તસ્ય દારક્રિયાં તાત ચિકીર્ષુરહમપ્યુત । અનુરૂપાદિવ કુલાદિત્યેવ ચ મનો દધે
હે પિતા, તેના લગ્ન માટે હું પણ ઉત્સુક હતો અને યોગ્ય કુળમાંથી વર-વધૂ શોધવાનો વિચાર કર્યો.
તથાઽશ્રૌષં મહાબાહો તિસ્રઃ કન્યાઃ સ્વયંવરે । રૂપેણાપ્રતિમાઃ સર્વાઃ કાશિરાજસુતાસ્તદા । અમ્બાં ચૈવામ્બિકાં ચૈવ તથૈવામ્બાલિકામપિ
હે મહાબાહુ, એ સમયે મેં સાંભળ્યું કે કાશીરાજની ત્રણ કન્યાઓ, સૌંદર્યમાં અનન્ય, સ્વયંવરમાં હાજર છે—અંબા, અંબિકા અને અંબાલિકા.
રાજાનશ્ચ સમાહૂતાઃ પૃથિવ્યાં ભરતર્ષભ। અમ્બા જ્યેષ્ઠાભવત્તાસામમ્બિકા ત્વથ મધ્યમા
ભારત વંશના શિરોમણિ, આખી ધરતી પરથી રાજાઓ બોલાવાયા હતા. એમાં અંબા સૌથી મોટી હતી, અંબિકા વચ્ચેની હતી,
અમ્બાલિકા ચ રાજેન્દ્ર રાજકન્યા યવીયસી । સોઽહમેકરથેનૈવ ગતઃ કાશિપતેઃ પુરીમ્
અને અંબાલિકા, રાજાઓના રાજા, એ સૌથી નાની રાજકન્યા હતી. હું એકલાં જ એક રથમાં કાશીના રાજાના શહેરમાં ગયો હતો.
અપશ્યં તા મહાબાહો તિસ્રઃ કન્યાઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ। રાજ્ઞશ્ચૈવ સમાહૂતાન્પાર્થિવાન્પૃથિવીપતે
ત્યાં મેં એ ત્રણેય સજ્જ શોભાયમાન કન્યાઓને જોયા અને સાથે બોલાવાયેલા પૃથ્વીના રાજાઓને પણ જોયા.
તતોઽહં તાન્નૃપાન્સર્વાનાહૂય સમરે સ્થિતાન્। રથમારોપયાઞ્ચક્રે કન્યાસ્તા ભરતર્ષભ
પછી, ભારત વંશના શ્રેષ્ઠ, હું એ તમામ યુદ્ધ માટે ઉભેલા રાજાઓને બોલાવ્યા અને એ કન્યાઓને મારા રથ પર બેસાડ્યા.
વીર્યશુલ્કાશ્ચ તા જ્ઞાત્વા સમારોપ્ય રથં તદા। અવોચં પાર્થિવાન્સર્વાનહં તત્ર સમાગતાન્। ભીષ્મઃ શાન્તનવઃ કન્યા હરતીતિ પુનઃપુનઃ
એ કન્યાઓને પરાક્રમથી જીતવાની શરત હતી, એ જાણીને મેં તેમને રથ પર બેસાડ્યા અને ત્યાં ભેગા થયેલા બધા રાજાઓને કહ્યું: 'શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ એ કન્યાઓને લઈ જાય છે!' એમ ફરી ફરી જાહેર કર્યું.
તે યતધ્વં પરં શક્ત્યા સર્વે મોક્ષાય પાર્થિવાઃ । પ્રસહ્ય હિ હરામ્યેષ મિષતાં વો નરર્ષભાઃ
'હવે, જો તમારે તેમને મુક્ત કરવી હોય તો, બધાજ રાજાઓ, પૂરી તાકાત લગાવો! કેમ કે હું તમારી આંખ સામે જ તેમને બળજબરીથી લઈ જઈ રહ્યો છું, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠો!'
તતસ્તે પૃથિવીપાલાઃ સમુત્પતુરુદાયુધાઃ । યોગો યોગ ઇતિ ક્રુદ્ધાઃ સારથીનભ્યચોદયન્
પછી એ પૃથ્વીના રાજાઓ હથિયાર લઈને ગુસ્સામાં ઊભા થયા, 'તૈયારી કરો! તૈયારી કરો!' એમ બોલી અને પોતાના રથચાલકોને આગળ ધપાવ્યા.
