તતસ્તે માં મહીપાલાઃ સર્વ એવ વિશાં પતે। રથવ્રાતેન મહતા સર્વતઃ પર્યવારયન્
પછી, જનસમુદાયના સ્વામી, એ બધા રાજાઓએ મને ચારેય બાજુથી વિશાળ રથસેનાથી ઘેરી લીધો.
તાનહં શરવર્ષેણ સમન્તાત્પર્યવારયમ્ । સર્વાન્નૃપાંશ્ચાપ્યજયં દેવરાડિવ દાનવાન્
હું ચારેય બાજુથી તીરોની વરસાદ વરસાવીને તેમને રોકી દીધા અને બધા રાજાઓને હરાવ્યા, જેમ દેવરાજ ઇન્દ્ર દાનવોને હરાવે છે.
અપાતયં શરૈર્દીપ્તૈઃ પ્રહસન્ભરતર્ષભ । તેષામાપતતાં ચિત્રાન્ધ્વજાન્હેમપરિષ્કૃતાન્
હસતાં હસતાં, ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ, મેં તેજસ્વી તીરો વડે મારા પર તૂટતા રાજાઓના સુવર્ણથી શોભતા ધ્વજાઓને તોડી નાખ્યા.
એકૈકેન હિ બાણેન ભૂમૌ પાતિતવાનહમ્ । હયાંસ્તેષાં ગજાંશ્ચૈવ સારથીંશ્ચાપ્યહં રણે
હું એક એક તીરથી તેમના ઘોડા, હાથી અને રથચાલકોને યુદ્ધમાં જમીન પર પાડી દીધા.
તે નિવૃત્તાશ્ચ ભગ્નાશ્ચ દૃષ્ટ્વા તલ્લાઘવં મમ। `પ્રણિપેતુશ્ચ સર્વે વૈ પ્રશશંસુશ્ચ પાર્થિવાઃ
મારી ઝડપ જોઈને, તેઓ હારીને અને તૂટીને પાછા ફર્યા; બધા રાજાઓએ મને વંદન કર્યું અને મારી પ્રશંસા કરી.
તત આદાય તાઃ કન્યા નૃપતીંશ્ચ વિસૃજ્ય તાન્।' અથાઽહં હાસ્તિનપુરમાયાં જિત્વા મહીક્ષિતઃ
પછી, એ કન્યાઓને લઈ અને રાજાઓને છોડી, હું વિજયી બનીને હસ્તિનાપુર પાછો ફર્યો, ધરતીના રાજા.
તતોઽહં તાશ્ચ કન્યા વૈ ભ્રાતુરર્થાય ભારત। તચ્ચ કર્મ મહાબાહો સત્યવત્યૈ ન્યવેદયમ્
પછી, મહાબાહુ, એ કન્યાઓને ભાઈ માટે આપી અને એ કાર્ય સત્યવતીને સંભળાવ્યું.
તતોઽહં ભરતશ્રેષ્ઠ માતરં વીરમાતરમ્ । અભિગમ્યોપસંગૃહ્ય દાશેયીમિદમબ્રુવમ્
પછી, ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ, હું વીરમાતાને મળવા ગયો, તેમને ભેટી અને માછીમારની પુત્રીને કહ્યું,
ઇમાઃ કાશિપતેઃ કન્યા મયા નિર્જિત્ય પાર્થિવાન્ । વિચિત્રવીર્યસ્ય કૃતે વીર્યશુલ્કા હૃતા ઇતિ
'આ કાશીના રાજાની દીકરીઓ મેં વિचित्रવીર્ય માટે, રાજાઓને હરાવી, પરાક્રમથી જીતેલી છે.'
તતો મૂર્ધન્યુપાઘ્રાય પર્યશ્રુનયના નૃપ। આહ સત્યવતી હૃષ્ટા દિષ્ટ્યા પુત્ર જિતં ત્વયા
પછી, સત્યવતી આનંદથી, આંખોમાં આંસુ લઈને, મારા માથાને સુઘી અને કહ્યું: 'પુત્ર, તારા પરાક્રમથી વિજય મળ્યો, એ મારા માટે શુભ છે.'
