તતો ધ્વજમામોઘેંષુર્ભીષ્મસ્ય નવભિઃ શરૈઃ । ચિચ્છેદ સમરે વીરસ્તત ઉચ્ચુક્રુશુર્જનાઃ
પછી, વીર કર્ષ્ણીએ નવ નિશ્ચિત તીરો વડે યુદ્ધમાં ભીષ્મનો ધ્વજ કાપી નાખ્યો, અને લોકોમાં ઉલ્લાસભેર જયઘોષ થયો.
સ રાજતો મહાસ્કન્ધસ્તાલો હેમવિભૂષિતઃ । સૌભદ્રવિશિખૈશ્છિન્નઃ પપાત ભુવિ ભારત
સોનાથી શોભાયમાન, વિશાળ અને રાજસી ધ્વજદંડ, સૌભદ્રના તીરો વડે કાપી પડતાં, એ ધરતી પર આવી પડ્યો, હે ભારત.
તં તુ સૌભદ્રવિશિખૈઃ પાતિતં ભરતર્ષભ । દૃષ્ટ્વા ભીમો નનાદોચ્ચૈઃ સૌભદ્રમભિહર્ષયન્
ભીષ્મનો ધ્વજ સૌભદ્રના તીરો વડે ધરાશાયી થયો જોઈ, ભીમે જોરદાર ગર્જના કરી અને સૌભદ્રને આનંદિત કર્યો.
અથ ભીષ્મો મહાસ્રાણિ દિવ્યાનિ સુબહૂનિ ચ । પ્રાદુશ્ચક્રે મહારૌદ્રે રણે તસ્મિન્મહાબલઃ
પછી મહાબલી ભીષ્મે એ યુદ્ધમાં અનેક દિવ્ય અને ભયાનક તીરો ઉત્પન્ન કર્યા.
તતઃ શરસહસ્રેણ સૌભદ્રં પ્રતિતામહઃ । અવાકિરદમેયાત્મા તદદ્ભુતમિવાભવત્
પછી, અપરાજિત ભીષ્મે હજાર તીરો વડે સૌભદ્રને ઢાંકી દીધો, એ દૃશ્ય અદ્ભુત લાગતું હતું.
તતો દશ મહેષ્વાસાઃ પાણ્ડવાનાં મહારથાઃ । રક્ષાર્થમભ્યધાવન્ત સૌભદ્રં ત્વરિતા રથૈઃ
ત્યાં પાંડવોમાંના દસ મહાન ધનુર્ધર મહારથીઓ, સૌભદ્રની રક્ષા માટે ઝડપથી પોતાના રથો સાથે દોડી આવ્યા.
વિરાટઃ સહ પુત્રેણ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ । ભીમશ્ચ કેકયાશ્ચૈવ સાત્યકિશ્ચ વિશાંપતે
વિરાટ પોતાના પુત્ર સાથે, પાર્ષત ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, ભીમ, કેકય વંશીયો અને સાથીકી, હે રાજા, એમાં હતા.
તેષાં જવેનાપતતાં ભીષ્મઃ શાન્તનવો રણે । પાઞ્ચાલ્યં ત્રિભિરાનર્ચ્છત્સાત્યકિં નવભિઃ શરૈઃ
તેમના ઝડપથી આગળ વધતાં, શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે યુદ્ધમાં ધૃષ્ટદ્યુમ્નને ત્રણ અને સાથીકીને નવ તીરો માર્યા.
પૂર્ણાયતવિસૃષ્ટેન ક્ષુરેણ નિશિતેન ચ। ધ્વજમેકેન ચિચ્છેદ ભીમસેનસ્ય પત્રિણા
પછી, ભીષ્મે એક તીક્ષ્ણ અને પાંખવાળો તીર સંપૂર્ણ ખેંચીને ભીમસેનના ધ્વજને યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યો.
જામ્બૂનદમયઃ શ્રીમાન્કેસરી સ નરોત્તમ । પપાત ભીમસેનસ્ય ભીષ્મેણ મથિતો રથાત્
એ સુંદર સોનાનું, સિંહવાળો ધ્વજ, ભીષ્મે ભીમસેનના રથ પરથી ફોડી પાડતાં જમીન પર પડ્યો.
