વિરાટદ્રુપદૌ ચોભૌ બ્રૂયાસ્ત્વં વચનાન્મમ । ન દૃષ્ટપૂર્વા ભર્તારો ભૃત્યૈરપિ મહાગુણૈઃ । તથાર્થપતિભિર્ભૃત્યા યતઃ સૃષ્ટાઃ પ્રજાસ્તતઃ
મારા તરફથી તું વિરાટ અને દ્રુપદને કહેજે: 'આવા મહાન ગુણો ધરાવતા સ્વામી અને એવા ગુણવંત સેવક પહેલે ક્યારેય જોવા મળ્યા નથી; કારણ કે સેવકો પોતાના સ્વામી માટે જ બનેલા છે અને પ્રજાઓ પણ એમના દ્વારા જ ઉભી થાય છે.'
અશ્લાઘ્યોઽયં નરપતિર્યુવયોરિતિ ચાગતમ્
અને એમ પણ કહેજે કે આ રાજા તમારો વખાણવા યોગ્ય નથી અને હવે આવું બન્યું છે.
તે યૂયં સંહતા ભૂત્વા તદ્વધાર્થં મમાપિ ચ। આત્માર્થં પાણ્ડવાર્થં ચ પ્રયુદ્ધ્યધ્વં મયા સહ
તમે બધા એક થઈને મારા વધ માટે, તમારા માટે અને પાંડવો માટે, મારી સાથે યુદ્ધ કરો.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાઞ્ચાલ્યં બ્રૂયાસ્ત્વં વચનાન્મમ। એષ તે સમયઃ પ્રાપ્તો લબ્ધવ્યશ્ચ ત્વયાપિ સઃ
મારા તરફથી તું પાંચાલપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્નને પણ કહેજે: 'હવે તારો સમય આવી ગયો છે અને જે વચન મળ્યું હતું એ તારે મેળવવું જ પડશે.'
દ્રોણમાસાદ્ય સમરે જ્ઞાસ્યસે હિતમુત્તમમ્ । યુદ્ધ્યસ્વ સમુહૃત્પાપં કુરુ કર્મ સુદુષ્કરમ્
જ્યારે તું યુદ્ધમાં દ્રોણને મળશે ત્યારે તને સર્વોત્તમ કલ્યાણ સમજાશે; પાપ છોડીને યુદ્ધ કર અને અતિ કઠિન કાર્ય પૂર્ણ કર.
શિખણ્ડિનમથો બ્રૂહિ ઉલૂક વચનાન્મમ । સ્ત્રીતિ મત્વા મહાબાહુર્ન હનિષ્યતિ કૌરવઃ
ઉલૂક, મારા તરફથી તું શિખંડીને કહેજે: 'કારણ કે તેને સ્ત્રી માનવામાં આવે છે, તેથી મહાબાહુ કૌરવ તેને નહીં મારી શકે.'
ગાઙ્ગેયો ધન્વિનાં શ્રેષ્ઠો યુદ્ધ્યેદાનીં સુનિર્ભયઃ । કુરુ કર્મ રણે યત્તઃ પશ્યામઃ પૌરુષં તવ
ગંગાપુત્ર, ધનુર્ધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, હવે નિર્ભય થઈ યુદ્ધ કર; યુદ્ધમાં પૂરી તાકાતથી કાર્ય કર અને તારી વીરતા આપણે જોઈશું.
એવમુક્ત્વા તતો રાજા પ્રહસ્યોલૂકમબ્રવીત્। ધનઞ્જયં પુનર્બ્રૂહિ વાસુદેવસ્ય શ્રૃણ્વતઃ
આવી વાત કહીને રાજાએ હસીને ઉલૂકને કહ્યું: 'આ વાત ધનંજયને ફરી કહેજે, વાસુદેવ સાંભળી રહ્યા હોય ત્યારે.'
અસ્માન્વા ત્વં પરાજિત્ય પ્રસાધિ પૃતિવીમિમામ્ । અથવા નિર્જિતોસ્માભી રણે વીર શયિષ્યસિ
તમે અમને હરાવીને આ ધરતી પર રાજ કરો, અથવા જો યુદ્ધમાં અમે તમને હરાવીએ તો, હે વીર, તું મરેલો પડીશ.
રાષ્ટ્રાન્નિર્વાસનક્લેશં વનવાસં ચ પાણ્ડવ । કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ
પાંડવ, રાજ્યમાંથી બહાર કાઢાવાનું દુઃખ, વનમાં વિતાવેલા કષ્ટો અને કૃષ્ણાની પીડા યાદ રાખ અને પુરુષાર્થ રાખ.