સત્યવત્યાસ્ત્વનુમતે વિવાહે સમુપસ્થિતે। ઉવાચ વાક્યં સવ્રીડા જ્યેષ્ઠા કાશિપતેઃ સુતા
સત્યવતીની મંજૂરીથી લગ્નની તૈયારી થઈ, ત્યારે કાશીરાજાની મોટી દીકરી લજ્જાથી આ રીતે બોલી:
ભીષ્મ ત્વમસિ ધર્મજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ । શ્રુત્વા ચ વચનં ધર્મ્યં મહ્યં કર્તુમિહાર્હસિ
ભીષ્મ, તમે ધર્મને જાણો છો અને બધા શાસ્ત્રોમાં નિપુણ છો. હવે મારી યોગ્ય વાત સાંભળી, એ પ્રમાણે વર્તવું તમારો ધર્મ છે.
મયા સાલ્વપત્તિઃ પૂર્વં મનસાઽભિવૃતો વરઃ। તેન ચાસ્મિ વૃતા પૂર્વં રહસ્યવિદિતે પિતુઃ
હું તો પહેલાથી જ મનમાં સાલ્વરાજને પતિ તરીકે પસંદ કર્યો હતો અને એણે પણ મને ગુપ્ત રીતે, પિતાને ખબર ન પડે એ રીતે, પસંદ કરી હતી.
કથં મામન્યકામાં ત્વં રાજધર્મમતીત્ય વૈ । વાસયેથા ગૃહે ભીષ્મ કૌરવઃ સન્વિશેષતઃ
ભીષ્મ, તમે તો કૌરવ કુળના છો, તો રાજધર્મને ભંગ કરીને મને મારી ઇચ્છા વિરુદ્ધ ઘરે કેમ રાખી શકો?
એતદ્બુદ્ધ્યા વિનિશ્ચિત્ય મનસા ભરતર્ષભ । યત્ક્ષમં તે મહાબાહો તદિહારબ્ધુમર્હસિ
હવે આ બધું વિચારીને, હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, જે તમારે માટે યોગ્ય હોય એ જ કરો.
સ માં પ્રતીક્ષતે વ્યક્તં સાલ્વરાજો વિશાંપતે । તસ્માન્માં ત્વં કુરુશ્રેષ્ઠ સમનુજ્ઞાતુમર્હસિ
સાલ્વરાજ તો નિશ્ચિતપણે મારી રાહ જોઈ રહ્યો છે, તેથી, હે કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ, તમે મને જવાની મંજૂરી આપો.
કૃપાં કુરુ મહાબાહો મયિ ધર્મભૃતાં વર। ત્વં હિ સત્યવ્રતો વીર પૃથિવ્યામિતિ નઃ શ્રુતમ્
મારા પર દયા કરો, હે મહાબાહુ, ધર્મને પાળનારા શ્રેષ્ઠ, કેમ કે પૃથ્વી પર તમારી ખ્યાતિ છે કે તમે સત્યવ્રતી અને વીર છો.
તતોઽહં સમનુજ્ઞાપ્ય કાલીં ગન્ધવતીં તદા। મન્ત્રિણશ્ચર્ત્વિજશ્ચૈવ તથૈવ ચ પુરોહિતાન્। સમનુજ્ઞામિષં કન્યામમ્બાં જ્યેષ્ઠાં નરાધિપ
પછી મેં કાલી અને ગંધવતીની, તેમજ મંત્રીઓ, પુરોહિતો અને કુળપુરોહિતોની મંજૂરી લઈને, રાજા, મોટી કન્યા અંબાને જવાની મંજૂરી આપી.
અનુજ્ઞાતા યયૌ સા તુ કન્યા સાલ્વપતેઃ પુરમ્। વૃદ્ધૈર્દ્વિજાતિભિર્ગુપ્તા ધાત્ર્યા ચાનુગતા તદા
મંજૂરી મળતાં, એ કન્યા વડીલ બ્રાહ્મણો અને ધાયાની સાથે સલ્વરાજના શહેરે ગઈ.
અતીત્ય ચ તમધ્વાનમાસમાદ નરાધિપમ । સા તમાસાદ્ય રાજાનં સાલ્વં વચનમબ્રવીત્
એ રસ્તો પાર કરીને, એ રાજા સલ્વ પાસે પહોંચી અને પછી એણે રાજાને આ રીતે કહ્યું:
આગતાહં મહાબાહો ત્વામુદ્દિશ્ય મહામતે। `અભિનન્દસ્વ માં રાજન્સદા પ્રિયહિતે રતામ્
હે મહાબાહુ, હું તો તમારો વિચાર કરીને અહીં આવી છું. હે રાજા, હું હંમેશા તમારી પ્રીતિ અને કલ્યાણમાં રત છું, મને સ્વીકારો.
