અભવદ્દોષદર્શિત્વાદ્બ્રહ્મચારિણ્યયન્ત્રિતા। સ તદા વ્રીડિતાં દૃષ્ટ્વા ઋષિસ્તાં પ્રત્યભાષત
પોતામાં દોષ દેખાતા અને બ્રહ્મચર્યના સંયમથી, તે લજ્જિત થઈ; તેને આવી જોઈ, ઋષિએ તેને સંબોધી.
સવ્રીડૈવ ચ દીર્ઘાયુઃ પુરેવ ભવિતા ન ચ। વૃત્તં કથય રમ્ભોરુ મા ત્રાસં ચ પ્રકલ્પય
લાજ રાખીને પણ, તારી આયુષ્ય પહેલાં જેવી જ રહેશે; રંભાકાંકી, શું થયું એ મને કહો અને ડરતી નહી.
તતઃ પ્રક્ષાલ્ય પાદૌ સા વિશ્રાન્તં પુનરબ્રવીત્। નિધાય કામં તસ્યર્ષેઃ કન્દાનિ ચ ફલાનિ ચ
પછી, તેણે ઋષિના પગ ધોઈને, આરામ કરતા ઋષિને ફરી વાત કરી અને તેની ઇચ્છા પ્રમાણે મૂળ અને ફળો સામે મૂકી દીધા.
તતઃ સંવાહ્ય પાદૌ સા વિશ્રાન્તં વેદિમધ્યમા। શકુન્તલા પૌરવાણાં દુષ્યન્તં જગ્મુષી પતિમ્
પછી, પગ દબાવીને, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી શકુંતલાએ, જે પૌરવ વંશના દુષ્યંતની પત્ની બનવાની હતી, ત્યાંથી દૂર થઈ ગઈ.
તતઃ કૃચ્છ્રાદતિશુભા સવ્રીડા શ્રમતી તદા। સગદ્ગદમુવાચેદં કાશ્યપં સા શુચિસ્મિતા
પછી, ખૂબ જ સુંદર અને થાકેલી, લજ્જાવાન અને નિર્વિકારી હાસ્યવાળી શકુંતલાએ, કાશ્યપને થોડી અટકાટ સાથે કહ્યું.
રાજા તાતાજગામેહ દુષ્યન્ત ઇલિલાત્મજઃ। મયા પતિર્વૃતો યોઽસૌ દૈવયોગાદિહાગતઃ
પિતા, દુષ્યંત રાજા, ઇલિલાનો પુત્ર, અહીં આવ્યા છે; જેમને મેં દેવઈચ્છાથી પતિ તરીકે સ્વીકાર્યા છે, તેઓ અહીં આવ્યા છે.
તસ્ય તાત પ્રસીદ ત્વં ભર્તા મે સુમહાયશાઃ। અતઃ સર્વં તુ યદ્વૃત્તં દિવ્યજ્ઞાનેન પશ્યસિ
પિતા, કૃપા કરો; મારા પતિ બહુ પ્રસિદ્ધ છે. તમે તો તમારા દિવ્ય જ્ઞાનથી બધું જાણો છો.
ચક્ષુષા સ તુ દિવ્યેન સર્વં વિજ્ઞાય કાશ્યપઃ
પછી કાશ્યપે પોતાના દિવ્ય દ્રષ્ટિથી બધું જાણી લીધું.
તતો ધર્મિષ્ઠતાં મત્વા ધર્મે ચાસ્ખલિતં મનઃ। ઉવાચ ભગવાન્પ્રીતસ્તદ્વૃત્તં સુમહાતપાઃ
પછી, તેની ધર્મનિષ્ઠા અને અડગ મન જોઈને, મહાન તપસ્વી, પ્રસન્ન થઈને, જે બન્યું તે કહ્યું.
એવમેતન્મયા જ્ઞાતં દૃષ્ટં દિવ્યેન ચક્ષુષા। ત્વયાઽદ્ય રાજાન્વયયા મામનાદૃત્ય યત્કૃતમ્
હા, મેં આ બધું મારા દિવ્ય ચક્ષુથી જાણ્યું અને જોયું છે—તમે આજે રાજવંશ માટે મને અવગણીને જે કર્યું છે.
પુંસા સહ સમાયોગો ન સ ધર્મોપઘાતકઃ। ન ભયં વિદ્યતે ભદ્રે મા શુચઃ સુકૃતં કૃતમ્
પુરુષ સાથેનો સંબંધ ધર્મ વિરુદ્ધ નથી; ભય ન રાખ, સુમને, તું યોગ્ય કાર્ય કર્યું છે.