તે રથૈર્ગસઙ્કાશૈર્ગજૈશ્ચ ગજયોધિનઃ। પુષ્ટૈશ્વાશ્વૈર્મહીપાલાઃ સમુત્પેતુરુદાયુધાઃ
એ રાજાઓ મેઘ જેવા રથો અને ગજસેનાપતિઓ સાથે સુપોષિત ઘોડાઓ પર હથિયાર લઈને ઊભા થયા.
તતસ્તે માં મહીપાલાઃ સર્વ એવ વિશાં પતે। રથવ્રાતેન મહતા સર્વતઃ પર્યવારયન્
પછી, જનસમુદાયના સ્વામી, એ બધા રાજાઓએ મને ચારેય બાજુથી વિશાળ રથસેનાથી ઘેરી લીધો.
તાનહં શરવર્ષેણ સમન્તાત્પર્યવારયમ્ । સર્વાન્નૃપાંશ્ચાપ્યજયં દેવરાડિવ દાનવાન્
હું ચારેય બાજુથી તીરોની વરસાદ વરસાવીને તેમને રોકી દીધા અને બધા રાજાઓને હરાવ્યા, જેમ દેવરાજ ઇન્દ્ર દાનવોને હરાવે છે.
અપાતયં શરૈર્દીપ્તૈઃ પ્રહસન્ભરતર્ષભ । તેષામાપતતાં ચિત્રાન્ધ્વજાન્હેમપરિષ્કૃતાન્
હસતાં હસતાં, ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ, મેં તેજસ્વી તીરો વડે મારા પર તૂટતા રાજાઓના સુવર્ણથી શોભતા ધ્વજાઓને તોડી નાખ્યા.
એકૈકેન હિ બાણેન ભૂમૌ પાતિતવાનહમ્ । હયાંસ્તેષાં ગજાંશ્ચૈવ સારથીંશ્ચાપ્યહં રણે
હું એક એક તીરથી તેમના ઘોડા, હાથી અને રથચાલકોને યુદ્ધમાં જમીન પર પાડી દીધા.
તે નિવૃત્તાશ્ચ ભગ્નાશ્ચ દૃષ્ટ્વા તલ્લાઘવં મમ। `પ્રણિપેતુશ્ચ સર્વે વૈ પ્રશશંસુશ્ચ પાર્થિવાઃ
મારી ઝડપ જોઈને, તેઓ હારીને અને તૂટીને પાછા ફર્યા; બધા રાજાઓએ મને વંદન કર્યું અને મારી પ્રશંસા કરી.
તત આદાય તાઃ કન્યા નૃપતીંશ્ચ વિસૃજ્ય તાન્।' અથાઽહં હાસ્તિનપુરમાયાં જિત્વા મહીક્ષિતઃ
પછી, એ કન્યાઓને લઈ અને રાજાઓને છોડી, હું વિજયી બનીને હસ્તિનાપુર પાછો ફર્યો, ધરતીના રાજા.
તતોઽહં તાશ્ચ કન્યા વૈ ભ્રાતુરર્થાય ભારત। તચ્ચ કર્મ મહાબાહો સત્યવત્યૈ ન્યવેદયમ્
પછી, મહાબાહુ, એ કન્યાઓને ભાઈ માટે આપી અને એ કાર્ય સત્યવતીને સંભળાવ્યું.
તતોઽહં ભરતશ્રેષ્ઠ માતરં વીરમાતરમ્ । અભિગમ્યોપસંગૃહ્ય દાશેયીમિદમબ્રુવમ્
પછી, ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ, હું વીરમાતાને મળવા ગયો, તેમને ભેટી અને માછીમારની પુત્રીને કહ્યું,
ઇમાઃ કાશિપતેઃ કન્યા મયા નિર્જિત્ય પાર્થિવાન્ । વિચિત્રવીર્યસ્ય કૃતે વીર્યશુલ્કા હૃતા ઇતિ
'આ કાશીના રાજાની દીકરીઓ મેં વિचित्रવીર્ય માટે, રાજાઓને હરાવી, પરાક્રમથી જીતેલી છે.'
તતો મૂર્ધન્યુપાઘ્રાય પર્યશ્રુનયના નૃપ। આહ સત્યવતી હૃષ્ટા દિષ્ટ્યા પુત્ર જિતં ત્વયા
પછી, સત્યવતી આનંદથી, આંખોમાં આંસુ લઈને, મારા માથાને સુઘી અને કહ્યું: 'પુત્ર, તારા પરાક્રમથી વિજય મળ્યો, એ મારા માટે શુભ છે.'
