સા વો દાસ્યે સમાપન્નાન્મોચયામાસ પાર્ષતી। અમાનુષ્યં સમાપન્નાન્દાસકર્મણ્યવસ્થિતાન્
તમે બધા જ્યારે દાસપણે પડ્યા હતા, અમાનુષ અવસ્થા ધારણ કરી, દાસનું કામ કરતા હતા, ત્યારે તને અને બધાને પ્રિષતાની પુત્રી દ્રૌપદીયે મુક્ત કર્યા હતા.
અવોચં યત્ષણ્ડતિલાનહં વસ્તથયમેવ તત્। ધૃતા હિ વેમી પાર્થેન વિરાટનગરે તદા
મેં જે તિલ વિશે કહ્યું હતું, એ સાચું જ હતું; કારણ કે વિરાટનગરમાં તે સમયે પાર્થે તને પકડી રાખ્યો હતો.
સૂદકર્મણિ ચ શ્રાન્તં વિરાટસ્ય મહાનસે । ભીમસેનેન કૌન્તેય યત્તુ તન્મમ પૌરુષમ્
અને જ્યારે ભીમસેન, કુંતીપુત્ર, વિરાટના રસોડામાં રસોઈનું કામ કરીને થાકી ગયો હતો, એ પણ મારું જ પરાક્રમ હતું.
એવમેવ સદા દણ્ડં ક્ષત્રિયાઃ ક્ષત્રિયે દધુઃ। વેણીં કૃત્વા ષણ્ડવેષઃ કન્યાં નર્તિતવાનસિ
હંમેશા ક્ષત્રિયોએ ક્ષત્રિયોને દંડ આપ્યો છે; તું વેણી બનાવી, શંડનું વેશ ધારણ કરી, કન્યાની જેમ નાચ્યો હતો.
ન ભયાદ્વાસુદેવસ્ય ન ચાપિ તવ ફલ્ગુન । રાજ્યં પ્રતિપ્રદાસ્યામિ યુધ્યસ્વ સહકેશવઃ
હું ન તો વસુદેવના ડરથી, ન તો તારા ડરથી, હે ફાલ્ગુન, તને રાજ્ય પાછું આપીશ. તું કેશવ સાથે યુદ્ધ કર.
ન માયા હીન્દ્રજાલં વા કુહકા વાપિ ભીષણા । આત્તશસ્ત્રસ્ય સઙ્ગ્રામે વહન્તિ પ્રતિગર્જનાઃ
યુદ્ધમાં, જે શસ્ત્ર ધારણ કરે છે અને મજબૂતીથી ઊભો રહે છે, એ સામે ન તો માયા, ન તો ઇન્દ્રજાળ કે ભયાનક યુક્તિઓ ચાલે.
વાસુદેવસહસ્રં વા ફાલ્ગુનાનાં શતાનિ વા। આસાદ્ય મામમોઘેષું દ્રવિષ્યન્તિ દિશો દશ
હજારો વસુદેવો કે સૈંકડો ફાલ્ગુન પણ સામે આવે તો પણ, તેઓ મને હરાવી શક્યા વિના દસ દિશામાં ભાગી જશે.
સંયુગં ગચ્છ ભીષ્મેણ ભિન્ધિ વા શિરસા ગિરિમ્ । તરસ્વ વા મહાગાધં બાહુભ્યાં પુરુષોદધિમ્
ભીષ્મ સાથે યુદ્ધ કર, કે તારા માથાથી પર્વત ફોડી નાખ, કે તારી બાહુબળથી પુરુષસાગર પાર કરી જા— જો તારે શક્તિ હોય તો.
શારદ્વતમહામીનં વિવિંશતિમહોરગમ્ । બૃહદ્બલમહોદ્વેલં સૌમદત્તિતિમિઙ્ગિલમ્
શારદ્વત મહામાછ છે, વિવિંશતિ મહાસર્પ છે, બૃહદ્બલ મહાશક્તિશાળી તરંગ છે અને સૌમદત્તિ વિશાળ શાર્ક છે.
ભીષ્મવેગમપર્યન્તં દ્રોણગ્રાહદુરસદમ્ । કર્ણશલ્યઝષાવર્તં કામ્ભોજબડબામુખમ્
ભીષ્મની તાકાત અપરંપાર છે, દ્રોણની પકડ ખુબ જ ભયાનક છે, કર્ણ અને શલ્ય મોટા માછલીઓના ઘોળ છે અને કામ્બોજ તો સમુદ્રના વિશાળ મોં જેવું છે.
