દાશાર્ણરાજો રાજંસ્ત્વામિદં વચનમબ્રવીત્ । અભિષ્ગાત્પ્રકુપિતો વિપ્રલબ્ધસ્ત્વયાઽનઘ
દશારણ રાજા તને સંદેશા કહે છે, રાજા: તારા દ્વારા છેતરાઈને હું ગુસ્સે છું અને અહીં આવ્યો છું.
અવમન્યસે માં નૃપતે નૂનં દુર્મન્ત્રિતં તવ। યન્મે કન્યાં સ્વકન્યાર્થે મોહાદ્યાચિતવાનસિ
તુ મને અવગણ્યો છે, રાજા, તારો સલાહ ખરાબ છે; ભુલમાં તુ મારી દીકરીને તારી દીકરી માટે માગી છે.
તસ્યાદ્ય વિપ્રલમ્ભસ્ય ફલં પ્રાપ્નુહિ દુર્મતે । એષ ત્વં સજનામાત્યમુદ્ધરામિ સ્થિરો ભવ
હવે એ છેતરપિંડીનું ફળ ભોગવી, દુષ્ટમન, હું તને અને તારા લોકો અને મંત્રીઓ સાથે ઉખાડી નાખીશ—મજબૂત રહી.
અવમત્ય ચ વીર્યં મે કુલં ચારિત્રમેવ ચ । વિપ્રલમ્ભસ્ત્વયાપૂર્વો મનુષ્યેષુ પ્રવર્તિતઃ
મારા પરાક્રમ, વંશ અને વર્તનને અવગણીને, તુ માનવોમાં પહેલાં ક્યારેય ન થયેલી છેતરપિંડી કરી છે.
કુરુ સર્વાણિ કાર્યાણિ ભુઙ્ક્ષ્વ કભોગાનનુત્તમાન્। અભિયાસ્યામિ શીઘ્રં ત્વાં સમુદ્ધર્તું સબાન્ધવમ્
તમામ કામો પૂરા કરી લે અને શ્રેષ્ઠ આનંદ માણ; હું જલદી તને અને તારા સંબંધીઓને નાશ કરવા આવીશ.
એવમુક્તસ્ય દૂતેન દ્રુપદસ્ય તદા નૃપ। ચોરસ્યેવ ગૃહીતસ્ય ન પ્રાવર્તત ભારતી
જ્યારે દૂતએ દ્રુપદને આ રીતે કહ્યું, ત્યારે રાજા ચોરની જેમ પકડાય પછી શાંત રહી ગયા.
સ યત્નમકરોત્તીવ્રં સંબન્ધિન્યુનુમાનને । દૂતૈર્મધુરસંભાષૈર્ન તદસ્તીતિ સંદિશન્
તેણે સંબંધીને મનાવવા માટે ખૂબ પ્રયત્ન કર્યો, દૂતને મીઠા શબ્દો સાથે મોકલ્યા અને કહ્યું કે એવું નથી.
સ રાજા ભૂય એવાથ જ્ઞાત્વા તત્ત્વમથાગમત્ । કન્યેતિ પાઞ્ચાલસુતાં ત્વરમાણો વિનિર્યયૌ
પછી એ રાજાએ ફરીથી સત્ય જાણીને, ઝડપથી નીકળી પડ્યા, પાંચાલ રાજકુમારી ખરેખર કન્યા છે એમ માનતા.
તતઃ સંપ્રેષકયામાસ મિત્રાંણામમિતૌજસામ્ । દુહિતુર્વિપ્રલમ્ભં તં ધાત્રીણાં વચનાત્તદા
પછી, ધાત્રીના શબ્દો પરથી, તેણે અપરિમિત શક્તિ ધરાવતા મિત્રો પાસે દૂત મોકલ્યા, પોતાની દીકરીના વિયોગ અંગે.
તતઃ સમુદયં કૃત્વા બલાનાં રાજસત્તમઃ । અભિયાને મતિં ચક્રે દ્રુપદં પ્રતિ ભારત
પછી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠએ પોતાની સેનાને એકત્ર કરી, દ્રુપદ સામે કૂચ કરવાની મનમાં ઠરાવ કરી.
