યદા દ્રોણં ચ ભીષ્મં ચ પાઞ્ચાલ્યૌ પાતયિષ્યતઃ । તદા યજ્ઞાવસાનં તદ્ભવિષ્યતિ જનાર્દન
જ્યારે દ્રૌપદીના પુત્રો દ્રોણ અને ભીષ્મને પાડી દેશે, ત્યારે આ યજ્ઞ પૂર્ણ થશે, હે જનાર્દન.
દુર્યોધનં યદા હન્તા ભીમસેનો મહાબલઃ । તદા સમાપ્સ્યતે યજ્ઞો ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય માધવ
જ્યારે મહાબળવાન ભીમસેન દુર્યોધનને મારે, ત્યારે, હે માધવ, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોનો યજ્ઞ પૂર્ણ ગણાશે.
સ્નુષાશ્ચ પ્રસ્નુષાશ્ચૈવ ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય સઙ્ગતાઃ । હતેશ્વરા નષ્ટપુત્રા હતનાથાશ્ચ કેશવ
ધૃતરાષ્ટ્રની વહુઓ અને પૌત્રવહુઓ, એકઠી થઈ, પતિ અને પુત્રથી વિહોણી અને આશ્રયવિહોણી, હે કેશવ—
રુદન્ત્યઃ સહગાન્ધાર્યા શ્વગૃધ્રકુરરાકુલે । સ યજ્ઞેઽસ્મિન્નવભૃથો ભવિષ્યતિ જનાર્દન
ગાંધીારી સાથે રડતી, શિયાળ, ગૃધ્ર અને કાગડાઓની ભીડમાં, એ જ આ યજ્ઞનું અંતિમ સ્નાન ગણાશે, હે જનાર્દન.
વિદ્યાવૃદ્ધા વયોવૃદ્ધાઃ ક્ષત્રિયાઃ ક્ષત્રિયર્ષભ । વૃથા મૃત્યું ન કુર્વીરંસ્ત્વત્કૃતે મધુસૂદન
જેઓ વિદ્યા અને વયમાં વૃદ્ધ છે એવા ક્ષત્રિયોએ, હે ક્ષત્રિયશિરોમણિ, તારા માટે વ્યર્થ મૃત્યુ ન પામવું જોઈએ, હે મધુસૂદન.
શસ્ત્રેણ નિધનં ગચ્છેત્સમૃદ્ધં ક્ષત્રમણ્ડલમ્ । કરુક્ષેત્રે પુણ્યતમે ત્રૈલોક્યસ્યાપિ કેશવ
ક્ષત્રિયવર્ગે શસ્ત્રથી પોતાનું અંત લાવવું જોઈએ, એ પવિત્ર કુરુક્ષેત્રમાં—even ત્રિલોક માટે હોય તો પણ—હે કેશવ.
તદત્ર પુણ્ડરીકાક્ષ વિધત્સ્વ યદભીપ્સિતમ્ । યથા કાર્ત્સ્ન્યેન વાર્ષ્ણેય ક્ષત્રં સ્વર્ગમવાપ્નુયાત્
હે કમળની આંખોવાળા, અહીં તમે જે ઈચ્છો તે કરો, જેથી વૃષ્ણિવંશી, ક્ષત્રિય જાતિ સંપૂર્ણ રીતે સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરે.
યાવત્સ્થાસ્યન્તિ ગિરયઃ સરિતશ્ચ જનાર્દન । તાવત્કીર્તિભવઃ શબ્દઃ શાશ્વતોયં ભવિષ્યતિ
હે જનાર્દન, જેટલા સુધી પર્વતો અને નદીઓ ટકી રહેશે, તેટલા સુધી આ મહાન યશ અને કીર્તિ સદાય અવિનાશી રહેશે.
બ્રાહ્મણાઃ કથયિષ્યન્તિ મહાભારતમાહવમ્ । સમાગમેષુ વાર્ષ્ણેય ક્ષત્રિયાણાં યશોધનમ્
હે વૃષ્ણિવંશી, બ્રાહ્મણો તેમના મેળાવડાઓમાં મહાભારતના મહાયુદ્ધની વાતો કરશે, જ્યાં ક્ષત્રિયોએ યશ માટે યુદ્ધ કર્યું હતું.
સમુપાનય કૌન્તેયં યુદ્ધાય મમ કેશવ । મન્ત્રસંવરણં કુર્વન્નિત્યમેવ પરન્તપ
હે કેશવ, કૌંતેયને મારી સામે યુદ્ધ માટે લાવો અને હંમેશા ગુપ્ત સલાહથી વ્યવસ્થા કરો, હે શત્રુઓને દહન કરનાર.
કર્ણસ્ય વચનં શ્રુત્વા કેશવઃ પરવીરહા। ઉવાચ પ્રહસન્વાક્યં સ્મિતપૂર્વમિદં યથા
કર્ણના શબ્દો સાંભળી, પરવીરવિરોધી કેશવે હળવી સ્મિત સાથે હસતાં કહ્યું.
અપિ ત્વાં ન લભેત્કર્ણ રાજ્યલમ્ભોપપાદનમ્ । મયા દત્તાં હિ પૃથિવીં ન પ્રશાસિતુમિચ્છસિ
પણ, કર્ણ, તું રાજય જબરદસ્તી મેળવી શકીશ નહીં; મેં તને આખી ધરતી આપી છે, પણ તને રાજ કરવું પસંદ નથી.
