મદ્વિધો નાપિ નૃપતિસ્ત્વયિ યુક્તઃ કથંચન । સન્નાહં સંયુગે કર્તું કંસભૃત્યે વિશેષતઃ
મારા જેવા રાજાને તારી સામે શસ્ત્ર ઉઠાવવું યોગ્ય નથી, ખાસ કરીને તું કન્સનો દાસ છે.
તં ચ તૂબરકં બાલં બહ્વાશિનમવિદ્યકમ્ । ઉલૂક મદ્વચો બ્રૂહિ અસકૃદ્ભીમસેનકમ્
અને એ નબળો, અજ્ઞાન, હંમેશાં વધારે ખાવાવાળો છોકરો—ઉલૂક, ભીમસેનને મારા શબ્દો વારંવાર કહી દેજે.
વિરાટનગરે પાર્થ યસ્ત્વં સૂદો હ્યભૂઃ પુરા। બલ્લવો નામ વિખ્યાતસ્તન્મમૈવ હિ પૌરુષમ્
પાર્થ, વિરાટનગરમાં તું કદી રસોઈયો હતો, વલ્લવ નામે પ્રસિદ્ધ થયો હતો; એ પણ મારી જ શક્તિ હતી.
પ્રતિજ્ઞાતં સભામધ્યે ન તન્મિથ્યા ત્વયા પુરા। દુઃશાસનસ્ય રુધિરં પીયતાં યદિ શક્યતે
સભામાં જે તું પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી એ ખોટી નહોતી; જો શકતો હોય તો દુઃશાસનનું લોહી પી જા.
યદ્બ્રવીષિ ચ કૌન્તેય ધાર્તરાષ્ટ્રાનહં રણે। નિહનિષ્યામિ તરસા તસ્ય કાલોઽયમાગતઃ
કુંતીપુત્ર, તું જે કહ્યો કે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને તું યુદ્ધમાં જોરથી મારી નાખીશ, તો એ સમય હવે આવી ગયો છે.
ત્વં હિ ભોજ્યે પુરસ્કાર્યો ભક્ષ્યે પેયે ચ ભારત । ક્વ યુદ્ધં ક્વ ચ ભોક્તવ્યં યુધ્યસ્વ પુરુષો ભવ
ભારતવંશી, તું તો ભોજન અને પાનમાં સન્માન પામવા યોગ્ય છે; તારા માટે યુદ્ધનું શું કામ અને ભોગવવાનું શું કામ? તું યુદ્ધ કર અને સાચો પુરુષ બન.
શયિષ્યસે હતો ભૂમૌ ગદામાલિઙ્ગ્ય ભારત। તદ્વૃથા ચ સભામધ્યે વલ્ગિતં તે વૃકોદર
ભારત, તું જમીન પર તારી ગદા સાથે મરેલો પડશો; અને વૃકોદર, સભામાં જે ઘમંડ કર્યો હતો એ બધું વ્યર્થ જશે.
ઉલૂક નકુલં બ્રૂહિ વચનાન્મમ ભારત। યુધ્દ્યસ્વાદ્ય સ્થિરો ભૂત્વા પશ્યામસ્તવ પૌરુષમ્
ઉલૂક, મારા તરફથી તું નકુલને કહેજે: 'આજે દૃઢતાથી યુદ્ધ કર, તારી વીરતા આપણે જોઈશું.'
યુધિષ્ઠિરાનુરાગં ચ દ્વેષં ચ મયિ ભારત। કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સ્મરેદાનીં યથાતથમ્
ભારત, હવે એ યાદ રાખે કે યુધિષ્ઠિરનું સ્નેહ અને મારા પર પોતાનો દ્વેષ, અને કૃષ્ણાની પીડા, જેવું સાચું હતું એમ જ યાદ કરે.
બ્રૂયાસ્ત્વં સહદેવં ચ રાજમધ્યે વચો મમ। યુદ્ધ્યેદાનીં રણે યત્તઃ ક્લેશાન્સ્મર ચ પાણ્ડવ
મારા તરફથી તું રાજાઓની વચ્ચે સહદેવને પણ કહેજે: 'હવે યુદ્ધમાં પૂરી તાકાતથી લડીશ અને તારા ભોગેલા દુઃખોને યાદ કર, પાંડવ.'
