પ્રભિન્નમિવ માતઙ્ગં પ્રતિદ્વિરદઘાતિનમ્ । ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
મદમસ્ત હાથી જેવો, વિરોધી હાથીઓને પછાડતો—ત્યારે ત્યાં ન ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે દ્રોણં શાન્તનવં કૃપમ્ । સુયોધનંચ રાજાનં સૈન્ધવં ચ જયદ્રથમ્
જ્યારે તું યુદ્ધમાં દ્રોણ, શાંતનુપુત્ર, કૃપ, રાજા સુયોધન, સૈંધવ અને જયદ્રથને જોશે,
યુદ્ધાયાપતતસ્તૂર્ણં વારિતાન્સવ્યસાચિના। ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
જે યુદ્ધ માટે ઝડપથી દોડી આવે છે, પણ સવ્યસાચી દ્વારા અટકાવવામાં આવે છે—ત્યારે ત્યાં ન ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે માદ્રીપુત્રૌ મહાબલૌ । વાહિનીં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં ક્ષોભયન્તૌ ગજાવિવ
જ્યારે તું યુદ્ધમાં માદ્રીના બંને મહાબલી પુત્રોને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોની સેના હાથીઓ જેવી હલાવી નાખતા જોશે,
વિગાઢે શસ્ત્રસંપાતે પરવીરરથારુજૌ । ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
જ્યારે યુદ્ધ એટલું ભયાનક બની જશે કે વીર યોદ્ધાઓના રથો તૂટી જશે અને શસ્ત્રો અથડાશે, ત્યારે ત્યાં ન તો ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
બ્રૂયાઃ કર્ણ ઇતો ગત્વા દ્રોણં શાન્તનવં કૃપમ્ । સૌમ્યોઽયં વર્તતે માસઃ સુપ્રાપયવસેન્ધનઃ
કર્ણ, તું જઈને દ્રોણ, કૃપાચાર્ય અને શાંતનુપુત્રને કહે કે આ મહિનો બહુ શાંત છે, ધાન્ય અને ઈંધણ ભરપૂર છે.
સર્વૌષધિવનસ્ફીતઃ ફલવાનલ્પમક્ષિકઃ । નિષ્પઙ્કો રસવત્તોયો નાત્યુષ્ણશિશિરઃ સુખઃ
વનોમાં દરેક ઔષધિ ભરપૂર છે, ફળ ઘણાં છે અને મધમાખીઓ ઓછી છે; પાણી શુદ્ધ અને સ્વાદિષ્ટ છે, ન વધારે ગરમ છે, ન વધારે ઠંડુ—સરસ છે.
સપ્તમાચ્ચાપિ દિવસાદમાવાસ્યા ભવિષ્યતિ। સઙ્ગ્રામો યુજ્યતાં તસ્યાં તામાહુઃ શક્રદેવતામ્
સાતમા દિવસે પછી અમાવસ્યા આવશે; એ દિવસે જ યુદ્ધ શરૂ કરવું, કારણ કે એ દિવસ ઈન્દ્રને પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
તથા રાજ્ઞો વદેઃ સર્વાન્યે યુદ્ધાયાભ્યુપાગતાઃ। યદ્વો મનીષિતં તદ્વૈ સર્વં સંપાદયામ્યહમ્
રાજા અને યુદ્ધ માટે ભેગા થયેલા બધાને કહે કે તમે જે ઇચ્છો છો, એ બધું હું પૂર્ણ કરીશ.
રાજાનો રાજપુત્રાશ્ચ દુર્યોધનવશાનુગાઃ । પ્રાપ્ય શસ્ત્રેણ નિધનં પ્રાપ્સ્યન્તિ ગતિમુત્તમામ્
દુર્યોધનના વશમાં રહેલા રાજાઓ અને રાજકુમારો યુદ્ધમાં શસ્ત્રોથી મરીને ઉત્તમ માર્ગને પામશે.
કેશવસ્ય તુ તદ્વાક્યં કર્ણઃ શ્રુત્વા હિતં શુભમ્। અબ્રવીદભિસંપૂજ્ય કૃષ્ણં તં મધુસૂદનમ્
કેશવના એ શુભ અને હિતના વચન સાંભળી, કર્ણે મધુસૂદન શ્રીકૃષ્ણને આદરપૂર્વક વંદન કરીને કહ્યું.