સત્યવત્યાસ્ત્વનુમતે વિવાહે સમુપસ્થિતે। ઉવાચ વાક્યં સવ્રીડા જ્યેષ્ઠા કાશિપતેઃ સુતા
સત્યવતીની મંજૂરીથી લગ્નની તૈયારી થઈ, ત્યારે કાશીરાજાની મોટી દીકરી લજ્જાથી આ રીતે બોલી:
ભીષ્મ ત્વમસિ ધર્મજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ । શ્રુત્વા ચ વચનં ધર્મ્યં મહ્યં કર્તુમિહાર્હસિ
ભીષ્મ, તમે ધર્મને જાણો છો અને બધા શાસ્ત્રોમાં નિપુણ છો. હવે મારી યોગ્ય વાત સાંભળી, એ પ્રમાણે વર્તવું તમારો ધર્મ છે.
મયા સાલ્વપત્તિઃ પૂર્વં મનસાઽભિવૃતો વરઃ। તેન ચાસ્મિ વૃતા પૂર્વં રહસ્યવિદિતે પિતુઃ
હું તો પહેલાથી જ મનમાં સાલ્વરાજને પતિ તરીકે પસંદ કર્યો હતો અને એણે પણ મને ગુપ્ત રીતે, પિતાને ખબર ન પડે એ રીતે, પસંદ કરી હતી.
કથં મામન્યકામાં ત્વં રાજધર્મમતીત્ય વૈ । વાસયેથા ગૃહે ભીષ્મ કૌરવઃ સન્વિશેષતઃ
ભીષ્મ, તમે તો કૌરવ કુળના છો, તો રાજધર્મને ભંગ કરીને મને મારી ઇચ્છા વિરુદ્ધ ઘરે કેમ રાખી શકો?
એતદ્બુદ્ધ્યા વિનિશ્ચિત્ય મનસા ભરતર્ષભ । યત્ક્ષમં તે મહાબાહો તદિહારબ્ધુમર્હસિ
હવે આ બધું વિચારીને, હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, જે તમારે માટે યોગ્ય હોય એ જ કરો.
સ માં પ્રતીક્ષતે વ્યક્તં સાલ્વરાજો વિશાંપતે । તસ્માન્માં ત્વં કુરુશ્રેષ્ઠ સમનુજ્ઞાતુમર્હસિ
સાલ્વરાજ તો નિશ્ચિતપણે મારી રાહ જોઈ રહ્યો છે, તેથી, હે કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ, તમે મને જવાની મંજૂરી આપો.
કૃપાં કુરુ મહાબાહો મયિ ધર્મભૃતાં વર। ત્વં હિ સત્યવ્રતો વીર પૃથિવ્યામિતિ નઃ શ્રુતમ્
મારા પર દયા કરો, હે મહાબાહુ, ધર્મને પાળનારા શ્રેષ્ઠ, કેમ કે પૃથ્વી પર તમારી ખ્યાતિ છે કે તમે સત્યવ્રતી અને વીર છો.
તતોઽહં સમનુજ્ઞાપ્ય કાલીં ગન્ધવતીં તદા। મન્ત્રિણશ્ચર્ત્વિજશ્ચૈવ તથૈવ ચ પુરોહિતાન્। સમનુજ્ઞામિષં કન્યામમ્બાં જ્યેષ્ઠાં નરાધિપ
પછી મેં કાલી અને ગંધવતીની, તેમજ મંત્રીઓ, પુરોહિતો અને કુળપુરોહિતોની મંજૂરી લઈને, રાજા, મોટી કન્યા અંબાને જવાની મંજૂરી આપી.
અનુજ્ઞાતા યયૌ સા તુ કન્યા સાલ્વપતેઃ પુરમ્। વૃદ્ધૈર્દ્વિજાતિભિર્ગુપ્તા ધાત્ર્યા ચાનુગતા તદા
મંજૂરી મળતાં, એ કન્યા વડીલ બ્રાહ્મણો અને ધાયાની સાથે સલ્વરાજના શહેરે ગઈ.
અતીત્ય ચ તમધ્વાનમાસમાદ નરાધિપમ । સા તમાસાદ્ય રાજાનં સાલ્વં વચનમબ્રવીત્
એ રસ્તો પાર કરીને, એ રાજા સલ્વ પાસે પહોંચી અને પછી એણે રાજાને આ રીતે કહ્યું: