પુંસા સહ સમાયોગો ન સ ધર્મોપઘાતકઃ। ન ભયં વિદ્યતે ભદ્રે મા શુચઃ સુકૃતં કૃતમ્
પુરુષ સાથેનો સંબંધ ધર્મ વિરુદ્ધ નથી; ભય ન રાખ, સુમને, તું યોગ્ય કાર્ય કર્યું છે.
ક્ષત્રિયસ્ય તુ ગાન્ધર્વો વિવાહઃ શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે। સકામાયાઃ સકામેન નિમન્ત્રઃ શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે
ક્ષત્રિય માટે ગાંધર્વ વિવાહ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે; બંનેની ઈચ્છાથી અને સંમતિથી જે વિવાહ થાય, તે સર્વોત્તમ કહેવાય છે.
કિં પુનર્વિધિવત્કૃત્વા સુપ્રજસ્ત્વમવાપ્સ્યસિ।' ધર્માત્મા ચ મહાત્મા ચ દુષ્યન્તઃ પુરુષોત્તમઃ
પછી તો, યોગ્ય વિધિથી કરેલ વિવાહથી તને ઉત્તમ સંતાન મળશે; દુષ્યંત ધર્મનિષ્ઠ અને મહાન છે, અને પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે.
અભ્યાગચ્છત્પતિર્યસ્ત્વાં ભજમાનાં શકુન્તલે। મહાત્મા જનિતા લોકે પુત્રસ્તવ મહાયશાઃ
શકુંતલા, તારો પતિ, જે તારી ભક્તિ જોઈને આવ્યો છે, મહાન આત્મા છે; તારો પુત્ર દુનિયામાં પ્રસિદ્ધ થશે.
સ ચ સર્વાં સમુદ્રાન્તાં કૃત્સ્નાં ભોક્ષ્યતિ મેદિનીમ્। પરં ચાભિપ્રયાતસ્ય ચક્રં તસ્ય મહાત્મનઃ
તે આખી ધરતી, જે ચારે બાજુ દરિયાથી ઘેરાયેલી છે, ભોગવશે અને તેનો રાજ્યચક્ર અવરોધ વિના આગળ વધશે.
ભવિષ્યત્યપ્રતિહતં સતતં ચક્રવર્તિનઃ। પ્રસન્ન એવ તસ્યાહં ત્વકૃતે વરવર્ણિનિ
તેના રાજ્યનું ચક્ર હંમેશા નિર્વિઘ્ન રહેશે; અને તારા માટે, સુન્દરી, હું ખૂબ પ્રસન્ન છું.
ઋતવો બહવસ્તે વૈ ગતા વ્યર્થાઃ શુચિસ્મિતે। સાર્થકં સાંપ્રતં હ્યેતન્ન ચ પાપ્માસ્તિ તેઽનઘે। ગૃહાણ ચ વરં મત્તસ્તત્કૃતે યદભીપ્સિતમ્
શુભ હાસ્યવાળી, ઘણા ઋતુઓ વ્યર્થ ગયા, પણ હવે આ બધું ફળદાયી બન્યું છે અને તારા પર કોઈ દોષ નથી. હવે મારી પાસે થી, જે તારે ઇચ્છવું હોય તે વર માંગ.
મયા પતિર્વૃતો યોઽસૌ દુષ્યન્તઃ પુરુષોત્તમઃ। મમ ચૈવ પતિર્દૃષ્ટો દેવતાનાં સમક્ષતઃ। તસ્મૈ સસચિવાય ત્વં પ્રસાદં કર્તુમર્હસિ
જેને મેં પતિ તરીકે સ્વીકાર્યો છે, તે દુષ્યંત પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે; દેવતાઓની હાજરીમાં પણ મેં તેમને પતિ રૂપે માન્યા છે. તેથી, કૃપા કરીને તેમને અને તેમના મંત્રીઓને પ્રસન્નતા આપો.
ઇત્યેવમુક્ત્વા મનસા પ્રણિધાય મનસ્વિની। તતો ધર્મિષ્ઠતાં વવ્રે રાજ્યે ચાસ્ખલનં તથા
આ રીતે કહીને, બુદ્ધિશાળી શકુંતલાએ મનથી ધર્મ અને રાજ્યમાં અડગતા માટે વર માંગ્યો.
શકુન્તલાં પૌરવાણાં દુષ્યન્તહિતકામ્યયા। `એવમસ્ત્વિતિ તાં પ્રાહ કણ્વો ધર્મભૃતાં વરઃ
પૌરવ વંશના દુષ્યંતના કલ્યાણ માટે, ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ કણ્વ ઋષિએ તેને કહ્યું: 'જેમ તું ઇચ્છે છે તેમ જ થાઓ.'