તતઃ સંમન્ત્રયામાસ મન્ત્રિભિઃ સ મહીપતિઃ । હિરણ્યવર્મા રાજેન્દ્ર પાઞ્ચાલ્યં પાર્થિવં પ્રતિ
પછી, હિરણ્યવર્મા એ રાજાએ પોતાના મંત્રીઓ સાથે પાંચાલ રાજા અંગે સલાહ કરી.
તત્ર વૈ નિશ્ચિતં તેષામભૂદ્રાજ્ઞાં મહાત્મનામ્ । તથ્યં ભવતિ ચેદેતત્કન્યા રાજઞ્શિખણ્ડિની
ત્યાં, એ મહાન આત્માવાળા રાજાઓએ નિશ્ચય કર્યો: 'રાજા, જો શિખંડિની વાસ્તવમાં કન્યા છે, તો...'
બદ્ધ્વા પાઞ્ચાલરાજાનમાનયિષ્યામહે ગૃહમ્ । અન્યં રાજાનમાધાય પાઞ્ચાલેષુ નરેશ્વરમ્
'અમે પાંચાલ રાજાને બાંધીને ઘરે લાવીશું અને પાંચાલોમાં બીજાં રાજાને ગાદી પર બેસાડશું.'
ઘાતયિષ્યામ નૃપતિં પાઞ્ચાલં સશિખણ્ડિનમ્
'અમે પાંચાલ રાજા અને શિખંડિ બંનેને મારી નાખીશું.'
સ તદા દ્રુતમાજ્ઞાય પુનર્દૂતાન્નરાધિપઃ। પ્રાસ્થાપયત્પાર્ષતયા નિહન્મીતિ સ્થિરો ભવ
પછી, એ રાજાએ આ વાત ઝડપથી જાણીને ફરી દૂત મોકલ્યા: 'તુ સ્થિર રહો, હું તેને મારી નાખીશ.'
સ હિ પ્રકૃત્યા વૈ ભીતઃ કિલ્બિષી ચ નરાધિપઃ । ભયં તીવ્રમનુપ્રાપ્તો દ્રુપદઃ પૃથિવીપતિઃ
કારણ કે, દ્રુપદ રાજા સ્વભાવથી ડરપોક અને પાપી હતો; એ પૃથ્વીપતિ ભારે ભયમાં આવી ગયો.
વિસૃજ્ય દૂતાન્દાશાર્ણે દ્રુપદઃ શોકમૂર્ચ્છિતઃ । સમેત્ય ભાર્યાં રહિતે વાક્યમાહ નરાધિપઃ
દશારણા તરફના દૂતને વિદાય આપી, દુ:ખથી વ્યાકુળ દ્રુપદ રાજા એકાંતમાં પોતાની પત્ની પાસે ગયો અને કહ્યું:
ભયેન મહતાઽઽવિષ્ટો હૃદિ શોકેન ચાહતઃ । પાઞ્ચાલરાજો દયિતાં માતરં વૈ શિખણ્ડિનઃ
મોટા ભયથી ઘેરાયેલ અને હૃદયમાં દુ:ખથી પીડિત પાંચાલ રાજાએ શિખંડિનીની માતા, પોતાની પ્રિય પત્નીને સંબોધન કર્યું.
અભિયાસ્યતિ માં કોપાત્સંબન્ધી સુમહાબલઃ । હિરણ્યવર્મા નૃપતિઃ કર્ષમાણો વરૂથિનીમ્
'મારો સંબંધીઓમાં શક્તિશાળી હિરણ્યવર્મા રાજા ગુસ્સામાં સેનાને લઈને મારી સામે આવશે.'
કિમિદાનીં કરિષ્યાવો મૂઢૌ કન્યામિમાં પ્રતિ। શિખણ્ડી કિલ પુત્રસ્તે કન્યેતિ પરિશઙ્કિતઃ
'અમે હવે શું કરીએ, આ કન્યા અંગે ગૂંચવાયા છીએ? લોકો શંકા કરે છે કે તમારો પુત્ર શિખંડિ વાસ્તવમાં કન્યા છે.'
ઇતિ સંચિન્ત્ય યત્નેન સમિત્રઃ સબલાનુગઃ । વઞ્ચિતોઽસ્મીતિ મન્વાનો માં કિલોદ્ધર્તુમિચ્છતિ
આ રીતે વિચારતા, મિત્રો અને સેનાની સાથે, તેણે મનમાં કહ્યું: 'હું છેતરાયો છું; એ ચોક્કસ મને નષ્ટ કરવા ઈચ્છે છે.'
