તતો માં સવ્યતો રાજન્રામઃ કુર્વન્દ્વિજોત્તમઃ। ઉરસ્યવિધ્યત્સંક્રુદ્ધો જામદગ્ન્યઃ પ્રતાપવાન્
પછી, રાજા, બ્રાહ્મણ શ્રેષ્ઠ રામે, ક્રોધથી ભરાઈને, ડાબી બાજુથી મારા છાતી પર ઘાત કર્યો.
તતોઽહં ભારતશ્રેષ્ઠ સંન્યષીદં રથોત્તમે। તતો માં કશ્મલાવિષ્ટં સૂતસ્તૂર્ણમુદાવહત્
પછી, હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, હું મારા ઉત્તમ રથ પર બેસી ગયો અને બેભાન થઈ ગયો, ત્યારે મારા સારથીએ મને ઝડપથી દૂર લઈ ગયો.
ગ્લાયન્તં ભરશ્રેષ્ઠ રામબાણપ્રપીડિતમ્ । તતો મામપયાતં વૈ ભૃશં વિદ્ધમચેતસમ્
રામના તીરોના ઘા થી દુઃખી અને બળહીન થઈ, હું બેભાન અને ગંભીર રીતે ઘાયલ થઈને દૂર લઈ જવામાં આવ્યો.
રામસ્યાનુચરા હૃષ્ટાઃ સર્વે દૃષ્ટ્વા વિચુક્રુશુઃ । અકૃતવ્રણપ્રભૃતયઃ કાશિકન્યા ચ ભારત
રામના બધા અનુયાયીઓ આનંદથી ચીસો પાડી ઉઠ્યા, અને કાશીની કન્યાઓ તથા અન્ય અઘાયલાઓ પણ ખુશીથી ચીસો પાડી.
તતસ્તુ લબ્ધસંજ્ઞોઽહં જ્ઞાત્વા સૂતમથાબ્રુવમ્ । યાહિ સૂત યતો રામઃ સજ્જોઽહં ગતવેદનઃ
પછી, જ્યારે મને જ્ઞાન પાછું આવ્યું, ત્યારે મેં મારા સારથીને કહ્યું: 'સારથી, રામ જ્યાં છે ત્યાં લઈ જ; હવે હું સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર અને નિર્વેદના છું.'
તતો મામવહત્સૂતો હયૈઃ પરમશોભિતૈઃ । નૃત્યદ્ભિરિવ કૌરવ્ય મારુતપ્રતિમૈર્ગતૌ
પછી, મારા સારથીએ સુંદર અને પવન જેવું દોડતા, નૃત્ય કરતા લાગે એવા ઘોડાઓ સાથે મને આગળ લઈ ગયો, હે કૌરવ્ય.
તતોઽહં રામમાસાદ્ય બાણવર્ષૈશ્ચ કૌરવ । અવાકિરં સુસંરબ્ધઃ સંરબ્ધં ચ જિગીષયા
પછી, હે કૌરવ, હું રામજી પાસે પહોંચી ને જીતવાની તીવ્ર ઈચ્છાથી ખૂબ જ ગુસ્સામાં તીક્ષ્ણ બાણોની વરસાદ વરસાવી.
તાનાપતત એવાસૌ રામો બાણાનજિહ્મગાન્। બાણૈરેવાચ્છિનત્તૂર્ણમેકૈકં ત્રિભિરાહવે
જ્યારે મારા બાણો રામજી તરફ દોડી આવ્યા, ત્યારે રામજી એ યુદ્ધમાં ઝડપથી પોતાનાં ત્રણ-ત્રણ સીધા બાણોથી દરેક બાણને કાપી નાખ્યા.
તતસ્તે સૂદિતાઃ સર્વે મમ બાણાઃ સુસંશિતાઃ । રામબાણૈર્દ્વિધા ચ્છિન્નાઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ
પછી મારા બધા તીક્ષ્ણ બાણો રામજીના બાણોથી સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં બે ભાગે વિભાજિત થઈને નાશ પામ્યા, હે ભરત.
તતઃ પુનઃ શરં દીપ્તં સુપ્રભં કાલસંમિતમ્ । અસૃજં જામદગ્ન્યાય રામાયાહં જિઘાંસયા
પછી ફરીથી, હું રોશમાં રામજીને મારવાના ઈરાદે તેજસ્વી અને તેજાળું, મૃત્યુ સમાન બાણ છોડ્યું.
