યદિ માં નાધિગચ્છેથા યુદ્ધાય કૃતનિશ્ચયઃ । શપેયં ત્વાં મહારાજ પરીભાવાય વૈ રણે
હે મહારાજ, જો તમે યુદ્ધ કરવા માટે દૃઢ નિશ્ચય કરીને પણ મને મેળવશો નહીં, તો હું તમને યુદ્ધમાં અપમાન માટે શાપ આપીશ.
તુષ્ટોઽસ્મિ પૂજિતશ્ચાસ્મિ યત્કાઙ્ક્ષસિ તદસ્તુ તે । અનુજાનામિ ચૈવ ત્વાં યુધ્યસ્વ જયમાપ્નુહિ
હું ખુશ છું અને મને સન્માન મળ્યું છે; તમે જે ઇચ્છો છો, તે તમને મળે. હું તમને અનુમતિ આપું છું—યુદ્ધ કરો અને વિજય મેળવો.
બ્રૂહિ ચૈષ પરં વીર કેનાર્થઃ કિં દદામિ તે। એવં ગતે મહારાજ યુદ્ધાદન્યત્કિમિચ્છસિ
હે વીર, કહો, તમારી સૌથી મોટી ઇચ્છા શું છે? હું તમને શું આપી શકું? હે મહારાજ, આવી સ્થિતિમાં યુદ્ધ સિવાય તમે બીજું શું ઇચ્છો છો?
અર્થસ્ય પુરુષો દાસો દાસસ્ત્વર્થો ન કસ્યચિત્। ઇતિ સત્યં મહારાજ બદ્ધોસ્મ્યર્થેન કૌરવૈઃ
માણસ ધનનો દાસ છે; પણ ધન કોઈનું દાસ નથી. હે મહારાજ, આ સાચું છે—હું ધનના કારણે કૌરવો સાથે બંધાયેલો છું.
કરિષ્યામિ હિ તે કામં ભાગિનેય યથેપ્સિતમ્। બ્રવીમ્યતઃ ક્લીબવત્ત્વાં યુદ્ધાદન્યત્કિમિચ્છસિ
હું ખરેખર, હે ભાણેજ, તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે બધું કરીશ. તેથી કહો—યુદ્ધ સિવાય તમે બીજું શું ઇચ્છો છો, જેથી તમે નિર્બળ ન લાગો.
મન્ત્રયસ્વ મહારાજ નિત્યં મદ્ધિતમુત્તમમ્। કામં યુદ્ધ્ય પરસ્યાર્થે વરમેતં વૃણોમ્યહમ્
હે મહારાજ, તમે હંમેશા મારા સારા માટે વિચાર કરો. તમે ઈચ્છો તો બીજાના માટે યુદ્ધ કરો; હું આ વર માંગું છું.
કિમત્ર બ્રૂહિ સાહ્યં તે કરોમિ નૃપસત્તમ। કામં યોત્સ્યે પરસ્યાર્થે બદ્ધોઽસ્મ્યર્થેન કૌરવૈઃ
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, અહીં હું તમારી શું મદદ કરી શકું, કહો. હું ઈચ્છું તો બીજાના માટે યુદ્ધ કરીશ; પણ હું ધનના કારણે કૌરવો સાથે બંધાયેલો છું.
સ એવ મે વરઃ શલ્ય ઉદ્યોગે યસ્ત્વયા કૃતઃ। સૂતપુત્રસ્ય સંગ્રામે કાર્યસ્તેજોવધસ્ત્વયા
હે શલ્ય, તૈયારીઓ વખતે તમે જે વર આપ્યો હતો, એ જ તમારું કામ છે—યુદ્ધમાં રથચાલકના પુત્રની શક્તિને રોકવી.
સંપત્સ્યત્યેષ તે કામઃ કુન્તીપુત્ર યથેપ્સિતમ્ । ગચ્છ યુધ્યસ્વ વિસ્રબ્ધઃ પ્રતિજાને વચસ્તવ
હે કુંતીપુત્ર, તમારી આ ઈચ્છા તમારી મનગમતી રીતે પૂર્ણ થશે. હવે નિર્ભય થઈ યુદ્ધ કરો—હું તમને વચન આપું છું.
અનુમાન્યાથ કૌન્તેયો માતુલં મદ્રકેશ્વરમ્ । નિર્જગામ મહાસૈન્યાદ્ભ્રતૃભિઃ પરિવારિતઃ
પછી, કુંતીપુત્રે પોતાના મામા, મધ્રદેશના રાજાને વિદાય આપી, પોતાના ભાઈઓ સાથે ઘેરાઈને મહાસેનામાંથી બહાર ગયો.