યદર્થં ક્ષત્રિયા સૂતે સર્વં તદિદમાગતમ્ । બલં વીર્યં ચ શૌર્યં ચ પરં ચાપ્યસ્ત્રલાઘવમ્
જે માટે ક્ષત્રિય જન્મે છે એ બધું હવે આવી ગયું છે: બળ, શક્તિ, શૌર્ય અને શસ્ત્રોમાં સર્વોચ્ચ કુશળતા.
પૌરુષં દર્શયન્યુદ્ધે કોપસ્ય કુરુ નિષ્કૃતિમ્। પરિક્લિષ્ટસ્ય દીનસ્ય દીર્ઘકાલોષિતસ્ય ચ। હૃદયં કસ્ય ન સ્ફોટેદૈશ્વર્યાદ્ધંશિતસ્ય ચ
યુદ્ધમાં તારી વીરતા બતાવ અને ગુસ્સાનો પ્રાયશ્ચિત્ત કર; જે લાંબા સમયથી પીડાયેલો, દુઃખી અને રાજસત્તા ગુમાવેલી હોય, એનું હૃદય કોનું ન તૂટે?
કુલે જાતસ્ય શૂરસ્ય પરિવિત્તેષ્વગૃધ્યતઃ। આસ્થિતં રાજ્યમાક્રમ્ય કોપં કસ્ય ન દીપયેત્
જે વ્યક્તિ સારા કુળમાં જન્મે છે, બહાદુર છે અને બીજાના ધનથી લોભ રાખતો નથી, તેના હકનું રાજ્ય છીનવાય ત્યારે કોણ ગુસ્સે થતું નથી?
યત્તદુક્તં મહદ્વાક્યં કર્મણા તદ્વિભાવ્યતામ્। અકર્મણા કત્થિતેન સન્તઃ કુપુરુષં વિદુઃ
જે મહાન વાત કહેવામાં આવી છે, તેને કામથી સાબિત કરો; કારણ કે, જે બોલી બોલે છે પણ કામ નથી કરતો, તેને સમજદાર લોકો નકામો માને છે.
અમિત્રાણાં વશે સ્થાનં રાજ્યં ચ પુનરુદ્ધર। દ્વાવર્થૌ યુદ્ધકામસ્ય તસ્માત્તત્કુરુ પૌરુષમ્
શત્રુઓના હાથમાં ગયેલું રાજ્ય પાછું મેળવો; બંને કામો યુદ્ધ ઇચ્છનાર માટે છે. એટલે, તું પુરુષાર્થ બતાવ.
પરાજિતોઽસિ દ્યૂતેન કૃષ્ણા ચાનાયિતા સભામ્ । શક્યોઽમર્ષો મનુષ્યેણ કર્તુ પુરુષમાનિના
તુ જુઆમાં હાર્યો અને કૃષ્ણાને સભામાં ખેંચી લાવવામાં આવી; આવી અપમાન પુરુષાઈ ધરાવનાર માણસ સહન કરી શકે છે.
દ્વાદશૈવ તુ વર્ષાણિ વને ધિષ્ણ્યાદ્વિવાસિતઃ। સંવત્સરં વિરાટસ્ય દાસ્યમાસ્થાય ચોષિતઃ
બાર વર્ષ તું જંગલમાં વનવાસ ભોગવ્યો અને એક વર્ષ વિરાટના ઘરે દાસ બનીને રહ્યો.
રાષ્ટ્રાન્નિર્વાસનક્લેશં વનવાસં ચ પાણ્ડવ । કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ
પાંડવ, તારા રાજ્યમાંથી નીકળવાનો દુઃખ, જંગલમાં રહેવાનો કષ્ટ અને કૃષ્ણાએ સહન કરેલા દુઃખને યાદ કરી, પુરુષ બની જા.
અપ્રિયાણાં ચ વચનં પ્રબ્રુવત્સુ પુનઃ પુનઃ । અમર્ષં દર્શયસ્વ ત્વમમર્ષો હ્યેવ પૌરુષમ્
જ્યારે વારંવાર અપ્રિય વાતો કહેવામાં આવે ત્યારે તું ગુસ્સો બતાવ; કારણ કે ગુસ્સો જ પુરુષાઈનું લક્ષણ છે.
ક્રોધો બલં તથા વીર્યં જ્ઞાનયોગોઽસ્ત્રલાઘવમ્। ઇહ તે દૃશ્યતાં પાર્થ યુદ્ધ્યસ્વ પુરુષો ભવ
પાર્થ, તારો ગુસ્સો, બળ, શૌર્ય, જ્ઞાન, શસ્ત્રકૌશલ્ય અને હુન્નર અહીં દેખાડ; યુદ્ધ કર અને પુરુષ બની જા.
લોહાભિસારો નિર્વૃત્તઃ કુરુક્ષેત્રમકર્દમમ્। પુષ્ટાસ્તેઽશ્વા ભૃતા યોધાઃ શ્વો યુદ્ધ્યસ્વ સકેશવઃ
લોખંડની કવચ તૈયાર છે, કુરુક્ષેત્ર શુદ્ધ છે; તારા ઘોડા તંદુરસ્ત છે, યોદ્ધાઓને પગાર મળ્યો છે. કેશવ સાથે કાલે યુદ્ધ કર.
અસમાગમ્ય ભીષ્મેણ સંયુગે કિં વિકત્થસે। આરુરુક્ષુર્યથા મન્દઃ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્
ભીષ્મ સાથે યુદ્ધ કર્યા વિના તું શા માટે ડંકો વગાડે છે? એ તો એવું છે જેમ કોઈ મૂર્ખ ગંધમાદન પર્વત ચઢવા ઈચ્છે.
એવં કત્થસિ કૌન્તેય અકત્થન્પુરુષો ભવ। સૂતપુત્રં સુદુર્ધર્ષં શલ્યં ચ બલિનાં વરમ્
કૌંતેય, તું આમ ડંકો વગાડે છે; પણ સાચો પુરુષ એ છે જે ડંકો ન વગાડે. સુતપુત્ર, ભયાનક શલ્ય અને બળવાન યોદ્ધાઓ સામે ઊભો રહી.
દ્રોણં ચ બલિનાં શ્રેષ્ઠં શચીપતિસમં યુધિ । અજિત્વા સંયુગે પાર્થ રાજ્યં કથમિહેચ્છસિ
ડ્રોણ, બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં શચીપતિ સમાન છે. પાર્થ, યુદ્ધમાં તેમને જીત્યા વિના તું રાજ્ય કેવી રીતે ઈચ્છે છે?
બ્રાહ્મે ધનુષિ ચાચાર્યં વેદયોરન્તગં દ્વયોઃ। યુધિ ધુર્યમવિક્ષોભ્યમનીકચરમચ્યુતમ્
ગુરુ બ્રહ્મધનુષમાં નિપુણ છે, બંને વેદોમાં પારંગત છે, યુદ્ધમાં અડગ છે, સૈન્યમાં ફરતા અને અચ્યૂત સાથે છે.
દ્રોણં મહાદ્યુતિં પાર્થ જેતુમિચ્છસિ તન્મૃષા । ન હિ શુશ્રુમ વાતેન મેરુમુન્મથિતં ગિરિમ્
પાર્થ, તું મહાશક્તિશાળી ડ્રોણને જીતવાની ઈચ્છા રાખે છે, એ વ્યર્થ છે. પવનથી મેરુ પર્વત તૂટી જાય એવું ક્યારેય સાંભળ્યું નથી.
અનિલો વા વહેન્મેરું દ્યૌર્વાપિ નિપતેન્મહીમ્। યુગં વા રિવર્તેત યદ્યેવં સ્યાદ્યથાત્થ મામ્
પવન મેરુ પર્વત ઉઠાવી શકે, આકાશ જમીન પર પડી શકે, કે યુગ પાછું ફરી શકે—જોઈએ તો એવુ જ થાય જે તું મારા વિષે કહે છે.
કો હ્યસ્તિ જીવિતાકાઙ્ક્ષી પરાપ્યેમમરિમર્દનમ્ । પાર્થો વા ઇતરો વાપિ કોન્યઃ સ્વસ્તિ ગૃહાન્વ્રજેત્
કોણ છે જે જીવવાનો ઈચ્છુક હોય અને આવા ભયાનક શત્રુવિનાશ સામે જાય? પાર્થ હોય કે બીજો, બીજું કોણ છે જે સુરક્ષિત ઘરે પાછો ફરશે?
કથમાભ્યામભિધ્યાતઃ સંસ્પૃષ્ટો દારુણેન વા। રણે જીવન્પ્રમુચ્યેત પદા ભૂમિપુમસ્પૃશન્
યુદ્ધમાં આ બંનેના હાથમાં પડ્યા પછી, કોઈ જીવતો રહી શકે અને જમીન પર પગ મૂકી શકે, એ કેમ શક્ય છે?
કિં દર્દુરઃ કૂપશયો યથેમાં ન બુધ્યસે રાજચમૂં સમેતામ્। દુરાધર્ષાં દેવચમૂપ્રકાશાં ગુપ્તાં નરેન્દ્રૈસ્ત્રિદશૈરિવ દ્યામ્
તુ કૂવામાં રહેલા દેડકાની જેમ શા માટે આ રાજસૈન્યને નથી ઓળખતો? એ દુરજેય છે, દેવસૈન્ય જેવું તેજસ્વી છે અને રાજાઓએ એમ જ રક્ષાયું છે જેમ દેવતાઓએ સ્વર્ગને.