વિરાટદ્રુપદૌ ચોભૌ બ્રૂયાસ્ત્વં વચનાન્મમ । ન દૃષ્ટપૂર્વા ભર્તારો ભૃત્યૈરપિ મહાગુણૈઃ । તથાર્થપતિભિર્ભૃત્યા યતઃ સૃષ્ટાઃ પ્રજાસ્તતઃ
મારા તરફથી તું વિરાટ અને દ્રુપદને કહેજે: 'આવા મહાન ગુણો ધરાવતા સ્વામી અને એવા ગુણવંત સેવક પહેલે ક્યારેય જોવા મળ્યા નથી; કારણ કે સેવકો પોતાના સ્વામી માટે જ બનેલા છે અને પ્રજાઓ પણ એમના દ્વારા જ ઉભી થાય છે.'
અશ્લાઘ્યોઽયં નરપતિર્યુવયોરિતિ ચાગતમ્
અને એમ પણ કહેજે કે આ રાજા તમારો વખાણવા યોગ્ય નથી અને હવે આવું બન્યું છે.
તે યૂયં સંહતા ભૂત્વા તદ્વધાર્થં મમાપિ ચ। આત્માર્થં પાણ્ડવાર્થં ચ પ્રયુદ્ધ્યધ્વં મયા સહ
તમે બધા એક થઈને મારા વધ માટે, તમારા માટે અને પાંડવો માટે, મારી સાથે યુદ્ધ કરો.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ચ પાઞ્ચાલ્યં બ્રૂયાસ્ત્વં વચનાન્મમ। એષ તે સમયઃ પ્રાપ્તો લબ્ધવ્યશ્ચ ત્વયાપિ સઃ
મારા તરફથી તું પાંચાલપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્નને પણ કહેજે: 'હવે તારો સમય આવી ગયો છે અને જે વચન મળ્યું હતું એ તારે મેળવવું જ પડશે.'
દ્રોણમાસાદ્ય સમરે જ્ઞાસ્યસે હિતમુત્તમમ્ । યુદ્ધ્યસ્વ સમુહૃત્પાપં કુરુ કર્મ સુદુષ્કરમ્
જ્યારે તું યુદ્ધમાં દ્રોણને મળશે ત્યારે તને સર્વોત્તમ કલ્યાણ સમજાશે; પાપ છોડીને યુદ્ધ કર અને અતિ કઠિન કાર્ય પૂર્ણ કર.
શિખણ્ડિનમથો બ્રૂહિ ઉલૂક વચનાન્મમ । સ્ત્રીતિ મત્વા મહાબાહુર્ન હનિષ્યતિ કૌરવઃ
ઉલૂક, મારા તરફથી તું શિખંડીને કહેજે: 'કારણ કે તેને સ્ત્રી માનવામાં આવે છે, તેથી મહાબાહુ કૌરવ તેને નહીં મારી શકે.'
ગાઙ્ગેયો ધન્વિનાં શ્રેષ્ઠો યુદ્ધ્યેદાનીં સુનિર્ભયઃ । કુરુ કર્મ રણે યત્તઃ પશ્યામઃ પૌરુષં તવ
ગંગાપુત્ર, ધનુર્ધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, હવે નિર્ભય થઈ યુદ્ધ કર; યુદ્ધમાં પૂરી તાકાતથી કાર્ય કર અને તારી વીરતા આપણે જોઈશું.
એવમુક્ત્વા તતો રાજા પ્રહસ્યોલૂકમબ્રવીત્। ધનઞ્જયં પુનર્બ્રૂહિ વાસુદેવસ્ય શ્રૃણ્વતઃ
આવી વાત કહીને રાજાએ હસીને ઉલૂકને કહ્યું: 'આ વાત ધનંજયને ફરી કહેજે, વાસુદેવ સાંભળી રહ્યા હોય ત્યારે.'
અસ્માન્વા ત્વં પરાજિત્ય પ્રસાધિ પૃતિવીમિમામ્ । અથવા નિર્જિતોસ્માભી રણે વીર શયિષ્યસિ
તમે અમને હરાવીને આ ધરતી પર રાજ કરો, અથવા જો યુદ્ધમાં અમે તમને હરાવીએ તો, હે વીર, તું મરેલો પડીશ.
રાષ્ટ્રાન્નિર્વાસનક્લેશં વનવાસં ચ પાણ્ડવ । કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ
પાંડવ, રાજ્યમાંથી બહાર કાઢાવાનું દુઃખ, વનમાં વિતાવેલા કષ્ટો અને કૃષ્ણાની પીડા યાદ રાખ અને પુરુષાર્થ રાખ.
યદર્થં ક્ષત્રિયા સૂતે સર્વં તદિદમાગતમ્ । બલં વીર્યં ચ શૌર્યં ચ પરં ચાપ્યસ્ત્રલાઘવમ્
જે માટે ક્ષત્રિય જન્મે છે એ બધું હવે આવી ગયું છે: બળ, શક્તિ, શૌર્ય અને શસ્ત્રોમાં સર્વોચ્ચ કુશળતા.
