સ એષ રથશાર્દૂલસ્તદ્વૈરં સંસ્મરન્રણે। યોત્સ્યતે પાણ્ડવૈસ્તાત પ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વા સુદુસ્ત્યજાન્
એ મહાન રથિયો, એ વૈર યાદ કરીને, પાંડવો સામે પોતાનું પ્રાણ પણ અર્પણ કરવા તૈયાર થઈ યુદ્ધ કરશે.
સુદક્ષિણસ્તુ કામ્ભોજો રથ એકગુણો મતઃ। તવાર્થસિદ્ધિમાકાઙ્ક્ષન્યોત્સ્યતે સમરે પરૈઃ
સુદક્ષિણ, કાંબોજ વંશનો, એક રથિયો ગણાય છે; તમારી વિજય ઇચ્છી, એ દુશ્મન સામે યુદ્ધ કરશે.
એતસ્ય રથસિંહસ્ય તવાર્થે રાજસત્તમ। પરાક્રમં યથેન્દ્રસ્ય દ્રક્ષ્યન્તિ કુરવો યુધિ
આ રથસિંહના પરાક્રમને, હે રાજાશ્રેષ્ઠ, તમારા હિત માટે, યુદ્ધમાં કુરુઓ ઇન્દ્ર જેવો જોશે.
એતસ્ય રથવંશે હિ તિગ્મવેગપ્રહારિણઃ । કામ્ભોજાનાં મહારાજ શલભાનામિવાયતિઃ
એના રથવંશમાં, હે મહારાજ, કાંબોજ યોદ્ધાઓ તીક્ષ્ણ અને ઝડપી છે, જેમ ટોળાંની જેમ આગળ વધે છે.
નીલો માહિષ્યતીવાસી નીલવર્મા રથસ્તવ। રથવંશેન કદનં શત્રૂણાં વૈ કરિષ્યતિ
નીલ, માહિષ્ય દેશનો રાજા, વાદળી કવચ પહેરીને, પોતાના રથ પર ચઢી, પોતાના રથદળ સાથે તમારા દુશ્મનોને તબાહ કરી નાખશે.
કૃતવૈરઃ પુરા ચૈવ સહદેવેન મારિષ। યોત્સ્યતે સતતં રાજંસ્તવાર્થે કુરુનન્દન
જેની એક સમયે સહદેવ સાથે વેર હતી, એ રાજા, હવે, હે કુરુવંશના આનંદ, તમારી خاطر સતત યુદ્ધ કરશે.
વિન્દાનુવિન્દાવાવન્ત્યૌ સંમતૌ રથસત્તમૌ । કૃતિનૌ સમરે તાત દૃઢવીર્યપરાક્રમૌ
વિંદ અને અનુવિંદ, અવંતિના બે રાજકુમારો, રથયોધાઓમાં શ્રેષ્ઠ અને યુદ્ધકૌશલ્યમાં પારંગત છે; એમની હિંમત અને પરાક્રમ મજબૂત છે.
એતૌ તૌ પુરુષવ્યાઘ્રૌ રિપુસૈન્યં પ્રધક્ષ્યતઃ। ગદાપ્રાસાસિનારાચૈસ્તોમરૈશ્ચ કરચ્યતૈઃ
આ બંને પુરુષશ્રેષ્ઠો દુશ્મન સેના પર ગદા, ભાલા, તલવાર, બાણ, તોમરા અને શસ્ત્રવર્ષાથી આગ વરસાવશે.
યુદ્ધાભિકામૌ સમરે ક્રીડન્તાવિવ યૂથપૌ । યૂથમધ્યે મહારાજ વિચરન્તૌ કૃતાન્તવત્
યુદ્ધ માટે તત્પર, આ બંને નેતાઓ પોતાના દળ વચ્ચે એ રીતે ફરશે જેમ કે ઝુંડના વડા રમતા હોય, અને યુદ્ધભૂમિમાં મૃત્યુદેવ જેવું ભય પેદા કરશે, હે મહારાજા.
ત્રિગર્તા ભ્રાતરઃ પઞ્ચ રથોદારા મતા મમ। કૃતવૈરાશ્ચ પાર્થૈસ્તે વિરાટનગરે તદા
પાંચ ત્રિગર્ત ભાઈઓ, મારા મત પ્રમાણે, ઉત્તમ રથયોધા છે; તેઓએ વિરાટનગરમાં પાંડવો સાથે વેર રાખ્યું હતું.
મકરા ઇવ રાજેન્દ્ર સમુદ્ધતતરઙ્ગિણીમ્ । ગઙ્ગાં વિક્ષોભયિષ્યન્તિ પાર્થાનાં યુધિ વાહિની
હે રાજેન્દ્ર, જેમ મગરો ઊંચા તરંગોવાળી ગંગાને ઉથલાવી દે છે, તેમ તેઓ યુદ્ધમાં પાંડવોની સેના ઉથલાવી દેશે.
તે રથાઃ પઞ્ચ રાજેન્દ્ર યેષાં સત્યરથો મુખમ્। એતે યોત્સ્યન્તિ સઙ્ગ્રામે સંસ્મરન્તઃ પુરાકૃતમક્
આ પાંચ રથયોધાઓ, જેમના નેતા સત્યરથ છે, હે રાજેન્દ્ર, પૂર્વે થયેલા અપમાનને યાદ કરીને યુદ્ધમાં લડશે.
વ્યલીકં પાણ્ડવેયેન ભીમસેનાનુજેન હ। દિશો વિજયતા રાજઞ્શ્વેતવાહેન ભારત
ભીમસેનના નાના ભાઈએ, સફેદ ઘોડા વાળા પાંડવે, દિશાઓ વિજય કરતી વખતે જે ગુનો કર્યો હતો, હે ભારત, એ પણ યાદ રાખવામાં આવશે.
તે હનિષ્યન્તિ પાર્થાનાં તાનાસાદ્ય મહારથાન્। વરાન્વરાન્મહેષ્વાસાન્ક્ષત્રિયાણાં ધુરંધરાન્
તેઓ પાંડવોના શ્રેષ્ઠ મહારથીઓને, ઉત્તમ ધનુર્ધારો અને ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ એવા યુદ્ધવીરોને સામેથી ટકરાઈને મારશે.
લક્ષ્ણણસ્તવ પુત્રશ્ચ તથા દુઃશાસનસ્ય ચ। ઉભૌ તૌ પુરુષવ્યાઘ્રૌ સંગ્રામેષ્વપલાયિનૌ
લક્ષ્મણ, તમારો પુત્ર, અને દુઃશાસનનો પુત્ર — આ બંને પુરુષશ્રેષ્ઠો યુદ્ધમાં ક્યારેય પીઠ નહીં ફેરવે.
તરુણૌ સુકુમારૌ ચ રાજપુત્રૌ રતસ્વિનૌ । યુદ્ધાનાં ચ વિશેષજ્ઞૌ પ્રણેતારૌ ચ સર્વશઃ
યુવાન, કોમળ, રાજકુમાર અને રથયોધા બંને યુદ્ધની રીતોમાં નિષ્ણાત છે અને દરેક રીતે સારા નેતા છે.
રથૌ તૌ કુરુશાર્દૂલ મતૌ મે રથસત્તમૌ । ક્ષત્રધર્મરતૌ વીરૌ મહત્કર્મ કરિષ્યતઃ
હે કુરુશાર્દૂલ, આ બંને રથયોધાઓ મારા મત પ્રમાણે શ્રેષ્ઠ છે; ક્ષત્રિય ધર્મમાં તત્પર અને મહાન કાર્યો કરશે.
દણ્ડધારો મહારાજ રથ એકો નરર્ષભ । યોત્સ્યતે તવ સઙ્ગ્રામે સ્વેન સૈન્યેન પાલિતઃ
દંડધાર, હે મહારાજા, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે; પોતાનાં દળથી ઘેરાયેલો, એ તમારી તરફથી યુદ્ધમાં લડશે.
બૃહદ્બલસ્તથા રાજા કૌસલ્યો રથસત્તમઃ । રથો મમ મતસ્તાત મહાવેગપરાક્રમઃ
કૌશલ દેશના રાજા બૃહદ્બલ પણ શ્રેષ્ઠ રથયોધા છે; મારા મત પ્રમાણે, એ ઝડપ અને પરાક્રમમાં મહાન છે.
એષ યોત્સ્યતિ સઙ્ગ્રામે સ્વાન્બન્ધૂન્સંપ્રહર્ષયન્ । ઉગ્રાયુધો મહેષ્વાસો ધાર્તરાષ્ટ્રહિતે રતઃ
એ યુદ્ધમાં પોતાના બંધુઓને આનંદિત કરશે, ભયાનક શસ્ત્રો ધરાવનાર, મહાન ધનુર્ધર અને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોના કલ્યાણમાં તત્પર છે.
