઢાંકી દીધો; બંને ગજગામિ, બલવાન અને ગર્જના કરતા, મહાન હાથીઓ જેવા લાગતા હતા.
વ્યાઘ્રાવિવ સુસંરબ્ધાવન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ । અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય તતસ્તૌ પુરુષર્ષભૌ
બંને ક્રોધિત વાઘોની જેમ એકબીજાને ઘાયલ કરતા; શસ્ત્રોથી શસ્ત્રો અટકાવીને એ બે પુરુષશ્રેષ્ઠો યુદ્ધ કરતા રહ્યા.
ભીષ્મઃ શ્વેતશ્ચ યુયુધે પરસ્પરવધૈષિણૌ । એકાહ્ના નિર્દહેદ્ભીષ્મઃ પામ્ડવાનામનીકિનીમ્
ભીષ્મ અને શ્વેત એકબીજાને મારવા તત્પર થઈ યુદ્ધ કરવા લાગ્યા. એક જ દિવસે ભીષ્મ પાંડવોની આખી સેના ભસ્મ કરી શકે તેમ હતો.
શરૈઃ પરમસંક્રુદ્ધો યદિ શ્વેતો ન પાલયેત્। પિતામહં તતો દૃષ્ટ્વા શ્વેતો વિમુખીકૃતમ્
શ્વેત ખૂબ જ ગુસ્સામાં હતો, પણ તેણે પોતાના બાણોથી પોતાને સંયમમાં રાખ્યો; નહોત તો, ભીષ્મ પીઠ ફેરવી રહ્યો હતો ત્યારે શ્વેત તેને નાશ કરી નાખત.
પ્રહર્ષં પાણ્ડવા જગ્મુઃ પુત્રસ્તે વિમનાભવત્। તતો દુર્યોધનઃ ક્રુદ્ધઃ પાર્થિવૈઃ પરિવારિતઃ
પાંડવો આનંદિત થયા અને તારો પુત્ર દુઃખી થઈ ગયો. પછી દુશ્મન પર ગુસ્સે ભરાઈ, દુર્યોધન રાજાઓથી ઘેરાઈ ગયો.
સસૈન્યઃ પાણ્ડવાનીકમભ્યદ્રવત સંયુગે। દુર્મુખઃ કૃતવર્મા ચ કૃપઃ શલ્યો વિશાંપતિઃક
પછી દુર્યોધન પોતાની આખી સેના સાથે પાંડવોની સામે યુદ્ધ માટે દોડી આવ્યો. દુર્મુખ, કૃતવર્મા, કૃપાચાર્ય અને શલ્ય પણ સાથે હતા.
ભીષ્મં જુગુપુરાસાદ્ય તવ પુત્રેણ નોદિતાઃ। દૃષ્ટ્વા તુ પાર્થિવૈઃ સર્વૈર્દુર્યોધનપુરોગમૈઃ
તારા પુત્રની હાજરીમાં તેઓ ભીષ્મ પાસે ગયા, પણ ભીષ્મને આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું નહીં. આ જોઈને દુર્યોધન અને બધા રાજાઓએ
પાણ્ડવાનામનીકાનિ વધ્યમાનાનિ સંયુગે। શ્વેતો ગાઙ્ગેયમુત્સૃજ્ય તવ પુત્રસ્ય વાહિનીમ્
યુદ્ધમાં પાંડવોની સેના વિનાશ પામતી જોઈ. ત્યારે શ્વેત ભીષ્મને છોડી, તારા પુત્રની સેના પર તૂટી પડ્યો.
નાશયામાસ વેગેન વાયુર્વૃક્ષાનિવૌજસા । દ્રાવયિત્વા ચમૂં રાજન્વૈરાટિઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
શ્વેત વાવાઝોડાની જેમ ઝડપથી દુશ્મન સેના નાશ કરી નાખી. વિરાટનો એ ગુસ્સે ભરેલો રાજકુમાર દુશ્મનને હાંકી કાઢી દીધો.