વાસુદેવસ્તુ રાધેયમાહવેઽભિજગામ વૈ। તત એનમુવાચેદં પાણ્ડવાર્થે ગદાગ્રજઃ
વાસુદેવ તો યુદ્ધભૂમિ પર રાધેય પાસે પહોંચ્યા; પછી ગદાધારીઓમાં મોટા એ પાંડવો માટે તેને આ રીતે કહ્યું.
શ્રુતં મે કર્ણ ભીષ્મસ્ય દ્વોષાત્કિલ ન યોત્સ્યસે। અસ્માન્વરય રાધેય યાવદ્ભીષ્મો ન હન્યતે
હું સાંભળ્યું છે, હે કર્ણ, કે ભીષ્મના અપમાનને કારણે તમે યુદ્ધ નહીં કરો. તેથી, હે રાધાપુત્ર, ભીષ્મના મૃત્યુ સુધી અમારો પાસેથી કોઈ વર માંગો.
હતે તુ ભીષ્મે રાધેય પુનરેષ્યસિ સંયુગમ્ । ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય સાહાય્યં યદિ પશ્યસિ ચેત્સમમ્
પણ જ્યારે ભીષ્મ મરી જશે, હે રાધાપુત્ર, ત્યારે જો તમારે ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રની મદદ કરવી હોય તો તમે પાછા યુદ્ધમાં આવી શકો છો.
ન વિપ્રિયં કરિષ્યામિ ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય કેશવ । ત્યક્તપ્રાણં હિ માં વિદ્ધિ દુર્યોધનહિતૈષિણમ્
હે કેશવ, હું ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને ક્યારેય દુઃખી નહીં કરું. દુર્યોધનના હિત માટે, જીવન ત્યાગવું પડે તો પણ, મને એવા જ જાણો.
તચ્છ્રુત્વા વચનં કૃષ્ણઃ સંન્યવર્તત ભારત । યુધિષ્ઠિરપુરોગૈશ્ચ પાણ્ડવૈઃ સહ સંગતઃ
કૃષ્ણે આ વચન સાંભળી પાછા ફર્યા અને યુધિષ્ઠિરના નેતૃત્વમાં પાંડવો સાથે જોડાયા.
અથ સૈન્યસ્ય મધ્યે તુ પ્રાક્રોશત્પાણ્ડવાગ્રજઃ । યોઽસ્માન્વૃણોતિ તમહં વરયે સાહ્યકારણાત્
પછી સેના વચ્ચે પાંડવોમાં મોટા ભાઈએ ઉંચે અવાજે કહ્યું: 'જે અમને પસંદ કરે છે, તેને હું પણ સાથ માટે પસંદ કરું છું.'
અથ તાન્સમભિપ્રેક્ષ્ય યુયુત્સુરિદમબ્રવીત્ । પ્રીતાત્મા ધર્મરાજાનં કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્
પછી તેમને જોઈને યુયુત્સુ આનંદથી, ધર્મરાજા કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને કહ્યું.
અહં યોત્સ્યામિ ભવતઃ સંયુગે ધૃતરાષ્ટ્રજાન્ । યુષ્મદર્થં મહારાજ યદિ માં વૃણુષેઽનઘ
હે મહારાજ, જો તમે મને પસંદ કરો તો, હું યુદ્ધમાં ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રો સામે તમારા માટે લડીશ.
એહ્યેહિ સર્વે યોત્સ્યામસ્તવ ભ્રાતૄનપણ્ડિતાન્। યુયુત્સો વાસુદેવશ્ચ વયં ચ બ્રૂમ સર્વશઃ
આવો, આપણે બધા મળીને તમારા ભાઈઓ સામે લડીએ, જે સમજદાર નથી. યુયુત્સુ, વાસુદેવ અને અમે બધા આ વાત સંપૂર્ણ રીતે કહીએ છીએ.
વૃણોમિ ત્વાં મહાબાહો યુધ્યસ્વ મમ કારણાત્। ત્વયિ પિણ્ડશ્ચ તન્તુશ્ચ ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય દૃશ્યતે
હે મહાબાહુ, હું તને પસંદ કરું છું; મારા માટે લડ. તારા અંદર ધૃતરાષ્ટ્રના વંશ અને વંશની ડોરી બંને દેખાય છે.
