અબ્ભક્ષાન્વાયુભક્ષાંશ્ચ શીર્ણપર્ણાશનાન્મુનીન્। ફલમૂલાશિનો દાન્તાન્કૃશાન્ધમનિસંતતાન્
પછી તેણે પાણી કે વાયુ પર જીવતા, સૂકાયેલી પાંદડીઓ ખાવા વાળા, ફળ-મૂળ ખાવા વાળા, સંયમિત, દુર્બળ અને શિરા દેખાતી ઋષિઓને બોલાવ્યા.
વ્રતિનો જટિલાન્મુણ્ડાન્વલ્કલાજિનસંવૃતાન્। સમાહૂય મુનિઃ કણ્વઃ કારુણ્યાદિદમબ્રવીત્
વ્રત પાળતા, જટાવાળા કે મુંડન કરાવેલા, વલ્કલ કે ચામડી પહેરેલા ઋષિઓને કણ્વે બોલાવ્યા અને દયા થી એમને કહ્યું.
મયા તુ લાલિતા નિત્યં મમ પુત્રી યશસ્વિની। વને જાતા વિવૃદ્ધા ચ ન ચ જાનાતિ કિંચન
મારી આ યશસ્વી દીકરી, જંગલમાં જન્મી અને મોટી થઈ છે, હંમેશા મેં તેને લાડથી રાખી છે, પણ તેને દુનિયાની કોઈ ખબર નથી.
આશ્રમાત્તુ પથા સર્વૈર્નીયતાં ક્ષત્રિયાલયમ્। દ્વિતીયયોજને વિપ્રાઃ પ્રતિષ્ઠાનં પ્રતિષ્ઠિતમ્
તમારે સૌએ આશ્રમમાંથી તેને ક્ષત્રિયના ઘેર સુધી લઈ જવી; બીજાં યોજન પર, બ્રાહ્મણો, પ્રતિષ્ઠાન નામનું શહેર આવેલું છે.
પ્રતિષ્ઠાને પુરે રાજા શાકુન્તલપિતામહઃ। અધ્યુવાસ ચિરં કાલમુર્વશ્યા સહિતઃ પુરા
પ્રતિષ્ઠાન શહેરમાં, શકુંતલાનો પિતામહ રાજા, એક સમયે ઉર્વશી સાથે લાંબા સમય સુધી રહ્યો હતો.
અનૂપજાઙ્ગલયુતં ધનધાન્યસમાકુલમ્। પ્રતિષ્ઠિતં પુરવરં ગઙ્ગાયામુનસઙ્ગમે
ગંગા અને યમુના સંગમ પર આવેલું તે પ્રતિષ્ઠાન શહેર, કાદવ અને જંગલોથી ભરેલું છે અને ધન-ધાન્યથી સમૃદ્ધ છે.
તત્ર સઙ્ગમમાસાદ્ય સ્નાત્વા હુતહુતાશનાઃ। શાકમૂલફલાહારા નિવર્તધ્વં તપોધનાઃ। અન્યથા તુ ભવેદ્વિપ્રા અધ્વનો ગમને શ્રમઃ
ત્યાં સંગમ પર પહોંચી, સ્નાન કરીને અગ્નિમાં હવન કરી, શાક, મૂળ અને ફળ ખાઈ, તમે ઋષિઓ પાછા ફરજો; નહીં તો, બ્રાહ્મણો, વધુ દૂર જશો તો થાક આવી જશે.
તથેત્યુક્ત્વા ચ તે સર્વે પ્રાતિષ્ઠન્ત મહૌજસઃ। `શકુન્તલાં પુરસ્કૃત્ય દુષ્યન્તસ્ય પુરં પ્રતિ
‘એવું જ થશે’ એમ કહી, બધા મહાન ઋષિઓ શકુંતલાને આગળ રાખીને દુષ્યંતના શહેર તરફ ચાલ્યા.
ગૃહીત્વા ચામરપ્રખ્યં પુત્રં કમલલોચનમ્। આજગ્મુશ્ચ પુરં રમ્યં દુષ્યન્તાધ્યુષિતં વનાત્
કમળ જેવી આંખો વાળો, ચામર જેવી તેજસ્વી પુત્રને લઈને, તેઓ જંગલમાંથી દુષ્યંત વસતા સુંદર શહેરમાં આવ્યા.
શકુન્તલાં સમાદાય મુનયો ધર્મવત્સલાઃ। તે વનાનિ નદીઃ શૈલાન્ગિરિપ્રસ્રવણાનિ ચ
ધર્મપ્રેમી ઋષિઓએ શકુંતલાને સાથે રાખી, જંગલો, નદીઓ, પર્વતો અને પર્વતના ઝરણા પાર કર્યા.