આપતત્સહસા ભૂયો યત્ર ભીષ્મો વ્યવસ્થિતઃ । તૌ તત્રોપગતૌ રાજઞ્શરદીપ્તૌ મહાબલૌ
પછી એ ફરીથી અચાનક ત્યાં દોડી ગયો, જ્યાં ભીષ્મ ઊભો હતો. એ બંને મહાન વીર શરદના વાદળ જેવાં તેજથી એકબીજાની સામે આવ્યા.
અયુધ્યેતાં મહાત્માનૌ યથોભૌ વૃત્રવાસવૌ । અન્યોન્યં તુ મહારાજ પરસ્પરવધૈષિણૌ
એ બંને મહાત્મા વીર એવા લડ્યા, જેમ વિત્ર અને ઇન્દ્ર લડ્યા હતા. રાજા, બંનેએ એકબીજાને મારવાનો દૃઢ નિશ્ચય કર્યો હતો.
નિગૃહ્ય કાર્મુકં શ્વેતો ભીષ્મં વિવ્યાધ સપ્તભિઃ । પરાક્રમં તતસ્તસ્ય પરાક્રમ્ય પરાક્રમી
શ્વેતએ પોતાનું ધનુષ્ય મજબૂતીથી ખેંચીને ભીષ્મને સાત બાણ માર્યા. પછી પોતાની શક્તિ બતાવી, ભીષ્મને પણ પાછળ પાડી દીધો.
તરસા વારયામાસ મત્તો મત્તમિવ દ્વિપમ્। શ્વેતઃ શાન્તનવં ભૂયઃ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
શ્વેતએ જોરથી ભીષ્મને રોકી દીધો, જેમ એક ઉગ્ર હાથી બીજાને અટકાવે. પછી શ્વેતએ ફરીથી શાંતનુના પુત્રને પાંખવાળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
વિવ્યાધ પ़ઞ્ચવિંશત્યા તદદ્ભુતમિવાભવત્। તં પ્રત્યવિધ્યદ્દશભિર્ભીષ્મઃ શાન્તનવસ્તદા
શ્વેતએ પચ્ચીસ બાણો મારી ભીષ્મને ચોંકાવી દીધો. પછી ભીષ્મે પણ દસ બાણો મારી શ્વેતને જવાબ આપ્યો.
સ વિદ્ધસ્તેન બલવાન્નાકમ્પત યથાઽચલઃ । વૈરાટિઃ સમરે ક્રુદ્ધો ભૃશમાયમ્ય કાર્મુકમ્
એ બાણોથી ઘાયલ થયા છતાં શક્તિશાળી શ્વેત પર્વત જેવો અડગ રહ્યો. યુદ્ધમાં ગુસ્સે ભરાઈ, વિરાટપુત્રે ધનુષ્ય મજબૂતીથી ખેંચ્યું.
આજઘાન તતો ભીષ્મં શ્વેતઃ ક્ષત્રિયનન્દનઃ। સંપ્રહસ્ય તત શ્વેતઃ સૃક્કિણી પરિસંલિહન્
પછી ક્ષત્રિયોમાં આનંદ લાવનાર શ્વેતએ ભીષ્મને ઘાયલ કર્યો. શ્વેત હસતો હતો અને હોઠ ચાટતો હતો.
ઘનુશ્ચિચ્છેદ ભીષ્મસ્ય નવભિર્દશધા શરૈઃ । સંધાય વિશિખં ચૈવ શરં લોમપ્રવાહિનમ્
શ્વેતએ નવ બાણોથી ભીષ્મનું ધનુષ્ય દસ ટુકડામાં કાપી નાખ્યું. પછી પાંખવાળો એક તીક્ષ્ણ બાણ તણાવમાં લીધો.