પસ્પર્શ ચાપિ પાણિભ્યાં સુતાં શ્રીમિવરૂપિણીમ્
તેમણે પોતાની સુંદર અને તેજસ્વી પુત્રીને હાથથી સ્પર્શ કરી.
અદ્યપ્રભૃતિ દેવી ત્વં દુષ્યન્તસ્ય મહાત્મનઃ। પતિવ્રતાનાં યા વૃત્તિસ્તાં વૃત્તિમનુપાલય
આજેથી, પુનિત સ્ત્રી, તું મહાન આત્મા દુષ્યંતની પત્ની છે; પતિવ્રતા સ્ત્રીઓ જેવું વર્તન કરે છે, એ જ રીતે વર્તન કર.
ઇત્યેવમુક્ત્વા ધર્માત્મા તાં વિશુદ્ધ્યર્થમસ્પૃશત્। સ્પૃષ્ટમાત્રે શરીરે તુ પરં હર્ષમવાપ સા
આ રીતે કહીને, ધર્મનિષ્ઠ પિતાએ શુદ્ધિ માટે પુત્રીને સ્પર્શ કરવાનું ટાળ્યું; પણ તેના શરીરને માત્ર સ્પર્શ થતાં જ, તેણીને અત્યંત આનંદ થયો.
પ્રતિજ્ઞાય ચ દુષ્યન્તે પ્રતિયાતે દિને દિને। `ગર્ભશ્ચ વવૃધે તસ્યાં રાજપુત્ર્યાં મહાત્મનઃ
દુષ્યંત વચન આપી જતા રહ્યા પછી, રોજે રોજ રાજકુમારીના ગર્ભમાં મહાન આત્માના પુત્રનો વિકાસ થતો રહ્યો.
શકુન્તલા ચિન્તયન્તી રાજાનં કાર્યગૌરવાત્। દિવારાત્રમનિદ્રૈવ સ્નાનભોજનવર્જિતા
શકુંતલા રાજાને સતત યાદ કરતી રહી, કારણ કે પરિસ્થિતિ ગંભીર હતી; તે દિવસ-રાત ઉંઘ્યા વિના, સ્નાન અને ભોજન છોડીને રહી.
રાજપ્રેષણિકા વિપ્રાશ્ચતુરઙ્ગબલાન્વિતાઃ। અદ્ય શ્વો વા પરશ્વો વા સમાયાન્તીતિ નિસ્ચિતા
તેને ખાતરી હતી કે રાજાના દૂત, બ્રાહ્મણો અને સેના આજે, કાલે કે પરમદિને આવી પહોંચશે, તેથી તે રાહ જોતી રહી.
દિનાન્પક્ષાનૃતૂન્માસાનયનાનિ ચ સર્વશઃ। ગણ્યમાનાનિ વર્ષાણિ વ્યતીયુસ્ત્રીણિ ભારત
દિવસો, પખવાડિયા, ઋતુઓ, મહિના અને વર્ષો ગણતી રહી, હે ભારત, અને ત્રણ વર્ષ વીતી ગયા.
ત્રિષુ વર્ષેષુ પૂર્ણેષુ ઋષેર્વચનગૌરવાત્। ઋષિપત્ન્યઃ સુબહુશો હેતુમદ્વાક્યમબ્રુવન્
ત્રણ વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી, ઋષિના વચનનો માન રાખીને, ઋષિની પત્નીઓએ ઘણીવાર સમજાવતાં શબ્દોમાં તેની સાથે વાત કરી.
શૃણુ ભદ્રે લોકવૃત્તં શ્રુત્વા યદ્રોચતે તવ। તત્કુરુષ્વ હિતં દેવિ નાવમાન્યં ગુરોર્વચઃ
"હે ભદ્રે, દુનિયાના નિયમો સાંભળ અને જે તને યોગ્ય લાગે તે કર; હિત માટે ગુરુના વચનનું અવમૂલ્યન ન કરવું."
દેવાનાં દૈવતં વિષ્ણુર્વિપ્રાણામગ્નિર્બ્રહ્મ ચ। નારીણાં દૈવતં ભર્તા લોકાનાં બ્રાહ્મણો ગુરુઃ
દેવતાઓમાં વિષ્ણુ દેવ છે, બ્રાહ્મણોમાં અગ્નિ અને બ્રહ્મા; સ્ત્રીઓ માટે પતિ દેવ છે અને દુનિયા માટે બ્રાહ્મણ ગુરુ છે.