કૃપઃ શારદ્વતો રજન્રથયૂથપયૂથપઃ। પ્રિયાન્પ્રાણાન્પરિત્યજ્ય પ્રધક્ષ્યતિ રિપૂંસ્તવ
કૃપાચાર્ય, શરદ્વતના પુત્ર અને રથયોધાઓમાં વડા, હે રાજા, તમારા દુશ્મનોને નાશ કરવા માટે પોતાના પ્રિય પ્રાણ પણ ત્યાગી દેશે.
ગૌતમસ્ય મહર્ષેર્ય આચાર્યસ્ય શરદ્વતઃ। કાર્તિકેય ઇવાજયઃ શરસ્તમ્બાત્સુતોઽભવત્
ગૌતમ મહર્ષિ અને આચાર્ય શરદ્વતના ઘરે, શરસ્તંભમાંથી જન્મેલો પુત્ર થયો, જે કાર્તિકેયા જેવો અજય છે.
એષ સેનાઃ સુબહુલા વિવિધાયુધકાર્મુકાઃ । અગ્નિવત્સમરે તાત ચરિષ્યતિ વિનિર્દહન્
આ સેના ઘણી મોટી છે અને વિવિધ પ્રકારના શસ્ત્રો અને ધનુષ્યોથી સજ્જ છે. હે પ્રિય, યુદ્ધમાં આ બધાને અગ્નિ જેવી જ્વાળાથી ભસ્મ કરી દેશે.
શકુનિર્માતુલસ્તેઽસૌ રથ એકો નરાધિપ। પ્રયુજ્ય પાણ્ડવૈર્વૈરં યોત્સ્યતે નાત્ર સંશયઃ
હે રાજા, એ તમારા મામા શકુની છે, પોતાનાં રથ પર એકલો છે. એ પાંડવો સાથે વૈર ઉભું કરીને નિશ્ચિતપણે યુદ્ધ લડશે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
એતસ્ય સેના દુર્ધર્ષા સમરે પ્રતિયાયિનઃ। વિકૃતાયુધભૂયિષ્ઠા વાયુવેગસમા જવે
આની સેના યુદ્ધમાં સામે ટકી શકાતી નથી, એ અજીબ અને અનેક શસ્ત્રોથી ભરપૂર છે અને પવન જેવી ઝડપથી આગળ વધે છે.
દ્રોણપુત્રો મહેષ્વાસઃ સર્વાનેવાતિધન્વિનઃ । સમરે ચિત્રયોધી ચ દૃઢાસ્ત્રશ્ચ મહારથઃ
દ્રોણપુત્ર મહાન ધનુર્ધર છે, બધા ધનુર્વિરોને પછાડી દે છે. યુદ્ધમાં એ અનોખો યોદ્ધા છે, શસ્ત્રોમાં દક્ષ અને મહારથી છે.
એતસ્ય હિ મહારાજ યથા ગાણ્ડીવધન્વનઃ। શરાસનવિનિર્મુક્તાઃ સંસક્તા યાન્તિ સાયકાઃ
હે મહારાજા, જેમ અર્જુનના ગાંડીવ ધનુષ્યમાંથી તીરોનો ધોધ વહે છે, એમ જ એના શસ્ત્રો યુદ્ધમાં સતત છોડાય છે.
નૈષ શક્યો મયા વીરઃ સંખ્યાતું રથસત્તમઃ । નિર્દહેદપિ લોકાંસ્ત્રીનિચ્છન્નેષ મહારથઃ
આ મહાન યોદ્ધાની ગણતરી હું કરી શકતો નથી; જો એ ઇચ્છે તો ત્રણેય લોકને પણ ભસ્મ કરી શકે એવો મહારથી છે.
ક્રોધસ્તેજશ્ચ તપસા સંભૃતોશ્રમવાસિનામ્ । દ્રોણેનાનુગૃહીતશ્ચ દિવ્યૈરસ્ત્રૈરુદારધીઃ
એનો ક્રોધ અને તેજ વનમાં તપ કરનારોથી મળેલું છે; દ્રોણે તેને દિવ્ય શસ્ત્રો અને ઉદાર બુદ્ધિ આપી છે.
દોષસ્ત્વસ્ય મહાનેકો યેનૈવ ભરતર્ષભ । ન મે રથો નાતિરથો મતઃ પાર્થિવસત્તમ
પણ, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એમાં એક મોટો દોષ છે. એ કારણે, હે રાજાશ્રેષ્ઠ, હું તેને રથિ કે અતિરથિ માનતો નથી.