તેન ત્વભિહતો ગાઢં બાણવેગવશં ગતઃ। મુમોહ સમરે રામો ભૂમૌ ચ નિપપાત હ
એ બાણથી ઘાયલ થઈને, બાણની તીવ્રતા હેઠળ રામજી યુદ્ધમાં મૂંઝાઈ ગયા અને જમીન પર પડી ગયા.
તતો હાહાકૃતં કસર્વં રામે ભૂતલમાશ્રિતે । જગદ્ભારત સંવિગ્નં યથાર્કપતને ભવેત્
પછી, જ્યારે રામજી ધરતી પર પડ્યા, ત્યારે સર્વત્ર હાહાકાર મચી ગયો, હે ભરત, અને આખું જગત જાણે સૂર્ય પડી ગયો હોય એમ ચકિત થઈ ગયું.
તત એનં સમુદ્વિગ્નાઃ સર્વ એવાભિદુદ્રુવુઃ । તપોધનાસ્તે સહસા કાશ્યા ચ કુરુનન્દન
પછી, હે કુરુકુળના આનંદ, બધા તપસ્વીઓ અને કાશ્યપો ખૂબ જ ગભરાઈને તરત જ રામજી તરફ દોડી આવ્યા.
તત એનં પરિષ્વજ્ય શનૈરાશ્વાસયંસ્તદા । પાણિભિર્જલશીતૈશ્ચ જયાશીર્ભિશ્ચ કૌરવ
પછી, તેઓએ રામજીને ધીમે ધીમે બાહોમાં ભર્યા, ઠંડા પાણીથી હાથ વડે શાંત કર્યા અને જીતની આશીર્વાદ આપી, હે કૌરવ.
તતઃ સ વિહ્વલં વાક્યં રામ ઉત્થાય ચાબ્રવીત્। તિષ્ઠ ભીષ્મ હતોઽસીતિ બાણં સંધાય કાર્મુકે
પછી રામજી ઊભા થઈને, મૂંઝાયેલા અવસ્થામાં બોલ્યા: 'ભીષ્મ, ઊભા રહો, તું માર્યો ગયો છે!' અને ધનુષ પર બાણ ચડાવ્યો.
સ મુક્તો ન્યપતત્તૂર્ણં સવ્યે પાર્શ્વે મહાહવે । યેનાહં ભૃશમુદ્વિગ્રો વ્યાઘૂર્ણિત ઇવ દ્રુમઃ
એ બાણ છૂટતાં જ યુદ્ધમાં ઝડપથી મારા ડાબા બાજુ પડ્યું, જેના કારણે હું પવનથી ધ્રુજતો વૃક્ષ જેમ ખૂબ જ હલાઈ ગયો.
હત્વા હયાંસ્તતો રામઃ શીઘ્રાસ્ત્રેણ મહાહવે । અવાકિરન્માં વિસ્રબ્ધો બાણૈસ્તૈર્લોમવાહિભિઃ
પછી રામજી એ યુદ્ધમાં ઝડપથી મારા ઘોડાઓને માર્યા અને આત્મવિશ્વાસથી એવા બાણોની વરસાદ વરસાવી કે મારા રોમાંચ ઉભા થઈ ગયા.
તતોઽહમપિ શીઘ્રાસ્ત્રં સમરપ્રતિવારણમ્ । અવાસૃજં મહાબાહો તેન્તરાધિષ્ઠિતાઃ શરાઃ
પછી હું પણ, બલવાન ભુજાવાળો, યુદ્ધમાં પ્રતિરોધ કરવા માટે મંત્રબળથી સંયુક્ત બાણો છોડી દીધા.
રામસ્ય મમ ચૈવાશુ વ્યોમાવૃત્ય સમન્તતઃ। ન સ્મ સૂર્યઃ પ્રતપતિ શરજાલસમાવૃતઃ
પછી રામજી અને મારા બાણોથી આખું આકાશ ઢંકાઈ ગયું, એટલું કે સૂર્યની કિરણો પણ એ બાણોના જાળમાંથી પસાર થઈ શકતી નહોતી.
માતરિશ્વા તતસ્તસ્મિન્મેઘરુદ્ધ ઇવાભવત્ । તતો વાયોઃ પ્રકમ્પાચ્ચ સૂર્યસ્ય ચ ગભસ્તિભિઃ
પછી, હે રાજા, પવન જાણે વાદળોથી અટકાઈ ગયો હોય એમ લાગ્યું, અને પવન તથા સૂર્યકિરણોની હલચલથી—
અભિઘાતપ્રભાવાચ્ચ પાવકઃ સમજાયત । તે શરાઃ સ્વસમુત્થેન પ્રદીપ્તાશ્ચિત્રભાનુના
બાણોના અથડામણના પ્રભાવથી અગ્નિ પ્રગટ થયો અને એ બાણો પોતાનાં ઘર્ષણથી તેજસ્વી પ્રકાશથી દહકવા લાગ્યા.