પૌરુષં દર્શયન્યુદ્ધે કોપસ્ય કુરુ નિષ્કૃતિમ્। પરિક્લિષ્ટસ્ય દીનસ્ય દીર્ઘકાલોષિતસ્ય ચ। હૃદયં કસ્ય ન સ્ફોટેદૈશ્વર્યાદ્ધંશિતસ્ય ચ
યુદ્ધમાં તારી વીરતા બતાવ અને ગુસ્સાનો પ્રાયશ્ચિત્ત કર; જે લાંબા સમયથી પીડાયેલો, દુઃખી અને રાજસત્તા ગુમાવેલી હોય, એનું હૃદય કોનું ન તૂટે?
કુલે જાતસ્ય શૂરસ્ય પરિવિત્તેષ્વગૃધ્યતઃ। આસ્થિતં રાજ્યમાક્રમ્ય કોપં કસ્ય ન દીપયેત્
જે વ્યક્તિ સારા કુળમાં જન્મે છે, બહાદુર છે અને બીજાના ધનથી લોભ રાખતો નથી, તેના હકનું રાજ્ય છીનવાય ત્યારે કોણ ગુસ્સે થતું નથી?
યત્તદુક્તં મહદ્વાક્યં કર્મણા તદ્વિભાવ્યતામ્। અકર્મણા કત્થિતેન સન્તઃ કુપુરુષં વિદુઃ
જે મહાન વાત કહેવામાં આવી છે, તેને કામથી સાબિત કરો; કારણ કે, જે બોલી બોલે છે પણ કામ નથી કરતો, તેને સમજદાર લોકો નકામો માને છે.
અમિત્રાણાં વશે સ્થાનં રાજ્યં ચ પુનરુદ્ધર। દ્વાવર્થૌ યુદ્ધકામસ્ય તસ્માત્તત્કુરુ પૌરુષમ્
શત્રુઓના હાથમાં ગયેલું રાજ્ય પાછું મેળવો; બંને કામો યુદ્ધ ઇચ્છનાર માટે છે. એટલે, તું પુરુષાર્થ બતાવ.
પરાજિતોઽસિ દ્યૂતેન કૃષ્ણા ચાનાયિતા સભામ્ । શક્યોઽમર્ષો મનુષ્યેણ કર્તુ પુરુષમાનિના
તુ જુઆમાં હાર્યો અને કૃષ્ણાને સભામાં ખેંચી લાવવામાં આવી; આવી અપમાન પુરુષાઈ ધરાવનાર માણસ સહન કરી શકે છે.
દ્વાદશૈવ તુ વર્ષાણિ વને ધિષ્ણ્યાદ્વિવાસિતઃ। સંવત્સરં વિરાટસ્ય દાસ્યમાસ્થાય ચોષિતઃ
બાર વર્ષ તું જંગલમાં વનવાસ ભોગવ્યો અને એક વર્ષ વિરાટના ઘરે દાસ બનીને રહ્યો.
રાષ્ટ્રાન્નિર્વાસનક્લેશં વનવાસં ચ પાણ્ડવ । કૃષ્ણાયાશ્ચ પરિક્લેશં સંસ્મરન્પુરુષો ભવ
પાંડવ, તારા રાજ્યમાંથી નીકળવાનો દુઃખ, જંગલમાં રહેવાનો કષ્ટ અને કૃષ્ણાએ સહન કરેલા દુઃખને યાદ કરી, પુરુષ બની જા.
અપ્રિયાણાં ચ વચનં પ્રબ્રુવત્સુ પુનઃ પુનઃ । અમર્ષં દર્શયસ્વ ત્વમમર્ષો હ્યેવ પૌરુષમ્
જ્યારે વારંવાર અપ્રિય વાતો કહેવામાં આવે ત્યારે તું ગુસ્સો બતાવ; કારણ કે ગુસ્સો જ પુરુષાઈનું લક્ષણ છે.
ક્રોધો બલં તથા વીર્યં જ્ઞાનયોગોઽસ્ત્રલાઘવમ્। ઇહ તે દૃશ્યતાં પાર્થ યુદ્ધ્યસ્વ પુરુષો ભવ
પાર્થ, તારો ગુસ્સો, બળ, શૌર્ય, જ્ઞાન, શસ્ત્રકૌશલ્ય અને હુન્નર અહીં દેખાડ; યુદ્ધ કર અને પુરુષ બની જા.