અહતઃ કોપિ નૈવાસીદ્ભીષ્મે નઘ્નતિ શાત્રવાન્ । શ્વેતઃ કુરૂણામકરોત્ક્ષયં તસ્મિન્મહાહવે
ભીષ્મ શત્રુઓને મારતા, કોઈ પણ અઘાત વિના બચ્યો નહોતો; એ મહાયુદ્ધમાં શ્વેતએ કૌરવોનો વિનાશ કર્યો.
રાજપુત્રાન્રથોદારાનવધીચ્છતસઙ્ઘશઃ। ચિચ્છેદ રથિનાં બાણૈઃ શિરાંસિ ભરતર્ષભ
એણે રાજકુમારો અને મહાન રથીઓને સૈંકડો સંખ્યામાં મારી નાખ્યા, અને, હે ભરતવંશી, પોતાના બાણોથી રથયોદ્ધાઓના માથાં કપાઈ નાખ્યા.
સાઙ્ગદા બાહવશ્ચૈવ ધનૂંષિ ચ સમંતતઃ। રથેષાં રથચક્રાણિ તૂણીરાણિ યુગાનિ ચ
કાંડા સાથે હાથ, ધનુષ્ય, રથના ચકરા, તૂણીઓ અને યુકાં બધે જ વિખરાઈ ગયા.
છત્રાણિ ચ મહાર્હાણિ પતાકાશ્ચ વિશાંપતે। હયૈઘાશ્ચ રથૌઘાશ્ચ નરૌઘાશ્ચૈવ ભારત
મહામૂલ્ય છત્રો, ધ્વજાઓ, ઘોડાઓની હણફાળ, રથોની ધમાલ અને માણસોની ભીડ, હે ભરત, બધું જ જોવા મળતું હતું.
વારણાઃ શતશશ્ચૈવ હતાઃ શ્વેતેન ભારત । વયં શ્વેતભયાદ્ભીતા વિહાય રથસત્તમમ્
શ્વેતએ પણ સૈંકડો હાથીઓને મારી નાખ્યા, હે ભરત; શ્વેતના ભયથી અમે અમારા શ્રેષ્ઠ રથો છોડી દઈએ.
અપયાતાસ્તથા પશ્ચાદ્વિભું પશ્યામ ધૃષ્ણવઃ । શરપાતમતિક્રમ્ય કુરવઃ કુરુનન્દન
પછી અમે પાછળ હટીને, એ પરાક્રમી અને ધીર શ્વેતને જોયો; કૌરવો, હે કુરુનંદન, બાણવર્ષાથી બચી ગયા.
ભીષ્મં શાન્તનવં યુદ્ધે સ્થિતાઃ પશ્યામ સર્વશઃ । અદીનો દીનસમયે ભીષ્મોઽસ્માકં મહાહવે
અમે શાંતનુપુત્ર ભીષ્મને યુદ્ધમાં અડગ ઊભેલા જોયા; આપત્તિના સમયે પણ એ મહાયુદ્ધમાં ભીષ્મે કદી હિંમત હારેલી નહોતી.
એકસ્તસ્થૌ નરવ્યાઘ્રો ગિરિર્મેરુરિવાચલઃ। આદદાન ઇવ પ્રાણાન્સવિતા શિશિરાત્યયે
એકલો એ પુરુષસિંહ મેરુ પર્વત જેવો અડગ ઊભેલો હતો, જાણે શિયાળાની અંતે સૂર્ય શત્રુઓના પ્રાણ લઈ રહ્યો હોય એમ.
ગભસ્તિભિરિવાદિત્યસ્તસ્થૌ શરમરીચિમાન્। સ મુમોચ મહેષ્વાસઃ શરસઙ્ઘાનનેકશઃ
એ બાણોની કિરણોથી સૂર્ય જેવો તેજસ્વી દેખાતો ઊભો રહ્યો, અને એ મહાન ધનુર્ધરે અસંખ્ય બાણોના વરસાદ વરસાવ્યા.
નિઘ્નન્નમિત્રાન્સમરે વજ્રપાણિરિવાસુરાન્ । તે વધ્યમાના ભીષ્મેણ પ્રજહુસ્તં મહાબલમ્
યુદ્ધમાં ભીષ્મ શત્રુઓને એ રીતે મારતો હતો જેમ ઇન્દ્ર વજ્રથી અસુરોને સંહારતો હોય; ભીષ્મના પ્રહારો સહન ન કરી શકીને બધા એ મહાબળવાનને છોડી ગયા.