ઉન્મમાથ તતસ્તાલં ધ્વજશીર્ષં મહાત્મનઃ । કેતું નિપતિતં દૃષ્ટ્વા ભીષ્મસ્ય તનયાસ્તવ
પછી એ બાણથી ભીષ્મના રથ પર ઊંચે ફરકતો ધ્વજ નીચે પાડી દીધો. ભીષ્મનો ધ્વજ પડતો જોઈ, તારા પુત્રો
હતં ભીષ્મમમન્યન્ત શ્વેતસ્ય વશમાગતમ્। પાણ્ડવાશ્ચાપિ સંહૃષ્ટા દધ્મુઃ શઙ્ખાન્મુદા યુતાઃ
માને બેઠા કે ભીષ્મ મારાઈ ગયો અને હવે શ્વેતના વશમાં છે. પાંડવો પણ ખૂબ ખુશ થઈ શંખ વગાડવા લાગ્યા.
ભીષ્મસ્ય પતિતં કેતું દૃષ્ટ્વા તાલં મહાત્મનઃ । તતો દુર્યોધનઃ ક્રોધાત્સ્વમનીકમનોદયત્
મહાન ભીષ્મનો ધ્વજ ધરાશાયી થયો જોઈ, દુર્યોધન ગુસ્સે ભરાઈ પોતાના સૈનિકોને ફરી હિંમત આપી.
યત્તા ભીષ્મં પરીપ્સધ્વં રક્ષમાણાઃ સમંતતઃ। મા નઃ પ્રપશ્યમાનાનાં શ્વેતાન્મૃત્યુમવાપ્સ્યતિ
તમારે બધા બાજુએથી ભીષ્મનું રક્ષણ કરતાં, આપણાં સફેદ ધ્વજવાળાને, આપણે જોઈ રહ્યા હોઈએ ત્યારે, મૃત્યુ ન વળગે.
ભીષ્મઃ શાન્તનવઃ શૂરસ્તથા સત્યં બ્રવીમિ વઃ। રાજ્ઞસ્તુ વચનં શ્રત્વા ત્વરમાણા મહારથાઃ
ભીષ્મ, શાંતનુનો પુત્ર, મહાન વીર છે—હું તમને સાચું કહું છું; રાજાના આદેશ સાંભળીને બધા મહારથીઓ ઝડપથી આગળ વધ્યા.
બલેન ચતુરઙ્ગેણ ગાઙ્ગેયપ્રન્વપાલયન્। બાહ્લીકઃ કૃતવર્મા ચ શલઃ શલ્યશ્ચ ભારત
ગંગાપુત્રનું ચારે બાજુથી ચતુરંગી સેના વડે રક્ષણ કરતા, બાહ્લિક, કૃતવર્મા, શલ અને શલ્યે, હે ભારત, જોડાયા.
જલસન્ધો વિકર્ણશ્ચ ચિત્રસેનો વિવિંશતિઃ। ત્વરમાણાસ્ત્વરાકાલે પરિવાર્ય સમંતતઃ
જલસંધ, વિકર્ણ, ચિત્રસેન અને વિવિંશતિએ પણ, એ સમયે, દરેક બાજુથી ઘેરીને, ઝડપથી આગળ વધ્યા.
શસ્ત્રવૃષ્ટિં સુતુમુલાં શ્વેતસ્યોપર્યપાતયન્। તાન્ક્રુદ્ધો નિશિતૈર્બાણૈસ્ત્વરમાણો મહારથઃ
તેમણે શ્વેત પર ભયાનક શસ્ત્રવર્ષા વરસાવી; પણ ક્રોધિત મહારથીએ તીખા બાણોથી ઝડપથી જવાબ આપ્યો.
અવારયદમેયાત્મા દર્શયન્પાણિલાઘવમ્ । સ નિવાર્ય તુ તાન્સર્વાન્કેસરી કુઞ્જરાવિવ
એ આત્માવશ વીરે પોતાના હાથની ચપળતા બતાવીને, બધાને પાછા હાંકી દીધા; જાણે સિંહ હાથીઓને પછાડે તેમ.