ભૂમૌ સર્વે તદા રાજન્ભસ્મભૂતાઃ પ્રપેદિરે । તદા શતસહસ્રાણિ પ્રયુતાન્યર્બુદાનિ ચ
પછી, હે રાજા, એ બધા બાણો જમીન પર પડીને રાખ બની ગયા—સૈંકડો હજાર, દશ લાખો અને કરોડો બાણો.
અયુતાન્યથ ખર્વાણિ નિખર્વાણિ ચ કૌરવ । રામઃ શરાણાં સંક્રુદ્ધો મયિ તૂર્ણં ન્યપાતયત્
પછી, હે કૌરવ, રામજી ક્રોધિત થઈને, દસ હજાર, લાખો અને અનગણિત બાણો મારી ઉપર ઝડપથી વરસાવ્યા.
તતોઽહં તાનપિ રણે શરૈરાશીવિષોપમૈઃ । સંછિદ્ય ભૂમૌ નૃપતે પાતયેયં નગાનિવ
પછી, હે રાજા, મેં પણ એ બધા બાણોને યુદ્ધમાં સાપ જેવા તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખ્યા અને વૃક્ષો પડી જાય એમ જમીન પર પાડી દીધા.
એવં તદભવદ્યુદ્વં તદા ભરતસત્તમ । સન્ધ્યાકાલે વ્યતીતે તુ વ્યપાયાત્સ ચ મે ગુરુઃ
એ સમયે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એ યુદ્ધ થયું. સાંજ વીતી ગયા પછી, મારા ગુરુજી ત્યાંથી વિદાય પામ્યા.
સમાગતસ્ય રામેણ પુનરેવાતિદારુણમ્। અન્યેદ્યુસ્તુમુલં યુદ્ધં તદા ભરતસત્તમ
પછી જ્યારે રામ ફરી આવ્યા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, બીજા દિવસે ફરી એક ભયાનક અને ભયાવહ યુદ્ધ થયું.
તતો દિવ્યાસ્ત્રવિચ્છૂરો દિવ્યાન્યસ્ત્રાણ્યનેકશઃક । અયોજયત્સ ધર્માત્મા દિવસે દિવસે વિભુઃ
પછી એ ધર્મનિષ્ઠ અને શક્તિશાળી વિરુદ્ધ, જે દેવાસ્ત્રોમાં પારંગત હતા, રોજે રોજ અનેક દિવ્યાસ્ત્રો ચલાવ્યા.
તાન્યહં તત્પ્રતીઘાતૈરસ્ત્રૈરસ્ત્રાણિ ભારત। વ્યધમં તુમુલેયુદ્ધેપ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વાસુદુસ્ત્યજાન્
હે ભરત, એ ભયાનક યુદ્ધમાં મેં પણ મારા જ અસ્રોથી એ અસ્રોનો પ્રતિકાર કર્યો અને જીવ પણ દાવ પર લગાવી દીધો.
અસ્ત્રૈરસ્ત્રેષુ બહુધા હતેષ્વેવ ચ ભારત । અક્રુધ્યત મહાતેજાસ્ત્યક્તપ્રાણઃ સ સંયુગે
હે ભરત, અનેક અસ્રો અસ્રોથી નાશ પામ્યા છતાં, એ મહાત્મા, જે જીવ ત્યાગવાનો નિશ્ચય કરી ચૂક્યા હતા, યુદ્ધમાં ક્યારેય ક્રોધિત થયા નહીં.
તતઃ શક્તિં પ્રાહિણોદ્ધોરરૂપા- મસ્ત્રે રુદ્ધે જામદગ્ન્યો મહાત્મા। કાલોત્સૃષ્ટાં પ્રજ્વલિતામિવોલ્કાં સંદીપ્તાગ્રાં તેજસા વ્યાપ્ય લોકમ્
પછી, જયારે તેમનું અસ્ર રોકાઈ ગયું, ત્યારે જમદગ્નિપુત્ર મહાત્માએ એક ભયાનક શક્તિ છોડીને, જાણે સમય પોતે મોકલી હોય એવી જ્વલંત, તેજથી જગતને પ્રકાશિત કરતી શક્તિ હણકારી.