ભજસ્વાસ્માન્રાજપુત્ર ભજમાનાન્મહાદ્યુતે । ન ભવિષ્યતિ દુર્બુદ્ધિર્ધાર્તરાષ્ટ્રોઽત્યમર્ષણઃ
હે રાજકુમાર, તું અમારો સાથ આપ, જેમ અમે તારો સાથ આપી રહ્યા છીએ. ધૃતરાષ્ટ્રનો દુર્વ્યવહાર કરનારો અને અત્યંત ક્રોધી પુત્ર કદી જીતશે નહીં.
તતો યુયુત્સુઃ કૌરવ્યાન્પરિત્યજ્ય સુતાંસ્તવ। જગામ પાણ્ડુપુત્રાણાં સેનાં વિશ્રાવ્ય દુન્દુભિં
પછી યુયુત્સુએ, હે કૌરવ, તારા પુત્રોને છોડી, પાંડુપુત્રોની સેના તરફ જઈને, મોટા ડુંડાળ વગાડાવ્યા.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા સંપ્રહૃષ્ટઃક સહાનુજઃ । જગ્રાહ કવચં ભૂયો દીપ્તિમત્કનકોઞ્જ્વલમ્
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે પોતાના ભાઈઓ સાથે આનંદમાં આવીને ફરીથી ચમકતું અને સોનાથી શોભિત કવચ પહેર્યું.
પ્રત્યપદ્યન્ત તે સર્વે સ્વરથાન્પુરુષર્ષભાઃ । તતો વ્યૂહં યથાપૂર્વં પ્રત્યવ્યૂહન્ત તે પુનઃ
પછી એ બધા શ્રેષ્ઠ વીરોએ પોતાના રથમાં ચઢી લીધા; અને પહેલાં જેવો જ વ્યૂહ ફરીથી ગોઠવ્યો.
અવાદયન્દુન્દુભીંશ્ચ શતશશ્ચૈવ પુષ્કરાન્ । સિંહનાદાંશ્ચ વિવિધાન્વિનેદુઃ પુરુષર્ષભાઃ
તેમણે સૈંકડો ડુંડાળ અને અનેક પ્રકારના તુરીય વગાડ્યા; શ્રેષ્ઠ વીરોએ વિવિધ સિંહગર્જના કરી.
રથસ્થાન્પુરુષવ્યાઘ્રાન્પાણ્ડવાન્પ્રેક્ષ્ય પાર્થિવાઃ । ધૃષ્ટદ્યુમ્નાદયઃ સર્વે પુનર્જહૃષિરે તદા
પાંડવોને, જે પુરુષોમાં વાઘ છે, રથ પર ઊભેલા જોઈ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન વગેરે બધા નેતાઓ ફરી આનંદિત થયા.
ગૌરવં પાણ્ડુપુત્રાણાં માન્યાન્માનયતાં ચ તાન્। દૃષ્ટ્વા મહીક્ષિતસ્તત્ર પૂજયાંચક્રિરે ભૃશમ્
પાંડુપુત્રોને જે માન આપ્યો હતો અને જેમ માનનીયોએ તેમનો સન્માન કર્યો હતો, તે જોઈને ત્યાંના રાજાઓએ તેમને ખૂબ જ સન્માન આપ્યો.
સૌહૃદં ચ કૃપાં ચૈવ પ્રાપ્તકાલં મહાત્મનામ્ । દયાં ચ જ્ઞાતિષુ પરાં કથયાંચક્રિરે નૃપાઃ
મહાન આત્માઓએ યોગ્ય સમયે જે મિત્રતા, દયા અને પોતાના લોકોમાં શ્રેષ્ઠ દયાળુતા બતાવી, તેની વાત રાજાઓએ કરી.
સાધુસાધ્વિતિ સર્વત્ર નિશ્ચેરુઃ સ્તુતિસંહિતાઃ। વાચઃ પુણ્યાઃ કીર્તિમતાં મનોહૃદયહર્ષણાઃ
દરેક જગ્યાએ 'શાબાશ, શાબાશ' એવી પ્રશંસાની અવાજો ઊઠી; એ પવિત્ર અને પ્રસિદ્ધ વાણીઓ મન અને હૃદયને આનંદ આપતી હતી.
મ્લેચ્છાશ્ચાર્યાશ્ચ યે તત્ર દદૃશુઃ શુશ્રુવુસ્તથા । વૃત્તં તત્પાણ્ડુપુત્રાણાં રુરુદુસ્તે સગદ્ગદાઃ
ત્યાં આવેલા વિદેશી અને આશ્ચર્યચકિત લોકોએ પાંડુપુત્રોના વર્તનને જોઈને અને સાંભળી, ગદગદ અવાજે રડ્યા.