તતો ભીમસ્ત્રિભિર્વિદ્ધ્વા ભીષ્મં શાન્તનવં રણે। કૃપમેકેન વિવ્યાધ કૃતવર્માણમષ્ટભિઃ
પછી ભીમે યુદ્ધમાં શાંતનુપુત્ર ભીષ્મને ત્રણ તીરો માર્યા, કૃપને એક અને કૃતવર્માને આઠ તીરો ઘાયલ કર્યા.
પ્રગૃહીતાગ્રહસ્તેકન વૈરાટિરપિ દન્તિના । અભ્યદ્રવત રાજાનં મદ્રાધિપતિમુત્તરઃ
ઉત્તરએ હાથીના અંકુશને મજબૂતીથી પકડી, પોતાના હાથી પર ચડીને મદ્ર દેશના રાજા પર આક્રમણ કર્યું.
તસ્ય વારણરાજસ્ય જવેનાપતતો રથે । શલ્યો નિવારયામાસ વેગમપ્રતિમં શરૈઃ
એ હાથીરાજ ઝડપથી રથ તરફ દોડી આવ્યો ત્યારે, શલ્યએ તીરો વડે તેની અપ્રતિમ ગતિ રોકી દીધી.
તસ્ય ક્રુદ્ધઃ સ નાગેન્દ્રો બૃહતઃ સાધુવાહિનઃ । પદા યુગમધિષ્ઠાય જઘાન ચતુરો હયાન્
પછી, ગુસ્સે ભરાયેલા એ મહાહાથીએ મજબૂતીથી ઊભા રહી, પોતાના પગથી ચાર ઘોડાઓને આઘાત કર્યો.
સ હતાશ્વે રથે તિષ્ઠન્મદ્રાધિપતિરાયસીમ્ । ઉત્તરાન્તકરીં શક્તિં ચિક્ષેપ ભુજગોપમામ્
મદ્ર દેશના રાજાએ, પોતાના ઘોડા માર્યા ગયા પછી પણ રથ પર ઊભા રહી, દુશ્મન તરફ સાપ જેવી ભયાનક ભાલા ફેંકી.
તયા ભિન્નતનુત્રાણઃ પ્રવિશ્ય વિપુલં તમઃ। સ પપાત ગજસ્કન્ધાત્પરમુક્તાઙ્કુશતોમરઃ
એ ભાલાથી તેની કવચ ફાટી ગઈ, ઘોર અંધકારમાં ગરકાવ થઈ, એ માણસ હાથીની પીઠ પરથી ગોથા અને ભાલા વિના નીચે પડી ગયો અને મૃત્યુ પામ્યો.
અસિમાદાય શલ્યોઽપિ અવપ્લુત્ય રથોત્તમાત્। તસ્ય વારણરાજસ્ય ચિચ્છેદાથ મહાકરમ્
શલ્યે તલવાર ઉપાડી, પોતાના તેજસ્વી રથ પરથી કૂદી પડ્યો અને એ હાથીના રાજાનું મજબૂત હાથ કાપી નાખ્યું.
ભિન્નમર્મા શરશતૈશ્છિન્નહસ્તઃ સવારણઃ। ભીમમાર્તસ્વરં કૃત્વા પપાત ચ મમાર ચ
શરીરનાં મહત્વનાં અંગો સૈંકડો બાણોથી છિદ્ર થયેલા, હાથ કપાઈ ગયેલો, હાથી સાથે ભયાનક ચીસ પાડી, એ યુદ્ધમાં પડી ગયો અને મૃત્યુ પામ્યો.
એતદીદૃશકં કૃત્વા મદ્રરાજો નરાધિપ । આરુરોહ રથં તૂર્ણં ભાસ્વરં કૃતવર્મણઃ
આવી વિક્રમ કરી, મદ્રરાજા ઝડપથી કૃતવર્માના તેજસ્વી રથ પર ચડી ગયો.
ઉત્તરં વૈ હતં દૃષ્ટ્વા વૈરાટિર્ભ્રાતરં તદા । કૃતવર્મણા ચ સહિતં દૃષ્ટ્વા શલ્યમવસ્થિતમ્
ત્યારે, પોતાના ભાઈ ઉત્તરને મારેલો જોઈ અને શલ્યને કૃતવર્મા સાથે ઊભેલો જોઈ, વિરાટ દેશના રાજાને ખૂબ દુઃખ થયું.