ભજસ્વાસ્માન્રાજપુત્ર ભજમાનાન્મહાદ્યુતે । ન ભવિષ્યતિ દુર્બુદ્ધિર્ધાર્તરાષ્ટ્રોઽત્યમર્ષણઃ
હે રાજકુમાર, તું અમારો સાથ આપ, જેમ અમે તારો સાથ આપી રહ્યા છીએ. ધૃતરાષ્ટ્રનો દુર્વ્યવહાર કરનારો અને અત્યંત ક્રોધી પુત્ર કદી જીતશે નહીં.
તતો યુયુત્સુઃ કૌરવ્યાન્પરિત્યજ્ય સુતાંસ્તવ। જગામ પાણ્ડુપુત્રાણાં સેનાં વિશ્રાવ્ય દુન્દુભિં
પછી યુયુત્સુએ, હે કૌરવ, તારા પુત્રોને છોડી, પાંડુપુત્રોની સેના તરફ જઈને, મોટા ડુંડાળ વગાડાવ્યા.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા સંપ્રહૃષ્ટઃક સહાનુજઃ । જગ્રાહ કવચં ભૂયો દીપ્તિમત્કનકોઞ્જ્વલમ્
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે પોતાના ભાઈઓ સાથે આનંદમાં આવીને ફરીથી ચમકતું અને સોનાથી શોભિત કવચ પહેર્યું.
પ્રત્યપદ્યન્ત તે સર્વે સ્વરથાન્પુરુષર્ષભાઃ । તતો વ્યૂહં યથાપૂર્વં પ્રત્યવ્યૂહન્ત તે પુનઃ
પછી એ બધા શ્રેષ્ઠ વીરોએ પોતાના રથમાં ચઢી લીધા; અને પહેલાં જેવો જ વ્યૂહ ફરીથી ગોઠવ્યો.
અવાદયન્દુન્દુભીંશ્ચ શતશશ્ચૈવ પુષ્કરાન્ । સિંહનાદાંશ્ચ વિવિધાન્વિનેદુઃ પુરુષર્ષભાઃ
તેમણે સૈંકડો ડુંડાળ અને અનેક પ્રકારના તુરીય વગાડ્યા; શ્રેષ્ઠ વીરોએ વિવિધ સિંહગર્જના કરી.
રથસ્થાન્પુરુષવ્યાઘ્રાન્પાણ્ડવાન્પ્રેક્ષ્ય પાર્થિવાઃ । ધૃષ્ટદ્યુમ્નાદયઃ સર્વે પુનર્જહૃષિરે તદા
પાંડવોને, જે પુરુષોમાં વાઘ છે, રથ પર ઊભેલા જોઈ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન વગેરે બધા નેતાઓ ફરી આનંદિત થયા.
ગૌરવં પાણ્ડુપુત્રાણાં માન્યાન્માનયતાં ચ તાન્। દૃષ્ટ્વા મહીક્ષિતસ્તત્ર પૂજયાંચક્રિરે ભૃશમ્
પાંડુપુત્રોને જે માન આપ્યો હતો અને જેમ માનનીયોએ તેમનો સન્માન કર્યો હતો, તે જોઈને ત્યાંના રાજાઓએ તેમને ખૂબ જ સન્માન આપ્યો.
સૌહૃદં ચ કૃપાં ચૈવ પ્રાપ્તકાલં મહાત્મનામ્ । દયાં ચ જ્ઞાતિષુ પરાં કથયાંચક્રિરે નૃપાઃ
મહાન આત્માઓએ યોગ્ય સમયે જે મિત્રતા, દયા અને પોતાના લોકોમાં શ્રેષ્ઠ દયાળુતા બતાવી, તેની વાત રાજાઓએ કરી.
સાધુસાધ્વિતિ સર્વત્ર નિશ્ચેરુઃ સ્તુતિસંહિતાઃ। વાચઃ પુણ્યાઃ કીર્તિમતાં મનોહૃદયહર્ષણાઃ
દરેક જગ્યાએ 'શાબાશ, શાબાશ' એવી પ્રશંસાની અવાજો ઊઠી; એ પવિત્ર અને પ્રસિદ્ધ વાણીઓ મન અને હૃદયને આનંદ આપતી હતી.
મ્લેચ્છાશ્ચાર્યાશ્ચ યે તત્ર દદૃશુઃ શુશ્રુવુસ્તથા । વૃત્તં તત્પાણ્ડુપુત્રાણાં રુરુદુસ્તે સગદ્ગદાઃ
ત્યાં આવેલા વિદેશી અને આશ્ચર્યચકિત લોકોએ પાંડુપુત્રોના વર્તનને જોઈને અને સાંભળી, ગદગદ અવાજે રડ્યા.