આગતાહં મહાબાહો ત્વામુદ્દિશ્ય મહામતે। `અભિનન્દસ્વ માં રાજન્સદા પ્રિયહિતે રતામ્
હે મહાબાહુ, હું તો તમારો વિચાર કરીને અહીં આવી છું. હે રાજા, હું હંમેશા તમારી પ્રીતિ અને કલ્યાણમાં રત છું, મને સ્વીકારો.
પ્રતિપાદય માં રાજન્ધર્માદીંશ્ચર ધર્મતઃ । ત્વં હિ મે મનસા ધ્યાતસ્ત્વયા ચાપ્યુપમન્ત્રિતા
હે રાજા, મને સ્વીકારો અને પતિ તરીકેના ધર્મને પાળો, કેમ કે મેં મનથી તમને પસંદ કર્યો હતો અને તમે પણ મને આમંત્રણ આપ્યું હતું.
તામબ્રવીત્સાલ્વપતિઃ સ્મયન્નિવ વિશાંપતે। ત્વયાઽન્યપૂર્વયા નાહં ભાર્યાર્થી વરવર્ણિનિ
સલ્વરાજે થોડું સ્મિત કરીને કહ્યું: 'હે સુંદર, હું તો એવી સ્ત્રીને પત્ની તરીકે નથી ઈચ્છતો જે પહેલેથી બીજાની રહી હોય.'
ગચ્છ ભદ્રે પુનસ્તત્ર સકાશં ભીષ્મકસ્ય વૈ। નાહમિચ્છામિ ભીષ્મેણ ગૃહીતાં ત્વાં પ્રસહ્ય વૈ
હે ભદ્રે, પાછા ભીષ્મના પાસે જાઓ; હું એવી સ્ત્રીને સ્વીકારતો નથી જેને ભીષ્મે બળપૂર્વક લઈ ગઈ હોય.
ત્વં હિ ભીષ્મેણ નિર્જિત્ય નીતા પ્રીતિમતી તદા। પરામૃશ્ય મહાયુદ્ધે નિર્જિત્ય પૃથિવીપતીન્
કારણ કે, ભીષ્મે મહાયુદ્ધમાં રાજાઓને હરાવીને, પ્રેમથી તને અહીં લાવ્યો હતો.
નાહં ત્વય્યન્યપૂર્વાયાં ભાર્યાર્થી વરવર્ણિનિ । કથમસ્મદ્વિધો રાજા પરપૂર્વાં પ્રવેશયેત્
હે સુંદર, હું તો એવી સ્ત્રીને પત્ની તરીકે નથી ઈચ્છતો જે પહેલેથી બીજાની રહી હોય; મારા જેવા રાજા માટે પરપુર્વા સ્ત્રીને સ્વીકારવી યોગ્ય નથી.
નારીં વિદિતવિજ્ઞાનઃ પરેષાં ધર્મમાદિશન્। યથેષ્ટં ગમ્યતાં ભદ્રે મા ત્વાં કાલોઽત્યગાદયમ્
ધર્મને જાણનારો બુદ્ધિશાળી પુરુષ કદી બીજાની રહી ગયેલી સ્ત્રીને સ્વીકારતો નથી. હે ભદ્રે, તું જ્યાં ઈચ્છે ત્યાં જા, સમય બગાડશો નહીં.
અમ્બા તમબ્રવીદ્રાજન્નનઙ્ગશરપીડિતા। નૈવં વદ મહીપાલ નૈતદેવં કથંચન
પ્રેમથી વ્યાકુળ અંબાએ કહ્યું: 'હે રાજા, આવું ના બોલો; વાત એવી નથી, કદી પણ નહીં.'
નાસ્મિ પ્રીતિમતી નીતા ભીષ્મેણામિત્રકર્શન । બલાન્નીતાસ્મિ રુદતી વિદ્રાવ્ય પૃથિવીપતીન્
હું ભીષ્મ દ્વારા પ્રેમથી લઈ જવામાં આવી નહોતી, દુશ્મનને દુઃખ આપનારા, પણ પૃથ્વીના રાજાઓને હરાવીને, હું રડતી રડતી જબરદસ્તી લઈ જવામાં આવી.
ભજસ્વ માં સાલ્વપતે ભક્તાં બાલામનાગસમ્ । ભક્તાનાં હિ પરિત્યાગો ન ધર્મેષુ પ્રશસ્યતે
હે સાલ્વના રાજા, હું નિર્દોષ, ભક્તિપૂર્વક તને અર્પણ છું, મને સ્વીકાર. ભક્તજનને ત્યજી દેવું ધર્મમાં યોગ્ય માનાતું નથી.