કન્દરાણિ નિતમ્બાંશ્ચ રાષ્ટ્રાણિ નગરાણિ ચ। આશ્રમાણિ ચ પુણ્યાનિ ગત્વા ચૈવ ગતશ્રમાઃ
પર્વતની ખીણો, નદીના કાંઠા, રાજ્યો, શહેરો અને પવિત્ર આશ્રમોમાંથી પસાર થઈ, તેઓએ આગળ સફર કરી, અને તેમનો થાક દૂર થઈ ગયો.
શનૈર્મધ્યાહ્નવેલાયાં પ્રતિષ્ઠાનં સમાયયુઃ। તાં પુરીં પુરુહૂતેન ઐલસ્યાર્થે વિનિર્મિતામ્
હળવે હળવે, મધ્યાહ્ન સમયે, તેઓ પ્રતિષ્ઠાન શહેર પહોંચ્યા, જે પુરુહૂતએ ઇલાનંદન માટે બનાવ્યું હતું.
પરિઘાટ્ટાલકૈર્મુખ્યૈરુપકલ્પશતૈરપિ। શતઘ્નીચક્રયન્ત્રૈશ્ચ ગુપ્તામન્યૈર્દુરાસદામ્
મજબૂત દરવાજા, કિલ્લા અને અનેક વ્યવસ્થાઓથી સુરક્ષિત, પથ્થર ફેંકવાના યંત્રો અને રક્ષણ માટેની મશીનોથી સજ્જ, દુશ્મનો માટે એ શહેર નજીક જવું અઘરું હતું.
હર્મ્યપ્રસાદસંબાધાં નાનાપણ્યવિભૂષિતામ્। મણ્ટપૈઃ સસભૈ રમ્યૈઃ પ્રપાભિશ્ચ સમાવૃતામ્
એ શહેર મહેલો અને રાજમહેલો થી ભરેલું, વિવિધ સામાનોથી શોભાયમાન, સુંદર મંડપો અને સભાઓથી ઘેરાયેલું અને પાણી પીવાના સ્થળોથી પણ ઘેરાયેલું હતું.
રાજમાર્ગેણ મહતા સુવિભક્તેન શોભિતામ્। કૈલાસશિખરાકારૈર્ગોપુરૈઃ સમલઙ્કૃતામ્
વિશાળ રાજમાર્ગથી શોભાયમાન, સારી રીતે ગોઠવાયેલું અને સુંદર, અને કૈલાસ શિખર જેવા ગોપુરોથી શણગારેલું હતું.
દ્વારતોરણનિર્યૂહૈર્મઙ્ગલૈરુપશોભિતામ્। ઉદ્યાનામ્રવણોપેતાં મહતીં સાલમેખલામ્
શુભ દરવાજા, તોરણ અને બહાર નીકળવાના માર્ગોથી શોભાયમાન, બગીચા અને કેરીના વાવેતરોથી ઘેરાયેલું, અને સાલ વૃક્ષોની વાડથી ઘેરાયેલું વિશાળ શહેર હતું.
સર્વપુષ્કરિણીભિશ્ચ ઉદ્યાનૈશ્ચ સમાવૃતામ્। વર્ણાશ્રમૈઃ સ્વધર્મસ્થૈર્નિત્યોત્સવસમાહિતૈઃ
પ્રકારના કમળતળાવો અને બગીચાઓથી ઘેરાયેલું, વિવિધ વર્ણ અને આશ્રમના લોકો પોતાના ધર્મમાં સ્થિર અને હંમેશાં ઉત્સવોમાં મગ્ન રહેતા.
ધનધાન્યસમૃદ્ધૈશ્ચ સંતુષ્ટૈ રત્નપૂજિતૈઃ। કૃતયજ્ઞૈશ્ચ વિદ્વદ્ભિરગ્નિહોત્રપરૈઃ સદા
ધન અને અનાજથી સમૃદ્ધ, ખુશાલ, રત્નોથી સન્માનિત, અને હંમેશાં યજ્ઞ કરનાર અને અગ્નિહોત્રમાં તત્પર વિદ્વાનોથી ભરેલું હતું.
વર્જિતા કાર્યકરણૈર્દાનશીલૈર્દયાપરૈઃ। અધર્મભીરુભિઃ સર્વૈઃ સ્વર્ગલોકજિગીષુભિઃ
અન્યાય કરનારા લોકો ન હતા, બધાજ દયાળુ અને દાનશીલ, અધર્મથી ડરતા અને સ્વર્ગલોક મેળવવાની ઈચ્છા ધરાવતા હતા.
એવંવિધજનોપેતમિન્દ્રલોકમિવાપરમ્। તસ્મિન્નગરમધ્યે તુ રાજવેશ્મ પ્રતિષ્ઠિતમ્
અવા શ્રેષ્ઠ લોકોથી ભરેલું એ શહેર જાણે ઇન્દ્રલોક જેવું જ લાગતું; એ શહેરના મધ્યમાં રાજમહેલ હતું.