ક્ષત્રિયસ્ય તુ ગાન્ધર્વો વિવાહઃ શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે। સકામાયાઃ સકામેન નિમન્ત્રઃ શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે
ક્ષત્રિય માટે ગાંધર્વ વિવાહ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે; બંનેની ઈચ્છાથી અને સંમતિથી જે વિવાહ થાય, તે સર્વોત્તમ કહેવાય છે.
કિં પુનર્વિધિવત્કૃત્વા સુપ્રજસ્ત્વમવાપ્સ્યસિ।' ધર્માત્મા ચ મહાત્મા ચ દુષ્યન્તઃ પુરુષોત્તમઃ
પછી તો, યોગ્ય વિધિથી કરેલ વિવાહથી તને ઉત્તમ સંતાન મળશે; દુષ્યંત ધર્મનિષ્ઠ અને મહાન છે, અને પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે.
અભ્યાગચ્છત્પતિર્યસ્ત્વાં ભજમાનાં શકુન્તલે। મહાત્મા જનિતા લોકે પુત્રસ્તવ મહાયશાઃ
શકુંતલા, તારો પતિ, જે તારી ભક્તિ જોઈને આવ્યો છે, મહાન આત્મા છે; તારો પુત્ર દુનિયામાં પ્રસિદ્ધ થશે.
સ ચ સર્વાં સમુદ્રાન્તાં કૃત્સ્નાં ભોક્ષ્યતિ મેદિનીમ્। પરં ચાભિપ્રયાતસ્ય ચક્રં તસ્ય મહાત્મનઃ
તે આખી ધરતી, જે ચારે બાજુ દરિયાથી ઘેરાયેલી છે, ભોગવશે અને તેનો રાજ્યચક્ર અવરોધ વિના આગળ વધશે.
ભવિષ્યત્યપ્રતિહતં સતતં ચક્રવર્તિનઃ। પ્રસન્ન એવ તસ્યાહં ત્વકૃતે વરવર્ણિનિ
તેના રાજ્યનું ચક્ર હંમેશા નિર્વિઘ્ન રહેશે; અને તારા માટે, સુન્દરી, હું ખૂબ પ્રસન્ન છું.
ઋતવો બહવસ્તે વૈ ગતા વ્યર્થાઃ શુચિસ્મિતે। સાર્થકં સાંપ્રતં હ્યેતન્ન ચ પાપ્માસ્તિ તેઽનઘે। ગૃહાણ ચ વરં મત્તસ્તત્કૃતે યદભીપ્સિતમ્
શુભ હાસ્યવાળી, ઘણા ઋતુઓ વ્યર્થ ગયા, પણ હવે આ બધું ફળદાયી બન્યું છે અને તારા પર કોઈ દોષ નથી. હવે મારી પાસે થી, જે તારે ઇચ્છવું હોય તે વર માંગ.
મયા પતિર્વૃતો યોઽસૌ દુષ્યન્તઃ પુરુષોત્તમઃ। મમ ચૈવ પતિર્દૃષ્ટો દેવતાનાં સમક્ષતઃ। તસ્મૈ સસચિવાય ત્વં પ્રસાદં કર્તુમર્હસિ
જેને મેં પતિ તરીકે સ્વીકાર્યો છે, તે દુષ્યંત પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે; દેવતાઓની હાજરીમાં પણ મેં તેમને પતિ રૂપે માન્યા છે. તેથી, કૃપા કરીને તેમને અને તેમના મંત્રીઓને પ્રસન્નતા આપો.
ઇત્યેવમુક્ત્વા મનસા પ્રણિધાય મનસ્વિની। તતો ધર્મિષ્ઠતાં વવ્રે રાજ્યે ચાસ્ખલનં તથા
આ રીતે કહીને, બુદ્ધિશાળી શકુંતલાએ મનથી ધર્મ અને રાજ્યમાં અડગતા માટે વર માંગ્યો.
શકુન્તલાં પૌરવાણાં દુષ્યન્તહિતકામ્યયા। `એવમસ્ત્વિતિ તાં પ્રાહ કણ્વો ધર્મભૃતાં વરઃ
પૌરવ વંશના દુષ્યંતના કલ્યાણ માટે, ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ કણ્વ ઋષિએ તેને કહ્યું: 'જેમ તું ઇચ્છે છે તેમ જ થાઓ.'