પ્રતિપાદય માં રાજન્ધર્માદીંશ્ચર ધર્મતઃ । ત્વં હિ મે મનસા ધ્યાતસ્ત્વયા ચાપ્યુપમન્ત્રિતા
હે રાજા, મને સ્વીકારો અને પતિ તરીકેના ધર્મને પાળો, કેમ કે મેં મનથી તમને પસંદ કર્યો હતો અને તમે પણ મને આમંત્રણ આપ્યું હતું.
તામબ્રવીત્સાલ્વપતિઃ સ્મયન્નિવ વિશાંપતે। ત્વયાઽન્યપૂર્વયા નાહં ભાર્યાર્થી વરવર્ણિનિ
સલ્વરાજે થોડું સ્મિત કરીને કહ્યું: 'હે સુંદર, હું તો એવી સ્ત્રીને પત્ની તરીકે નથી ઈચ્છતો જે પહેલેથી બીજાની રહી હોય.'
ગચ્છ ભદ્રે પુનસ્તત્ર સકાશં ભીષ્મકસ્ય વૈ। નાહમિચ્છામિ ભીષ્મેણ ગૃહીતાં ત્વાં પ્રસહ્ય વૈ
હે ભદ્રે, પાછા ભીષ્મના પાસે જાઓ; હું એવી સ્ત્રીને સ્વીકારતો નથી જેને ભીષ્મે બળપૂર્વક લઈ ગઈ હોય.
ત્વં હિ ભીષ્મેણ નિર્જિત્ય નીતા પ્રીતિમતી તદા। પરામૃશ્ય મહાયુદ્ધે નિર્જિત્ય પૃથિવીપતીન્
કારણ કે, ભીષ્મે મહાયુદ્ધમાં રાજાઓને હરાવીને, પ્રેમથી તને અહીં લાવ્યો હતો.
નાહં ત્વય્યન્યપૂર્વાયાં ભાર્યાર્થી વરવર્ણિનિ । કથમસ્મદ્વિધો રાજા પરપૂર્વાં પ્રવેશયેત્
હે સુંદર, હું તો એવી સ્ત્રીને પત્ની તરીકે નથી ઈચ્છતો જે પહેલેથી બીજાની રહી હોય; મારા જેવા રાજા માટે પરપુર્વા સ્ત્રીને સ્વીકારવી યોગ્ય નથી.
નારીં વિદિતવિજ્ઞાનઃ પરેષાં ધર્મમાદિશન્। યથેષ્ટં ગમ્યતાં ભદ્રે મા ત્વાં કાલોઽત્યગાદયમ્
ધર્મને જાણનારો બુદ્ધિશાળી પુરુષ કદી બીજાની રહી ગયેલી સ્ત્રીને સ્વીકારતો નથી. હે ભદ્રે, તું જ્યાં ઈચ્છે ત્યાં જા, સમય બગાડશો નહીં.
અમ્બા તમબ્રવીદ્રાજન્નનઙ્ગશરપીડિતા। નૈવં વદ મહીપાલ નૈતદેવં કથંચન
પ્રેમથી વ્યાકુળ અંબાએ કહ્યું: 'હે રાજા, આવું ના બોલો; વાત એવી નથી, કદી પણ નહીં.'
નાસ્મિ પ્રીતિમતી નીતા ભીષ્મેણામિત્રકર્શન । બલાન્નીતાસ્મિ રુદતી વિદ્રાવ્ય પૃથિવીપતીન્
હું ભીષ્મ દ્વારા પ્રેમથી લઈ જવામાં આવી નહોતી, દુશ્મનને દુઃખ આપનારા, પણ પૃથ્વીના રાજાઓને હરાવીને, હું રડતી રડતી જબરદસ્તી લઈ જવામાં આવી.
ભજસ્વ માં સાલ્વપતે ભક્તાં બાલામનાગસમ્ । ભક્તાનાં હિ પરિત્યાગો ન ધર્મેષુ પ્રશસ્યતે
હે સાલ્વના રાજા, હું નિર્દોષ, ભક્તિપૂર્વક તને અર્પણ છું, મને સ્વીકાર. ભક્તજનને ત્યજી દેવું ધર્મમાં યોગ્ય માનાતું નથી.