જાનન્માં કિં મહાબાહો સંમોહયિતુમિચ્છસિ। યોયં પૃથિવ્યાઃ કાર્ત્સ્ન્યેન વિનાશઃ સમુપસ્થિતઃ
હે મહાબલી, તું મને ઓળખે છે છતાં મને કેમ ભટકાવવા માંગે છે, જ્યારે આખી ધરતીનો વિનાશ સામે ઊભો છે?
નિમિત્તં તત્ર શકુનિરહં દુઃશાસનસ્તથા। દુર્યોધનશ્ચ નૃપતિર્ધૃતરાષ્ટ્રસુતોઽભવત્
આ બધાનું કારણ શકુની, હું, દુશાસન અને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર દુર્યોધન રાજા છે.
અસંશયમિદં કૃષ્ણ મહદ્યુદ્ધમુપસ્થિતમ્। પાણ્ડવાનાં કુરૂણાં ચ ઘોરં રુધિરકર્દમમ્
હે કૃષ્ણ, કોઈ શંકા નથી કે પાંડવો અને કૌરવો વચ્ચે મોટું યુદ્ધ આવતું છે—ભયાનક અને લોહીથી ભરેલું.
રાજાનો રાજપુત્રાશ્ચ દુર્યોધનવશાનુગાઃ । રણે શસ્ત્રાગ્નિના દગ્ધાઃ પ્રાપ્સ્યન્તિ યમસાદનમ્
દુર્યોધનના વશમાં રહેલા રાજાઓ અને રાજકુમારો યુદ્ધમાં શસ્ત્રાગ્નિથી દાઝીને યમલોકમાં જશે.
સ્વપ્ના હિ બહવો ઘોરા દૃશ્યન્તે મધુસૂદન। નિમિત્તાનિ ચ ઘોરાણિ તથોત્પાતાઃ સુદારુણાઃ
હે મધુસૂદન, ઘણા ભયાનક સ્વપ્નો દેખાય છે અને અનેક ભયાનક અપશકુન અને ભયાનક સંકેતો દેખાય છે.
પરાજયં ધાર્તરાષ્ટ્રે વિજયં ચ યુધિષ્ઠિરે । સંસન્ત ઇવ વાર્ષ્ણેય વિવિધા રોમહર્ષણાઃ
હે વૃષ્ણિવંશી, અનેક રોમાંચક સંકેતો ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રો માટે હાર અને યુધિષ્ઠિર માટે જીત બતાવે છે.
પ્રાજાપત્યં હિ નક્ષત્રં ગ્રહસ્તીક્ષ્ણો મહાદ્યુતિઃ । શનૈશ્ચરઃ પીડયતિ પીડયન્પ્રાણિનોઽધિકમ્
પ્રજાપતિનું નક્ષત્ર એક તેજસ્વી અને કઠોર ગ્રહથી પીડાય છે; શનિ બધા જીવોને વધારે પીડે છે.
કૃત્વા ચાઙ્ગારકો વક્રં જ્યેષ્ઠાયાં મધુસૂદન। અનુરાધાં પ્રાર્થયતે મૈત્રં સંગમયન્નિવ
હે મધુસૂદન, મંગળ ગ્રહ જ્યેષ્ઠામાં વક્રી થઈને અનુરાધા તરફ જાય છે, જાણે મિત્ર નક્ષત્ર સાથે મળવા ઈચ્છે છે.
નૂનં મહદ્ભયં કૃષ્ણ કુરૂણાં સમુપસ્થિતમ્ । વિશેષેણ હિ વાર્ષ્ણેય ચિત્રાં પીડયતે ગ્રહઃ
નક્કી છે, હે કૃષ્ણ, કૌરવો પર મોટું સંકટ આવી ગયું છે; ખાસ કરીને એ ગ્રહ ચિત્રા નક્ષત્રને પીડાવે છે.