પસ્પર્શ ચાપિ પાણિભ્યાં સુતાં શ્રીમિવરૂપિણીમ્
તેમણે પોતાની સુંદર અને તેજસ્વી પુત્રીને હાથથી સ્પર્શ કરી.
અદ્યપ્રભૃતિ દેવી ત્વં દુષ્યન્તસ્ય મહાત્મનઃ। પતિવ્રતાનાં યા વૃત્તિસ્તાં વૃત્તિમનુપાલય
આજેથી, પુનિત સ્ત્રી, તું મહાન આત્મા દુષ્યંતની પત્ની છે; પતિવ્રતા સ્ત્રીઓ જેવું વર્તન કરે છે, એ જ રીતે વર્તન કર.
ઇત્યેવમુક્ત્વા ધર્માત્મા તાં વિશુદ્ધ્યર્થમસ્પૃશત્। સ્પૃષ્ટમાત્રે શરીરે તુ પરં હર્ષમવાપ સા
આ રીતે કહીને, ધર્મનિષ્ઠ પિતાએ શુદ્ધિ માટે પુત્રીને સ્પર્શ કરવાનું ટાળ્યું; પણ તેના શરીરને માત્ર સ્પર્શ થતાં જ, તેણીને અત્યંત આનંદ થયો.
પ્રતિજ્ઞાય ચ દુષ્યન્તે પ્રતિયાતે દિને દિને। `ગર્ભશ્ચ વવૃધે તસ્યાં રાજપુત્ર્યાં મહાત્મનઃ
દુષ્યંત વચન આપી જતા રહ્યા પછી, રોજે રોજ રાજકુમારીના ગર્ભમાં મહાન આત્માના પુત્રનો વિકાસ થતો રહ્યો.
શકુન્તલા ચિન્તયન્તી રાજાનં કાર્યગૌરવાત્। દિવારાત્રમનિદ્રૈવ સ્નાનભોજનવર્જિતા
શકુંતલા રાજાને સતત યાદ કરતી રહી, કારણ કે પરિસ્થિતિ ગંભીર હતી; તે દિવસ-રાત ઉંઘ્યા વિના, સ્નાન અને ભોજન છોડીને રહી.
રાજપ્રેષણિકા વિપ્રાશ્ચતુરઙ્ગબલાન્વિતાઃ। અદ્ય શ્વો વા પરશ્વો વા સમાયાન્તીતિ નિસ્ચિતા
તેને ખાતરી હતી કે રાજાના દૂત, બ્રાહ્મણો અને સેના આજે, કાલે કે પરમદિને આવી પહોંચશે, તેથી તે રાહ જોતી રહી.
દિનાન્પક્ષાનૃતૂન્માસાનયનાનિ ચ સર્વશઃ। ગણ્યમાનાનિ વર્ષાણિ વ્યતીયુસ્ત્રીણિ ભારત
દિવસો, પખવાડિયા, ઋતુઓ, મહિના અને વર્ષો ગણતી રહી, હે ભારત, અને ત્રણ વર્ષ વીતી ગયા.
ત્રિષુ વર્ષેષુ પૂર્ણેષુ ઋષેર્વચનગૌરવાત્। ઋષિપત્ન્યઃ સુબહુશો હેતુમદ્વાક્યમબ્રુવન્
ત્રણ વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી, ઋષિના વચનનો માન રાખીને, ઋષિની પત્નીઓએ ઘણીવાર સમજાવતાં શબ્દોમાં તેની સાથે વાત કરી.
શૃણુ ભદ્રે લોકવૃત્તં શ્રુત્વા યદ્રોચતે તવ। તત્કુરુષ્વ હિતં દેવિ નાવમાન્યં ગુરોર્વચઃ
"હે ભદ્રે, દુનિયાના નિયમો સાંભળ અને જે તને યોગ્ય લાગે તે કર; હિત માટે ગુરુના વચનનું અવમૂલ્યન ન કરવું."
દેવાનાં દૈવતં વિષ્ણુર્વિપ્રાણામગ્નિર્બ્રહ્મ ચ। નારીણાં દૈવતં ભર્તા લોકાનાં બ્રાહ્મણો ગુરુઃ
દેવતાઓમાં વિષ્ણુ દેવ છે, બ્રાહ્મણોમાં અગ્નિ અને બ્રહ્મા; સ્ત્રીઓ માટે પતિ દેવ છે અને દુનિયા માટે બ્રાહ્મણ ગુરુ છે.