સ્વયૂથાદિવ તે યૂથાન્મુક્તં ભૂમિષુ દારુણમ્ । તમેવમુપલક્ષ્યૈકો હૃષ્ટઃ પુષ્ટઃ પરંતપ
જેમ સિંહ જમીન પર છોડાઈ જાય ત્યારે પશુઓ પોતાના જૂથમાંથી ભાગી જાય, એમ બધાએ પીઠ ફેરવી; એ રીતે જોઈ એક પરાક્રમી, આનંદિત અને બળવાન, શત્રુઓને દહન કરનાર,
દુર્યોધનપ્રિયે યુક્તઃ પાણ્ડવાન્પરિશોચયન્। જીવિતં દુસ્ત્યજં ત્યક્ત્વા ભયં ચ સુમહાહવે
દુર્યોધનને પ્રિય અને નિશ્ચયી, પાંડવો માટે દુઃખી, એ મહાયુદ્ધમાં પોતાનું પ્રિય જીવન અને બધું ભય છોડી દીધું.
પાતયામાસ સૈન્યાનિ પાણ્ડવાનાં વિશાંપતે । પ્રહરન્તમનીકાનિ પિતા દેવવ્રતસ્તવ
એ પાંડવોની સેનાઓને મારવા લાગ્યો, હે રાજા, જેમ તમારા પિતા દેવવ્રતે વિભિન્ન દળો પર હુમલો કર્યો.
દૃષ્ટ્વા સેનાપતિં ભીષ્મસ્ત્વરિતઃ શ્વેતમભ્યયાત્। સ ભીષ્મં શરજાલેન મહતા સમવાકિરત્
ભીષ્મને સેનાપતિ તરીકે જોઈ, શ્વેત ઝડપથી એના સામે ગયો અને એ પર મહાન બાણવર્ષા વરસાવી.
શ્વેતં ચાપિ તથા ભીષ્મઃ શરૌઘૈઃ સમવાકિરત્ । તૌ વૃષાવિવ નર્દન્તૌ મત્તાવિવ મહાદ્વિપૌ
ભીષ્મે પણ શ્વેતને બાણોની ધોધથી ઢાંકી દીધો; બંને ગજગામિ, બલવાન અને ગર્જના કરતા, મહાન હાથીઓ જેવા લાગતા હતા.
વ્યાઘ્રાવિવ સુસંરબ્ધાવન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ । અસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ સંવાર્ય તતસ્તૌ પુરુષર્ષભૌ
બંને ક્રોધિત વાઘોની જેમ એકબીજાને ઘાયલ કરતા; શસ્ત્રોથી શસ્ત્રો અટકાવીને એ બે પુરુષશ્રેષ્ઠો યુદ્ધ કરતા રહ્યા.
ભીષ્મઃ શ્વેતશ્ચ યુયુધે પરસ્પરવધૈષિણૌ । એકાહ્ના નિર્દહેદ્ભીષ્મઃ પામ્ડવાનામનીકિનીમ્
ભીષ્મ અને શ્વેત એકબીજાને મારવા તત્પર થઈ યુદ્ધ કરવા લાગ્યા. એક જ દિવસે ભીષ્મ પાંડવોની આખી સેના ભસ્મ કરી શકે તેમ હતો.
શરૈઃ પરમસંક્રુદ્ધો યદિ શ્વેતો ન પાલયેત્। પિતામહં તતો દૃષ્ટ્વા શ્વેતો વિમુખીકૃતમ્
શ્વેત ખૂબ જ ગુસ્સામાં હતો, પણ તેણે પોતાના બાણોથી પોતાને સંયમમાં રાખ્યો; નહોત તો, ભીષ્મ પીઠ ફેરવી રહ્યો હતો ત્યારે શ્વેત તેને નાશ કરી નાખત.
પ્રહર્ષં પાણ્ડવા જગ્મુઃ પુત્રસ્તે વિમનાભવત્। તતો દુર્યોધનઃ ક્રુદ્ધઃ પાર્થિવૈઃ પરિવારિતઃ
પાંડવો આનંદિત થયા અને તારો પુત્ર દુઃખી થઈ ગયો. પછી દુશ્મન પર ગુસ્સે ભરાઈ, દુર્યોધન રાજાઓથી ઘેરાઈ ગયો.
સસૈન્યઃ પાણ્ડવાનીકમભ્યદ્રવત સંયુગે। દુર્મુખઃ કૃતવર્મા ચ કૃપઃ શલ્યો વિશાંપતિઃક
પછી દુર્યોધન પોતાની આખી સેના સાથે પાંડવોની સામે યુદ્ધ માટે દોડી આવ્યો. દુર્મુખ, કૃતવર્મા, કૃપાચાર્ય અને શલ્ય પણ સાથે હતા.