શ્વેતઃ ક્રોધાત્પ્રજજ્વાલ હવિષા હવ્યવાડિવ । સ વિસ્ફાર્ય મહચ્ચાપં શક્રચાપોપમં બલી
ક્રોધથી શ્વેતાનો ચહેરો ધૂમાડો થઈ ગયો, જેમ હવનકુંડમાં ઘી નાખવાથી અગ્નિ પ્રજ્વલિત થાય છે, એમ તેણે ઈન્દ્રના ધનુષ્ય જેવું મોટું ધનુષ્ય ખેંચ્યું.
અભ્યધાવ?ઞ્જિઘાંસન્વૈ શલ્યં મદ્રાધિપં બલી। મહતા રથવંશેન સમન્તાત્પરિવારિતઃ
મજબૂત શ્વેતાએ શલ્યને મારવાનો મનમાં નક્કી કરીને, ચારેય બાજુથી મોટા રથોના વળયથી ઘેરાઈને આગળ વધ્યો.
મુઞ્ચન્બાણમયં વર્ષં પ્રાયાચ્છલ્યરથં પ્રતિ। તમાપતન્તં સંપ્રેક્ષ્ય મત્તવારણવિક્રમમ્
એણે શલ્યના રથ તરફ બાણોની વરસાદ વરસાવી, અને ઉગ્ર હાથી જેવો જોરદાર હુમલો કર્યો.
તાવકાનાં રથાઃ સપ્ત સમન્તાત્પર્યવારયન્ । મદ્રરાજમભીપ્સન્તો મૃત્યોર્દંષ્ટ્રાન્તરં ગતમ્
તમારા પક્ષના સાત રથોએ મદ્રરાજાને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો, મૃત્યુના મુખમાં ગયેલા રાજાને બચાવવા માટે.
બૃહદ્બલશ્ચ કૌસલ્યો જયત્સેનશ્ચ માગધઃ । તથા રુક્મરથો રાજઞ્શલ્યપુત્રઃ પ્રતાપવાન્
કૌશલ્યના બૃહદ્બલ, માગધના જયત્સેન, તેજસ્વી રુક્મરથ અને શલ્યપુત્ર—all મળીને એકઠા થયા.
વિન્દાનુવિન્દાવાવાન્ત્યૌ કામ્ભોજશ્ચ સુદક્ષિણઃ । બૃહત્ક્ષત્રસ્ય દાયાદઃ સૈન્ધવશ્ચ જયદ્રથઃ
અવન્તિના વિંદ અને અનુવિંદ, કામ્બોજના સુદક્ષિણ, બૃહત્ક્ષત્રનો વારસદાર અને સિંધુના જયદ્રથ—all એમાં જોડાયા.
નાનાવર્ણવિચિત્રાણિ ધનૂંષિ ચ મહાત્મનામ્ । વિસ્ફારિતાનિ દૃશ્યન્તે તોયદેષ્વિવ વિદ્યુતઃ
એ મહાન યોદ્ધાઓના રંગબેરંગી અને શોભાયમાન ધનુષ્યો ખેંચાતા, વાદળોમાં વીજળી જેમ ચમકતા દેખાતા.
તે તુ બાણમયં વર્ષં શ્વેતમૂર્ધન્યપાતયન્। નિદાઘાન્તેઽનિલોદ્ધૂતા મેઘા ઇવ નગે જલમ્
એ બધાએ શ્વેતાના મસ્તક પર બાણોની વરસાદ વરસાવી, જેમ ઉનાળાની અંતે પર્વત પર વાદળો પવનથી વરસાદ વરસાવે છે.
તતઃ ક્રુદ્ધો મહેષ્વાસઃ સપ્તભલ્લૈઃ સુતેજનૈઃ । ધનૂંષિ તેષામાચ્છિદ્ય મમર્દ પૃતનાપતિઃ
પછી ક્રોધિત મહાન ધનુર્ધરે સાત તીક્ષ્ણ બાણોથી તેમના ધનુષ્યો તોડી નાખ્યા અને સૈન્યના નેતાઓને પરાજય આપ્યો.
નિકૃત્તાન્યેવ તાનિ સ્મ સમદૃશ્યન્ત ભારત । તતસ્તે તુ નિમેષાર્ધાત્પ્રત્યપદ્યન્ધનૂંષિ ચ
કાપેલા એ ધનુષ્યો ત્યાં જ પડેલા દેખાતા, પણ પળમાં જ એ યોદ્ધાઓએ નવા ધનુષ્યો હાથમાં લઈ લીધા.