સોમસ્ય લક્ષ્મ વ્યાવૃત્તં રાહુરર્કમુપૈતિ ચ। દિવશ્ચોલ્કાઃ પતન્ત્યેતાઃ સનિર્ઘાતાઃ સકંપનાઃ
ચંદ્રનો ચિહ્ન છુપાઈ ગયો છે, રાહુ સૂર્ય તરફ જાય છે અને આકાશમાંથી વીજળી અને ધડાકા સાથે ઉલ્કાઓ પડે છે.
નિષ્ટનન્તિ ચ માતઙ્ગા મુઞ્ચન્ત્યશ્રૂણિ વાજિનઃ । પાનીયં યવસં ચાપિ નાભિનન્દન્તિ માધવ
હાથીઓ ગર્જના કરે છે અને ઘોડાઓ રડતા હોય એમ આંખમાંથી આંસુ છોડે છે; તેઓ પાણી કે જવસ પણ પસંદ કરતા નથી, હે માધવ.
પ્રાદુર્ભૂતેષુ ચૈતેષુ ભયમાહુરુપાસ્થિતમ્। નિમિત્તેષુ મહાબાહો દારુણં પ્રાણિનાશનમ્
જ્યારે આ બધા અશુભ સંકેતો દેખાય છે, ત્યારે લોકો કહે છે કે ભયંકર ભય ઊભું થયું છે, હે બલવાન, આ ભયજનક સંકેત જીવજંતુઓના વિનાશનું સૂચન કરે છે.
અલ્પે ભુક્તે પુરીષં ચ પ્રભૂતમિહ દૃશ્યતે। વાજિનાં વારણાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ કેશવ
અહીં ઘોડા, હાથી અને માણસો થોડું જ ખાય છે છતાં ઘણું વિસર્જન કરે છે, હે કેશવ.
ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય સૈન્યેષુ સર્વેષુ મધુસૂદન। પરાભવસ્ય તલ્લિઙ્ગમિતિ પ્રાહુર્મનીષિણઃ
ધૃતરાષ્ટ્રની સેનામાં આ બધું વિજયના બદલે પરાજયનું લક્ષણ ગણાય છે, હે મધુસૂદન, એવું જ્ઞાની લોકો કહે છે.
પ્રહૃષ્ટં વાહનં કૃષ્ણ પાણ્ડવાનાં પ્રચક્ષતે। પ્રદક્ષિણા મૃગાશ્ચૈવ તત્તેષાં જયલક્ષણમ્
પાંડવોનું વાહન આનંદિત જણાય છે, હે કૃષ્ણ, અને પશુઓ તેમની આજુબાજુથી દાયાં ફરે છે; આ બધું તેમના વિજયના સંકેત છે.
અપસવ્યા મૃગાઃ સર્વે ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય કેશવ । વાચશ્ચાપ્યશરીરિણ્યસ્તકત્પરાભવલક્ષણમ્
ધૃતરાષ્ટ્રની સેનાની ડાબી બાજુએ બધા પશુઓ જાય છે, હે કેશવ, અને અજાણ્યા અવાજો સંભળાય છે; આ બધું પરાજયના સંકેત છે.
મયૂરાઃ પુણ્યશકુના હંસસારસચાતકાઃ । જીવઞ્જીવકસઙ્ઘાશ્ચાપ્યનુગચ્છન્તિ પાણ્ડવાન્
મોર, શુભ પક્ષીઓ, હંસ, સારસ, ચાતક અને જીવંજિવિકા પક્ષીઓના જૂથો પાંડવોને અનુસરે છે.
ગૃધ્રાઃ કઙ્કા બકાઃ શ્યેના યાતુધાનાસ્તથા વૃકાઃ । મક્ષિકાણાં ચ સઙ્ઘાતા અનુધાવન્તિ કૌરવાન્
ગૃધ્ર, કંક, બગલા, શ્યેન, રાક્ષસ, વાઘ અને માખીઓના ટોળા કૌરવોને પીછો કરે છે.
ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય સૈન્યેષુ ભેરીણાં નાસ્તિ નિઃસ્વનઃ । અનાહતાઃ પાણ્ડવાનાં નદન્તિ પટહાઃ કિલ
ધૃતરાષ્ટ્રની સેનામાં નાગારા વગાડાતા નથી, પણ પાંડવોના નાગારા કોઈ વગાડ્યા વિના જ ગજગજ અવાજ કરે છે.