ઇન્દ્રસદ્મપ્રતીકાશં સંપૂર્ણં વિત્તસંચયૈઃ। તસ્ય મધ્યે સભા દિવ્યા નાનારત્નવિભૂષિતા
એ મહેલ ઇન્દ્રના મહેલ જેવું દેખાતું, ધનના ઢગલાંથી ભરેલું, અને એના મધ્યમાં વિવિધ રત્નોથી શોભાયમાન દિવ્ય સભા હતી.
તસ્યાં સભાયાં રાજર્ષિઃ સર્વાલઙ્કારભૂષિતઃ। બ્રાહ્મણૈઃ ક્ષત્રિયૈશ્ચાપિ મન્ત્રિભિશ્ચાપિ સંવૃતઃ
એ સભામાં રાજર્ષિ સર્વે આભૂષણોથી શણગારેલા, બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને મંત્રીઓથી ઘેરાયેલા બેઠા હતા.
સંસ્તૂયમાનો રાજેન્દ્રઃ સૂતમાગધબન્દિભિઃ। કાર્યાર્થિષુ તદાઽભ્યેત્ય કૃત્વા કાર્યં ગતેષુ સઃ
સૂત, માગધ અને ગાયકોએ રાજાને સ્તુતિ કરી, રાજાએ કામ માટે આવેલા લોકોને મળીને તેમનું કાર્ય પૂર્ણ કર્યા પછી તેમને વિદાય આપી.
સુખાસીનોઽભવદ્રાજા તસ્મિન્કાલે મહર્ષયઃ। શકુન્તાનાં સ્વનં શ્રુત્વા નિમિત્તજ્ઞાસ્ત્વલક્ષયન્
પછી રાજા આરામથી બેઠા હતા; એ સમયે મહર્ષિઓએ, પક્ષીઓના અવાજ સાંભળી, જે નિમિત્તો જાણતા હતા, એ સંકેતો નોંધ્યા.
શકુન્તલે નિમિત્તાનિ શોભનાનિ ભવન્તિ નઃ। કાર્યસિદ્ધિં વદન્ત્યેતે ધ્રુવં રાજ્ઞી ભવિષ્યસિ। અસ્મિંસ્તુ દિવસે પુત્રો યુવરાજો ભવિષ્યતિ
શકુંતલા માટે શુભ નિમિત્તો દેખાય છે; આ સંકેતો આપણું કાર્ય સફળ થશે એ બતાવે છે. નિશ્ચિતપણે, તું રાણી બનશે અને આજે જ તારો પુત્ર યુવરાજ બનશે.
વર્ધમાનપુરદ્વારં તૂર્યઘોષનિનાદિતમ્। શકુન્તલાં પુરસ્કૃત્ય વિવિશુસ્તે મહર્ષયઃ
વર્ધમાનપુરના દરવાજે વાદ્યના અવાજ સાથે, મહર્ષિઓએ શકુંતલાને આગળ રાખીને શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો.
પ્રવિશન્તં નૃપસુતં પ્રશશંસુશ્ચ વીક્ષકાઃ। વર્ધમાનપુરદ્વારં પ્રવિશન્નેવ પૌરવઃ
જ્યારે રાજકુમાર પ્રવેશ કર્યો, ત્યારે દર્શકો એના વખાણ કરવા લાગ્યા; પુરુવંશજ વર્ધમાનપુરના દરવાજેથી અંદર ગયા.
ઇન્દ્રલોકસ્થમાત્માનં મેને હર્ષસમન્વિતઃ
ખુશીથી ભરાઈને, તેણે પોતાને જાણે ઇન્દ્રલોકમાં વસતો હોય એમ અનુભવ્યું.
તતો વૈ નાગરાઃ સર્વે સમાહૂય પરસ્પરમ્। દ્રષ્ટુકામા નૃપસુતં સમપદ્યન્ત ભારત
પછી શહેરના બધા લોકો ભેગા મળ્યા અને રાજકુમારને જોવા માટે આતુર બન્યા, હે ભારત.
દેવતેવ જનસ્યાગ્રે ભ્રાજતે શ્રીરિવાગતા। જયન્તેનેવ પૌલોમી ઇન્દ્રલોકાદિહાગતા
તે લોકોની સામે એવી તેજસ્વી લાગી કે જાણે કોઈ દેવી આવી હોય, જાણે લક્ષ્મી સ્વયં આવી ગઈ હોય, કે જયંત સાથે પૌલોમીએ ઇન્દ્રલોકમાંથી પૃથ્વી પર પગ મૂક્યો હોય.