સૂતિકાલે પ્રસૂષ્વેતિ ભગવાંસ્તે પિતાઽબ્રવીત્। કરિષ્યામીતિ કર્તવ્યં તદા તે સુકૃતં ભવેત્
"પ્રસૂતિ સમયે, તારા પિતા મહાનુભાવે કહ્યું હતું: 'મારે જે કહું તે કર.' એ જ કરવું જોઈએ, ત્યારે તારો સારો કાર્ય થશે."
પત્નીનાં વચનં શ્રુત્વા સાધુ સાધ્વિત્યચિન્તયત્।' ગર્ભં સુષાવ વામોરૂઃ કુમારમમિતૌજસમ્
પત્નીઓના શબ્દો સાંભળીને, તેણીએ મનમાં 'સારું, એમ જ હોય' એવું વિચાર્યું અને સુંદર જાંઘવાળી એ સ્ત્રીએ અમિત તેજવાળા પુત્રને જન્મ આપ્યો.
ત્રિષુ વર્ષેષુ પૂર્ણેષુ પ્રાજાયત શકુન્તલા। રૂપૌદાર્યગુણોપેતં દૌષ્યન્તિં જનમેજય
ત્રણ વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી, શકુંતલાએ રૂપ, ઉદારતા અને ગુણોથી યુક્ત દુષ્યંતપુત્ર જનમેજયને જન્મ આપ્યો.
જાતે' તસ્મિન્નન્તરિક્ષાત્પુષ્પવૃષ્ટિઃ પપાત હ। દેવદુન્દુભયો નેદુર્નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
તેના જન્મ સમયે આકાશમાંથી ફૂલોની વર્ષા થઈ; દેવદુંદુભીઓ વાગી અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.
ગાયદ્ભિર્મધુરં તત્ર દેવૈઃ શક્રોઽભ્યુવાચ હ। શકુન્તલે તવ સુતશ્ચક્રવર્તી ભવિષ્યતિ
તે સમયે દેવતાઓ મધુર ગીત ગાઈ રહ્યા હતા, અને ઇન્દ્રે કહ્યું: 'હે શકુંતલા, તારો પુત્ર સમગ્ર ધરતીનો સમ્રાટ બનશે.'
બલં તેજશ્ચ રૂપં ચ ન સમં ભુવિ કેનચિત્। આહર્તા વાજિમેધસ્ય શતસઙ્ખ્યસ્ય પૌરવઃ
તેની તાકાત, તેજ અને રૂપ ધરતી પર કોઈની સાથે સરખાવાની નથી; એ પૌરવ પુત્ર શતાબ્દિ અશ્વમેઘ યજ્ઞો કરશે.
અનેકારપિ સાહસ્રૈ રાજસૂયાદિભિર્મખૈઃ। સ્વાર્થં બ્રાહ્મણસાત્કૃત્વા દક્ષિણામમિતાં દદત્
અનેક રાજસૂય અને અન્ય મહાયજ્ઞો દ્વારા, તે પોતાનું ધ્યેય પૂર્ણ કરશે અને બ્રાહ્મણોને અતિશય દાન આપશે.
દેવતાનાં વચઃ શ્રુત્વા કણ્વાશ્રમનિવાસિનઃ। સભાજયન્તઃ કણ્વસ્ય સુતાં સર્વે મહર્ષયઃ
દેવતાઓના વચન સાંભળીને, કણ્વના આશ્રમમાં રહેતા બધા મહર્ષિઓએ કણ્વની પુત્રીનું સન્માન કર્યું.
શકુન્તલા ચ તચ્છ્રુત્વા પરં હર્ષમવાપ સા। દ્વિજાનાહૂય મુનિભિઃ સત્કૃત્ય ચ મહાયશાઃ
શકુંતળાએ આ સાંભળતાં જ ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો; તેણે બ્રાહ્મણોને બોલાવ્યા અને મહાન યશસ્વી ઋષિઓએ તેમને સન્માનપૂર્વક આવકાર્યા.
જાતકર્માદિસંસ્કારં કણ્વઃ પુણ્યવતાં વરઃ। તસ્યાથ કારયામાસ વર્ધમાનસ્ય ચાસકૃત્
પુણ્યશાળી કણ્વ ઋષીએ બાળક માટે જન્મથી શરૂ કરીને બધા સંસ્કાર વિધિપૂર્વક કરાવ્યા અને બાળક વધતું ગયું ત્યારે વારંવાર એ વિધિઓ પુનઃ કરાવ્યા.