કિમત્ર તથ્યં સુશ્રોણિ મિથ્યા કિં બ્રૂહિ શોભને । શ્રુત્વા ત્વત્તઃ શુભં વાક્યં સંવિધાસ્યામ્યહં તથા
'અહીં શું સાચું છે, સુંદર, અને શું ખોટું છે, કહો મને, સુંદર. તારા શુભ શબ્દો સાંભળીને હું તે પ્રમાણે કામ કરીશ.'
અહં હિ સંશયપ્રાપ્તો બાલા ચેયં શિખણ્ડિની । ત્વં ચ રાજ્ઞિ મહત્કૃચ્છ્રં સંપ્રાપ્તા વરવર્ણિનિ
'હું શંકામાં છું, અને શિખંડિની તો બાળક છે; અને તું, રાણી, મહાન મુશ્કેલીમાં આવી ગઈ છે.'
સા ત્વં સર્વવિમોક્ષાય તત્ત્વમાખ્યાહિ પૃચ્છતઃ। તથા વિદધ્યાં સુશ્રોણિ કૃત્યમાશુ શુચિસ્મિતે
'તેથી, સૌના મુક્તિ માટે, હું પૂછું છું ત્યારે તું સાચું કહો, જેથી, સુંદર અને હસતી, હું ઝડપથી જે કરવું જોઈએ તે કરી શકું.'
શિખણ્ડિનિ ચ મા ભૈસ્ત્વં વિધાસ્યે તત્ર તત્ત્વતઃ । કૃપયાહં વરારોહે વઞ્ચિતઃ પુત્રધર્મતઃ
'અને, શિખંડિની, તું ડર ના કર; હું બધું સાચી રીતે ગોઠવીશ. દયાથી, સુંદર, હું પુત્રના ધર્મમાં છેતરાયો છું.'
મયા દાશાર્ણકો રાજા વઞ્ચિતઃ સ મહીપતિઃ । તદાચક્ષ્વ મહાભાગે વિધાસ્યે તત્ર યદ્ધિતમ્
'મારા કારણે દશારણા રાજા છેતરાયો છે, એ મહાન રાજા. તેથી, મહાન ભાગ્યવાળી, તું મને કહો, હું અહીં જે યોગ્ય છે તે કરીશ.'
જનાતા હ નરેન્દ્રેણ ખ્યાપનાર્થં પરસ્ય વૈ । પ્રકાશં ચોદિતા દેવી પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્
પછી રાજાએ બધાને સાચી વાત જાણવા માટે રાણીને ખુલ્લેઆમ બોલાવ્યું, અને રાણીએ રાજાને સ્પષ્ટ રીતે બધું કહી દીધું.
તતઃ શિખણ્ડિનો માતા યથાતત્ત્વં નરાધિપ। આચચક્ષે મહાબાહો ભર્ત્ર કન્યાં શિખણ્ડિનીમ્
ત્યાં પછી શિખંડિનીની માતાએ, હે મહાબાહુ રાજા, સાચી વાત કહી કે તેની દીકરી શિખંડિનીને કન્યારૂપે વિવાહમાં આપી હતી.
અપુત્રયા મયા રાજન્સપત્નીનાં ભયાદિદમ્ । કન્યા શિખણ્ડિની જાતા પુરુષો વૈ નિવેદિતા
હે રાજા, મને પુત્ર નહોતો અને સાથી રાણીઓના ડરથી, મારી દીકરી શિખંડિની જે કન્યા રૂપે જન્મી હતી, તેને હું પુત્ર તરીકે જાહેર કરી દીધી.
ત્વયા ચૈવ નરશ્રેષ્ઠ તન્મે પ્રીત્યાઽનુમોદિતમ્ । પુત્રકર્મ કૃતં ચૈવ કન્યાયાઃ પાર્થિવર્ષભ
અને, હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, તમે પણ પ્રેમથી એ વાતને મંજૂરી આપી; તેથી કન્યાને પુત્ર તરીકે જે વિધિ થવી હતી, તે પણ કરાવી.