ભીષ્મં જુગુપુરાસાદ્ય તવ પુત્રેણ નોદિતાઃ। દૃષ્ટ્વા તુ પાર્થિવૈઃ સર્વૈર્દુર્યોધનપુરોગમૈઃ
તારા પુત્રની હાજરીમાં તેઓ ભીષ્મ પાસે ગયા, પણ ભીષ્મને આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું નહીં. આ જોઈને દુર્યોધન અને બધા રાજાઓએ
પાણ્ડવાનામનીકાનિ વધ્યમાનાનિ સંયુગે। શ્વેતો ગાઙ્ગેયમુત્સૃજ્ય તવ પુત્રસ્ય વાહિનીમ્
યુદ્ધમાં પાંડવોની સેના વિનાશ પામતી જોઈ. ત્યારે શ્વેત ભીષ્મને છોડી, તારા પુત્રની સેના પર તૂટી પડ્યો.
નાશયામાસ વેગેન વાયુર્વૃક્ષાનિવૌજસા । દ્રાવયિત્વા ચમૂં રાજન્વૈરાટિઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
શ્વેત વાવાઝોડાની જેમ ઝડપથી દુશ્મન સેના નાશ કરી નાખી. વિરાટનો એ ગુસ્સે ભરેલો રાજકુમાર દુશ્મનને હાંકી કાઢી દીધો.
આપતત્સહસા ભૂયો યત્ર ભીષ્મો વ્યવસ્થિતઃ । તૌ તત્રોપગતૌ રાજઞ્શરદીપ્તૌ મહાબલૌ
પછી એ ફરીથી અચાનક ત્યાં દોડી ગયો, જ્યાં ભીષ્મ ઊભો હતો. એ બંને મહાન વીર શરદના વાદળ જેવાં તેજથી એકબીજાની સામે આવ્યા.
અયુધ્યેતાં મહાત્માનૌ યથોભૌ વૃત્રવાસવૌ । અન્યોન્યં તુ મહારાજ પરસ્પરવધૈષિણૌ
એ બંને મહાત્મા વીર એવા લડ્યા, જેમ વિત્ર અને ઇન્દ્ર લડ્યા હતા. રાજા, બંનેએ એકબીજાને મારવાનો દૃઢ નિશ્ચય કર્યો હતો.
નિગૃહ્ય કાર્મુકં શ્વેતો ભીષ્મં વિવ્યાધ સપ્તભિઃ । પરાક્રમં તતસ્તસ્ય પરાક્રમ્ય પરાક્રમી
શ્વેતએ પોતાનું ધનુષ્ય મજબૂતીથી ખેંચીને ભીષ્મને સાત બાણ માર્યા. પછી પોતાની શક્તિ બતાવી, ભીષ્મને પણ પાછળ પાડી દીધો.
તરસા વારયામાસ મત્તો મત્તમિવ દ્વિપમ્। શ્વેતઃ શાન્તનવં ભૂયઃ શરૈઃ સન્નતપર્વભિઃ
શ્વેતએ જોરથી ભીષ્મને રોકી દીધો, જેમ એક ઉગ્ર હાથી બીજાને અટકાવે. પછી શ્વેતએ ફરીથી શાંતનુના પુત્રને પાંખવાળા બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
વિવ્યાધ પ़ઞ્ચવિંશત્યા તદદ્ભુતમિવાભવત્। તં પ્રત્યવિધ્યદ્દશભિર્ભીષ્મઃ શાન્તનવસ્તદા
શ્વેતએ પચ્ચીસ બાણો મારી ભીષ્મને ચોંકાવી દીધો. પછી ભીષ્મે પણ દસ બાણો મારી શ્વેતને જવાબ આપ્યો.
સ વિદ્ધસ્તેન બલવાન્નાકમ્પત યથાઽચલઃ । વૈરાટિઃ સમરે ક્રુદ્ધો ભૃશમાયમ્ય કાર્મુકમ્
એ બાણોથી ઘાયલ થયા છતાં શક્તિશાળી શ્વેત પર્વત જેવો અડગ રહ્યો. યુદ્ધમાં ગુસ્સે ભરાઈ, વિરાટપુત્રે ધનુષ્ય મજબૂતીથી ખેંચ્યું.
આજઘાન તતો ભીષ્મં શ્વેતઃ ક્ષત્રિયનન્દનઃ। સંપ્રહસ્ય તત શ્વેતઃ સૃક્કિણી પરિસંલિહન્
પછી ક્ષત્રિયોમાં આનંદ લાવનાર શ્વેતએ ભીષ્મને ઘાયલ કર્યો. શ્વેત હસતો હતો અને હોઠ ચાટતો હતો.