સાહમામન્ત્ર્ય ગાઙ્ગેયં સમરેષ્વનિવર્તિનમ્ । અનુજ્ઞાતા ચ તેનૈવ તતોઽહં ભૃશમાગતા
હું યુદ્ધમાં ક્યારેય ન પીછેહઠ કરનાર ગંગાપુત્ર ભીષ્મને વિનંતી કરી હતી અને તેમની મંજૂરીથી, ભારે દુઃખ સાથે અહીં આવી છું.
ન સ ભીષ્મો મહાબાહુર્મામિચ્છતિ વિશાંપતે । ભ્રાતૃહેતોઃ સમારમ્ભો ભીષ્મસ્યેતિ શ્રુતં મયા
હે રાજા, તે મહાબાહુ ભીષ્મ મને ઇચ્છતા નથી; મેં સાંભળ્યું છે કે ભીષ્મે આ બધું પોતાના ભાઈ માટે કર્યું હતું.
ભગિન્યૌ મમ યે નીતે અમ્બિકામ્બાલિકે નૃપ। પ્રાદાદ્વિચિત્રવીર્યાય ગાઙ્ગેયો હિ યવીયસે
મારા બંને બહેનો, અંબિકા અને અંબાલિકા, હે રાજા, ભીષ્મે યુવાન વિચિત્રવીર્યને આપી દીધી હતી.
યથા સાલ્વપતે નાન્યં વરં યામિ કથંચન। ત્વામૃતે પુરુષવ્યાઘ્ર તથા મૂર્ધાનમાલભે
હે સાલ્વના રાજા, હું તારી સિવાય બીજું કોઈ પણ પતિ પસંદ કરવાનું નથી; પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, હવે હું તારા સિવાય બીજું કોઈ માથું ન વાળું.
ન ચાન્યપૂર્વા રાજેન્દ્ર ત્વામહં સમુપસ્થિતા। સત્યં બ્રવીમિ સાલ્વૈતત્સત્યેનાત્માનમાલભે
હે રાજે, હું બીજાના પછી તારી પાસે આવી નથી; હે સાલ્વ, હું સાચું બોલું છું અને આ સત્ય પર પોતાને અર્પણ કરું છું.
ભજસ્વ માં વિશાલાક્ષ સ્વયં કન્યામુપસ્થિતામ્। અનન્યપૂર્વાં રાજેન્દ્ર ત્વત્પ્રસાદાભિકાઙ્ક્ષિણીમ્
હે વિશાળનેત્રવાળા, હું કન્યા રૂપે પોતાની ઈચ્છાથી તારી પાસે આવી છું; હે રાજા, હું બીજાને અસ્પર્શી છું અને તારી કૃપાની ઇચ્છુક છું.
તામેવં ભાષમાણાં તુ સાલ્વઃ કાશિપતેઃ સુતામ્। અત્યજદ્ભરતશ્રેષ્ઠ જીર્ણાં ત્વચમિવોરગઃ
જ્યારે એ કન્યા આવું બોલી રહી હતી, ત્યારે સાલ્વે કાશીરાજની દીકરીને એ રીતે ત્યજી દીધી જેમ સાપ જૂની ચામડી ઉતારે છે.
એવં બહુવિધૈર્વાક્યૈર્યાચ્યમાનસ્તયા નૃપઃ । નાશ્રદ્દધત્સાલ્વપતિઃ કન્યાયાં ભરતર્ષભ
એ કન્યાએ અનેક રીતે વિનંતી કરી, છતાં, હે ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ, સાલ્વના રાજાએ એ કન્યામાં વિશ્વાસ ન રાખ્યો.
તતઃ સા મન્યુનાઽઽવિષ્ટા જ્યેષ્ઠા કાશિપતેઃ સુતા। અબ્રવીત્સાશ્રુનયના બાષ્પવિપ્લુતયા ગિરા
પછી, ગુસ્સાથી ભરાઈને, કાશીરાજની મોટી દીકરી, આંખોમાં આંસુ અને ગળામાં રડકાથી, બોલી.
ત્વયા ત્યક્તા ગમિષ્યામિ યત્ર તત્ર વિશાંપતે। તત્ર મે ગતયઃ સન્તુ સન્તઃ સત્યં યથા ધ્રુવમ્
હે રાજા, તું મને ત્યજી દીધું, હવે હું જ્યાં પણ જઈશ, ત્યાં સારા લોકોમાં જ મારો વાસ રહે, જેમ સત્ય અડગ રહે છે.