તતો જઘ્નુર્મહાભેરીઃ શતશશ્ચ સહસ્રશઃ । શઙ્ખાંશ્ચ ગોક્ષીરનિભાન્દધ્મુર્હૃષ્ટા મનસ્વિનઃ
પછી ઉત્સાહી યુદ્ધવીરોને સૈંકડો અને હજારો મોટા ભેરી વગાડ્યા અને ગાયના દૂધ જેવી સફેદ શંખો ફૂંકી.
એવં વ્યૂઢેષ્વનીકેષુ મામકેષ્વિતરેષુ ચ। કે પૂર્વં પ્રાહરંસ્તત્ર કુરવઃક પાણ્ડવા નુ કિમ્
મારી અને બીજી બંને સેનાઓ ગોઠવાઈ ગઈ ત્યારે, ત્યાં સૌપ્રથમ કોણે પ્રહાર કર્યો—કૌરવો કે પાંડવો?
ભ્રાતૃભિઃ સહિતો રાજન્પુત્રો દુઃશાસનસ્તવ। ભીષ્મં પ્રમુખતઃ કૃત્વા પ્રયયૌ સહ સેનયા
હે રાજા, તારો પુત્ર દુઃશાસન પોતાના ભાઈઓ સાથે ભીષ્મને આગળ રાખીને આખી સેના સાથે આગળ વધ્યો.
તથૈવ પાણ્ડવાઃ સર્વે ભીમસેનપુરોગમાઃ । ભીષ્મેણ યુદ્ધમિચ્છન્તઃ પ્રયયુર્હૃષ્ટમાનસાઃ
એ જ રીતે, બધા પાંડવો ભીમસેનને આગળ રાખીને, ભીષ્મ સાથે યુદ્ધ કરવા ઉત્સુક થઈ આનંદથી આગળ વધ્યા.
ક્ષ્વેડાઃ કિલકિલાશબ્દાઃ ક્રકચા ગોવિષાણિકાઃ । ભેરીમૃદઙ્ગમુરજા હયકુઞ્જરનિઃસ્વનાઃ
ત્યાં ઘોડાંઓના હણહણાટ, વાંસળીના અવાજ, કરડાવાળી વાંસળી, ગાયના શિંગ અને વિવિધ ઢોલ, મૃદંગ, મુરજ અને ઘોડા-હાથીઓના રણકાર સંભળાયા.
ઉભયોઃક સેનયોર્હ્યાસંસ્તતસ્તેઽસ્માન્સમાદ્રવન્। વયં તાન્પ્રતિર્દન્તસ્તદાઽઽસીત્તુમુલં મહત્
બંને સેનાઓમાંથી તેઓ અમારે પર દોડી આવ્યા; અમે પણ તેમનો પ્રતિકાર કર્યો. ત્યારે મોટો અને ભયાનક ગોળગલાટ થયો.
મહાન્ત્યનીકાનિ મહાસમુચ્છ્રયે સમાગમે પાણ્ડવધાર્તરાષ્ટ્રયોઃ। ચકમ્પિરે શઙ્ખમૃદઙ્ગનિઃસ્વનૈઃ પ્રકમ્પિતાનીવ વનાનિ વાયુના
પાંડવ અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોના વિશાળ સેના-સમૂહો ભેગા થયા ત્યારે, શંખ અને મૃદંગના ગર્જનાથી આખી સેના ધ્રૂજી ઉઠી, જેમ પવનથી જંગલ હલાઈ જાય છે.
નરેન્દ્ર નાગાશ્વરતાકુલાના- મભ્યાગતાનામશિવે મુહૂર્તે। બભૂવ ઘોષસ્તુમુલશ્ચમૂનાં વાતોદ્ધુતાનામિવ સાગરાણામ્
રાજા, જ્યારે હાથી, ઘોડા અને રથોથી ભરેલી સેના અશુભ ઘડીએ ભેગી થઈ, ત્યારે બંને પક્ષોની સેનામાંથી એવો ગજબનો ગર્જન ઉઠ્યો કે જાણે પવનથી ઉછળેલા સાગર ગર્જે છે.
તસ્મિન્સમુત્થિતે શબ્દે તુમુલે રોમહર્ષણે। ભીમસેનો મહાબાહુઃ પ્રાણદદ્ગોવૃષો યથા
આ ભયાનક અને રોમાંચક અવાજ વચ્ચે મહાબળવાન ભીમસેને એવા ધ્વનિ સાથે ગર્જના કરી, જેમ વાછરડાને બોલાવતો સાઢ ગર્જે.
શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષં વારણાનાં ચ બૃંહિતમ્। સિંહનાદં ચ સૈન્યાનાં ભીસસેનરવોઽભ્યભૂત્
શંખ-ડુંડાળની ધ્વનિ, હાથીઓનું ગર્જન અને સૈનિકોની સિંહગર્જના — આ બધાને ભીમસેનની ગર્જનાએ ઢાંકી નાખ્યા.
હયાનાં હેષમાણાનામનીકેષુ સહસ્રશઃ । સર્વાનભ્યભવચ્ચબ્દાન્ભીમસ્ય નદતઃ સ્વનઃ
હજારો ઘોડાઓની હણહણાટ વચ્ચે પણ ભીમના ગર્જનાનો અવાજ બધાને છાપી ગયો.
તં શ્રુત્વા નિનદં તસ્ય સૈન્યાસ્તવ વિતત્રસુઃ । જીમૂતસ્યેવ નદતઃ શક્રાશનિસમસ્વનમ્
ભીમસેનની ગર્જના સાંભળીને તમારી સેના ડરી ગઈ, જાણે મેઘના ગર્જનાથી કે ઇન્દ્રના વીજળીના પડઘાથી બધાને ભય લાગે.
વાહનાનિ ચ સર્વાણિ શકૃન્મૂત્રં પ્રમુસ્રુવુઃ । શબ્દેન તસ્ય વીરસ્ય સિંહસ્યેવેતરેક મૃગાઃ
આવી ભયાનક ગર્જનાથી બધા વાહનો અને પ્રાણીઓએ એક સાથે મૂત્ર અને વિસર્જન કરી દીધું, જેમ સિંહના ગર્જનાથી બીજા પ્રાણી ડરી જાય.
દર્શયન્ઘોરમાત્માનં મહાભ્રમિવ નાદયન્। વિભીષયંસ્તવ સુતાન્ભીમસેનઃ સમભ્યયાત્
ભયાનક સ્વરૂપ દર્શાવી અને મેઘ જેવી ગર્જના કરી, ભીમસેન તમારી પુત્રોને ડરાવતો આગળ વધ્યો.
તમાયાન્તં મહેષ્વાસં સોદર્યાઃ પર્યવારયન્ । છાદયન્તઃ શરવ્રાતૈર્મેઘા ઇવ દિવાકરમ્
જ્યારે ભીમસેન આગળ વધ્યો, ત્યારે તેના ભાઈઓએ તેને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો અને તીક્ષ્ણ બાણોથી એમને ઢાંકી દીધો, જેમ વાદળો સૂર્યને ઢાંકી લે છે.
દુર્યોધનશ્ચ પુત્રસ્તે દુર્મુખો દુઃસહઃ શલઃ । દુઃશાસનશ્ચાતિરથસ્તથા દુર્મર્ષણો નૃપઃ
તમારો પુત્ર દુર્યોધન, દુર્મુખ, દુઃસહ, શલ, દુઃશાસન મહારથી અને દુર્મર્ષણ રાજા —
વિવિંશતિશ્ચિત્રસેનો વિકર્ણશ્ચ મહારથઃ । પુરુમિત્રો જયો ભોજઃ સૌમદત્તિશ્ચ વીર્યવાન્
વિવિંશતિ, ચિત્રસેન, મહારથી વિકર્ણ, પુરુમિત્ર, જય, ભોજ અને પરાક્રમી સૌમદત્તિ —
મહાચાપાનિ ધુન્વન્તો મેઘા ઇવ સવિદ્યુતઃ । આદદાનાશ્ચ નારાચાન્નિર્મુક્તાશીવિષોપમાન્
મહાન ધનુષ્ય ખેંચતા, જાણે વીજળીવાળા વાદળો હોય, અને તીક્ષ્ણ બાણો ઉઠાવતા, જેમ છોડાયેલા ઝેરી સાપ હોય.
અથ તે દ્રૌપદીપુત્રાઃ સૌભદ્રશ્ચ મહારથઃ । નકુલઃ સહદેવશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ
પછી દ્રૌપદીપુત્રો, મહારથી અભિમન્યુ, નકુલ, સહદેવ અને પૃષ્ઠપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન —
ધાર્તરાષ્ટ્રાન્પ્રતિયયુરર્દયન્તઃ શિતૈઃ શરૈઃ । વજ્રૈરિવ મહાવેગૈઃ શિખરાણિ ધરાભૃતામ્
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રો પર તીક્ષ્ણ બાણોથી હુમલો કર્યો, જેમ વીજળી પર્વતોના શિખરો પર તૂટી પડે.