દુઃશાસનૌઘં શલશલ્યમત્સ્યં સુષેણચિત્રાયુધનાગનક્રમ્। જયદ્રથાદ્રિં પુરુમિત્રગાધં દુર્મર્ષણોદં શકુનિપ્રપાતમ્
દુઃશાસન વહેતો પ્રવાહ છે, શલ અને શલ્ય માછલીઓ છે, સુષેણ અને ચિત્રાયુધ સર્પના પગલાં છે, જયદ્રથ પર્વત છે, પુરુમિત્ર ઊંડાણ છે, દુર્મર્ષણ પાણી છે અને શકુનિ ધોધ છે.
શશ્ત્રૌઘમક્ષય્યમભિપ્રવૃદ્ધં યદાવગાહ્ય શ્રમનષ્ટચેતાઃ। ભવિષ્યસિ ત્વં હતસર્વબાન્ધવ- સ્તદા મનસ્તે પરિતાપમેષ્યતિ
જ્યારે તું એ ક્યારેય ન ખૂટતા અને સતત વધતા હથિયારોના પ્રવાહમાં ઊતરશે, ત્યારે થાકથી તારો હોશ ગુમાશે અને બધા સગાઓ મરી જશે ત્યારે તારા મનમાં ભારે પસ્તાવો આવશે.
તદા મનસ્તે ત્રિદિવાદિવાશુચે- ર્નિવર્તિતા પાર્થ મહીપ્રશાસનાત્। પ્રશામ્ય રાજ્યં હિ સુદુર્લભં ત્વયા બુભૂષિતઃ સ્વર્ગ ઇવાતપસ્વિના
પૃથાપુત્ર, ત્યારે તારો મન પૃથ્વી પર રાજ કરવાથી દૂર થઈ જશે, જેમ પાપી સ્વર્ગથી મુખ ફેરવે છે. શાંત થા, કારણ કે જે રાજ્ય તું ઈચ્છે છે એ તને મળવું એટલું જ મુશ્કેલ છે જેટલું તપ વિના સ્વર્ગ મેળવવું.
સેનાનિવેશં સંપ્રાપ્તઃ કૈતવ્યઃ પાણ્ડવસ્ય હ । સમાગતઃ પાણ્ડવેયૈર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
કૈતવ્ય પાંડવોના શિબિરમાં પહોંચ્યો અને પાંડુપુત્રો સાથે મળીને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું.
અભિજ્ઞો દૂતવાક્યાનાં યથોક્તં બ્રુવતો મમ। દુર્યોધનસમાદેશં શ્રુત્વા ન ક્રોદ્ધુમર્હસિ
હું સંદેશા પહોંચાડવામાં નિપુણ છું અને જે કહું છું તે મને જે રીતે કહેવામાં આવ્યું છે એ પ્રમાણે જ છે. દુર્યોધનનો આદેશ સાંભળીને મારા પર ગુસ્સો ન કરશો.
ઉલૂક ન ભયં તેઽસ્તિ બ્રૂહિ ત્વં વિગતજ્વરઃ । યન્મત્તં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય લુબ્ધસ્યાદીર્ઘદર્શિનઃ
ઉલૂક, તને કોઈ ડર નથી, નિર્ભય થઈને કહેજે જે હું ધૃતરાષ્ટ્રના લોભી અને ટૂંકાદૂર જોતા પુત્ર તરફથી કહેવા આવ્યો છું.
તતો દ્યુતિમતાં મધ્યે પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્। સૃઞ્જયાનાં ચ મત્સ્યાનાં કૃષ્ણસ્ય ચ યશસ્વિનઃ
પછી તેજસ્વી અને મહાન પાંડવો, શ્રુંજયો, મત્સ્ય અને પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણની વચ્ચે,
દ્રુપદસ્ય સપુત્રસ્ય વિરાટસ્ય ચ સંનિધૌ । ભૂમિપાનાં ચ સર્વેષાં મધ્યે વાક્યં જગાદ હ
દ્રુપદ અને તેના પુત્રો, વિરાટ અને બધા રાજાઓની હાજરીમાં તેણે આ વચન કહ્યું.
ઇદં ત્વામબ્રવીદ્રાજા ધાર્તરાષ્ટ્રો મહામનાઃ । શ્રૃણ્વતાં કુરુવીરાણાં તન્નિબોધ યુધિષ્ઠિર
ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રે, મહાન મનવાળા રાજાએ, તને આ સંદેશ મોકલ્યો છે, યુધિષ્ઠિર, કુરુ વીરોએ સાંભળે તેમ તું પણ સાંભળ.
પરાજિતોઽસિ દ્યૂતેન કૃષ્ણા ચાનાયિતા સભામ્ । શક્યોઽમર્ષો મનુષ્યેણ કર્તું પુરુષમાનિના
તું જૂવામાં હાર્યો હતો અને કૃષ્ણા સભામાં ખેંચાઈ આવી હતી; ગૌરવવાળો પુરુષ આવી અપમાન સહન કરી શકે છે.