એવં તાં ભાષમાણાં તુ કન્યાં સાલ્વપતિસ્તદા। પરિતત્યાજ કૌરવ્ય કરુણં પરિદેવતીમ્
જ્યારે એ કન્યા આવું બોલી રહી હતી, ત્યારે, હે કૌરવ, સાલ્વના રાજાએ એ દુઃખી રડતી કન્યાને આખરે ત્યજી દીધી.
ગચ્છ ગચ્છેતિ તાં સાલ્વઃ પુનઃ પુનરભાષત। બિભેમિ ભીષ્માત્સુશ્રોણિ ત્વં ચ ભીષ્મપરિગ્રહઃ
સાલ્વ વારંવાર એને કહેતો રહ્યો: 'જા, જા.' હે સુંદર કટિવાળી, હું ભીષ્મથી ડરું છું અને તું તો હવે ભીષ્મની છે.
એવમુક્તા તુ સા તેન સાલ્વેનાદીર્ઘદર્શિના । નિશ્ચક્રામ પુરાદ્દીના રુદતી કુરરી યથા
આવી રીતે દૂરની ચિંતાનો અભાવ ધરાવતા સાલ્વે કહ્યાના પછી, એ કન્યા દુઃખી અને રડતી, નગરમાંથી બહાર નીકળી ગઈ, જેમ કરડતી પંખી રડે છે.
નિષ્ક્રામન્તી તુ નગરાચ્ચિન્તયામાસ દુઃખિતા । પૃથિવ્યાં નાસ્તિ યુવતિર્વિષમસ્થતરા મયા
નગર છોડતી વખતે એ દુઃખી મનથી વિચારવા લાગી: પૃથ્વી પર મારી જેટલી મુશ્કેલીમાં કોઈ યુવાન સ્ત્રી નથી.
બન્ધુર્ભિર્વિપ્રહીણાસ્મિ સાલ્વેન ચ નિરાકૃતા । ન ચ શક્યં પુનર્ગન્તું મયા વારણસાહ્વયમ્
હું સગાં-સંબંધીઓથી વિહોણી છું, સાલ્વે પણ મને ત્યજી દીધી છું, અને હવે હું ફરી વારાણસી જઈ શકતી નથી.
અનુજ્ઞાતા તુ ભીષ્મેણ સાલ્વમુદ્દિશ્ય કારણમ્। કિં નુ ગર્હામ્યથાત્માનમથ ભીષ્મં દુરાસદમ્
ભીષ્મે મને કારણ આપી મંજૂરી આપી હતી કે હું સાલ્વ પાસે જઈ શકું; હવે હું પોતાને દોષ આપું કે ભીષ્મને, જે અપ્રાપ્ય છે?
અથવા પિતરં મૂઢં યો મેઽકાર્ષીત્સ્વયંવરમ્ । મયાઽયં સ્વકૃતો દોષો યાઽહં ભીષ્મરથાત્તદા
કેવું તો, કદાચ મારા મૂર્ખ પિતાએ જ મારું સ્વયંવર રાખ્યું હતું; આ ભૂલ મારી પોતાની છે, કારણ કે હું એ સમયે ભીષ્મના રથમાંથી બોલી હતી.
પ્રવૃત્તે દારુણે યુદ્ધે સાલ્વાર્થં નાપતં પુરા। તસ્યેયં ફલનિર્વૃત્તિર્યદાપન્નાઽસ્મિ મૂઢવત્
જ્યારે સાલ્વ માટે એ ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું હતું, ત્યારે હું પડી નહોતી; આજે જે દુઃખદ સ્થિતિમાં આવી છું, એ તો એ જ પરિણામ છે, જાણે હું મૂર્ખ બની ગઈ હોઉં.
ધિગ્ભીષ્મં ધિક્ક મે મન્દં પિતરં મૂઢચેતસમ્ । યેનાહં વીર્યશુલ્કેન પણ્યસ્ત્રીવ પ્રચોદિતા
ભીષ્મને શરમ આવે, મને પણ શરમ આવે, મારા મૂર્ખ પિતાને પણ શરમ આવે, જેમણે મને વીર્યશુલ્કથી જીતવાની વસ્તુ જેવી બનાવી દીધી.
ધિઙ્માં ધિક્સાલ્વરાજાનં ધિગ્ધાતારમથાપિ વા । યેષાં દુર્નીતભાવેન પ્રાપ્તાસ્મ્યાપદમુત્તમામ્
મને શરમ આવે, સાલ્વરાજાને શરમ આવે, મારા પિતાને કે સર્જનહારને પણ શરમ આવે; બધાની ખોટી વૃત્તિથી હું આ મહા દુઃખમાં આવી છું.