દ્વાદશૈવ તુ વર્ષાણિ વને ધિષ્ણ્યાદ્વિવાસિતઃ । સંવત્સરં વિરાટસ્ય દાસ્યમાસ્થાય ચોષિતઃ
બાર વર્ષ તું વનમાં ઘર છોડીને રહ્યો અને એક વર્ષ વિરાટના ઘરે છુપાઈને દાસ બનીને વિતાવ્યો.
અમર્ષં રાજ્યહરણં વનવાસં ચ પાણ્ડવ। દ્રૌપદ્યાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ
પાંડવ, રાજ્ય ગુમાવ્યું, વનમાં ગયાં અને દ્રૌપદીના દુઃખને યાદ કરી, પુરુષાઈ રાખ.
અશક્તેન ચ યચ્છપ્તં ભીમસેનેન પાણ્ડવ । દુઃશાસનસ્ય રુધિરં પીયતાં યદિ શક્યતે
પાંડવ, જો ભીમસેને, જે અશક્ત છે, દુઃશાસનનું લોહી પીવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે, તો તે કરી બતાવે જો શકતો હોય.
લોહાભિસારો નિર્વૃત્તઃ કુરુક્ષેત્રમકર્દમમ્। સમઃ પન્થા ભૃતાસ્તેશ્વાઃ શ્વો યુધ્યસ્વ સકેશવઃ
લોખંડની કવચ પહેરી લેવામાં આવી છે, કુરુક્ષેત્ર સાફ છે, રસ્તો ખુલ્લો છે, તારા ઘોડા તૈયાર છે; કેશવ સાથે કાલે યુદ્ધ કર.
અસમાગમ્ય ભીષ્મેણ સંયુગે કિં વિકત્થસે । આરુરુક્ષુર્યથા પઙ્ગુઃ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્
ભીષ્મ સાથે યુદ્ધ કર્યા વિના તું કેમ ડંકો વગાડે છે? એ તો એમ છે કે લંગડો માણસ ગંધમાદન પર્વત ચઢવા ઈચ્છે.
એવં કત્થસિ કૌન્તેય અકત્થન્પુરુષો ભવ। સૂતપુત્રં સુદુર્ઘર્ષં શલ્યં ચ બલિનાં વરમ્
કૌંતેય, તું આમ ડંકો વગાડે છે; પરંતુ માત્ર બોલી નાખીને ન રહે, કામથી પુરુષાઈ બતાવ. રથચાલકપુત્ર અને ભયાનક શલ્ય, બંને શક્તિશાળી છે, એમનો સામનો કર.
દ્રોણં ચ બલિનાં શ્રેષ્ઠં શચીપતિસમં યુધિ। અજિત્વા સંયુગે પાર્થ રાજ્યં કથમિહેચ્છસિ
પાર્થ, તું શચીપતિ જેવો યુદ્ધમાં પરાક્રમી અને બલવાન દ્રોણને વિજેતા કર્યા વિના રાજ્ય મેળવવાની ઈચ્છા કેમ રાખે છે?
બ્રાહ્મે ધનુષિ ચાચાર્યં વેદયોરન્તગં દ્વયોઃ। યુધિ ધુર્યમવિક્ષોભ્યમનીકચરમચ્યુતમ્
તે બ્રાહ્મ ધનુષ્યનો વિદ્વાન છે, બે વેદોમાં ગુરુ છે, બંનેનો અંત લાવનાર છે, યુદ્ધમાં અડગ નેતા છે અને સેનામાં નિરંતર ગતિશીલ છે.
દ્રોણં મહાદ્યુતિં પાર્થ જેતુમિચ્છસિ તન્મૃષા । ન હિ શુશ્રુમ વાતેન મેરુમુન્મથિતં ગિરિમ્
પાર્થ, તું મહાપ્રભા દ્રોણને જીતવાની ઈચ્છા રાખે છે, એ વ્યર્થ છે; કેમ કે અમે ક્યારેય સાંભળ્યું નથી કે પવનથી મેરુ પર્વત તૂટી જાય.
અનિલો વા વહેન્મેરું દ્યૌર્વાપિ નિપતેન્મહીમ્ । યુગં વા પરિવર્તેત યદ્યેવં સ્યાદ્યથાત્થ મામ્
જો તું જે કહેશે એ સાચું હોય તો પવન મેરુ પર્વતને ઉડાવી શકે, આકાશ જમીન પર પડી શકે, કે યુગ પાછું વળી શકે.