ધ્રુવો જયઃ પાણ્ડવાનામિતીદં ન સંશયઃ કશ્ચન વિદ્યતેઽત્ર। જયધ્વજો દૃશ્યતે પાણ્ડવસ્ય સમુચ્છ્રિતો વાનરરાજ ઉગ્રઃ
પાંડવોની વિજય નિશ્ચિત છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; પાંડવના રથ પર ભયાનક વાનરરાજાનો વિજયધ્વજ ઊંચો ફરકતો દેખાય છે.
દિવ્યા માયા વિહિતા ભૌમનેન સમુચ્છ્રિતા ઇન્દ્રકેતુપ્રકાશાઃ । દિવ્યાનિ ભૂતાનિ જયાવહાનિ દૃશ્યન્તિ ચૈવાત્ર ભયાનકાનિ
ભૂમિપુત્રે દૈવી માયા રચી છે અને ઇન્દ્રના ધ્વજ જેવો તેજસ્વી ધ્વજ ઊંચો ફરકતો છે; અહીં દૈવી શક્તિઓ, વિજયદાયી અને ભયાનક બંને, દેખાય છે.
ન સઞ્જતે શૈલવનસ્પતિભ્ય ઊર્ધ્વં તિર્યગ્યોજનમાત્રરૂપઃ । શ્રીમાન્ધ્વજઃ કર્ણ ધનઞ્જયસ્ય સમુચ્છ્રિતઃ પાવકતુલ્યરૂપઃ
હે કર્ણ, ધનંજયનો તેજસ્વી ધ્વજ પર્વતો અને વૃક્ષો કરતાં પણ વધુ ઊંચો અને પહોળો, અગ્નિ સમાન તેજથી ઝળહળતો દેખાય છે.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે શ્વેતાશ્વં કૃષ્ણસારથિમ્ । ઐન્દ્રમસ્ત્રં વિકુર્વાણમુભે ચાપ્યગ્નિમારુતે
જ્યારે તું યુદ્ધમાં સફેદ ઘોડાવાળા, કૃષ્ણને રથચાલક તરીકે, ઇન્દ્રાસ્ત્ર ચલાવતા અને અગ્નિ-વાયુ બંનેનો ઉપયોગ કરતા જોશે,
ગાણ્ડીવસ્ય ચ નિર્ઘોષં વિસ્ફૂર્જિતમિવાશનેઃ। ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
અને જ્યારે તું ગાંડીવનો ગર્જનારો અવાજ, વીજળીના કડાકા જેવો, સાંભળશે—ત્યારે ત્યાં ન ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ । જપહોમસમાયુક્તં સ્વાં રક્ષન્તં મહાચમૂમ્
જ્યારે તું યુદ્ધમાં કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને જપ અને હોમમાં તત્પર, પોતાની મહાસેના રક્ષતા જોશે,
આદિત્યમિવ દુર્ધર્ષં તપન્તં શત્રુવાહિનીમ્ । ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
સૂર્ય સમાન તેજસ્વી અને અપરાજેય, શત્રુસેના ને દહન કરતા—ત્યારે ત્યાં ન ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે ભીમસેનં મહાબલમ્ । દુઃશાસનસ્ય રુધિરં પીત્વા નૃત્યન્તમાહવે
જ્યારે તું યુદ્ધમાં મહાબલી ભીમસેનને દુશાસનનું લોહી પીધા પછી યુદ્ધભૂમિમાં નૃત્ય કરતા જોશે,
પ્રભિન્નમિવ માતઙ્ગં પ્રતિદ્વિરદઘાતિનમ્ । ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
મદમસ્ત હાથી જેવો, વિરોધી હાથીઓને પછાડતો—ત્યારે ત્યાં ન ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે દ્રોણં શાન્તનવં કૃપમ્ । સુયોધનંચ રાજાનં સૈન્ધવં ચ જયદ્રથમ્
જ્યારે તું યુદ્ધમાં દ્રોણ, શાંતનુપુત્ર, કૃપ, રાજા સુયોધન, સૈંધવ અને જયદ્રથને જોશે,
યુદ્ધાયાપતતસ્તૂર્ણં વારિતાન્સવ્યસાચિના। ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
જે યુદ્ધ માટે ઝડપથી દોડી આવે છે, પણ સવ્યસાચી દ્વારા અટકાવવામાં આવે છે—ત્યારે ત્યાં ન ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
યદા દ્રક્ષ્યસિ સઙ્ગ્રામે માદ્રીપુત્રૌ મહાબલૌ । વાહિનીં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં ક્ષોભયન્તૌ ગજાવિવ
જ્યારે તું યુદ્ધમાં માદ્રીના બંને મહાબલી પુત્રોને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોની સેના હાથીઓ જેવી હલાવી નાખતા જોશે,
વિગાઢે શસ્ત્રસંપાતે પરવીરરથારુજૌ । ન તદા ભવિતા ત્રેતા ન કૃતં દ્વાપરં ન ચ
જ્યારે યુદ્ધ એટલું ભયાનક બની જશે કે વીર યોદ્ધાઓના રથો તૂટી જશે અને શસ્ત્રો અથડાશે, ત્યારે ત્યાં ન તો ત્રેતાયુગ રહેશે, ન કૃતયુગ, ન દ્વાપરયુગ.
બ્રૂયાઃ કર્ણ ઇતો ગત્વા દ્રોણં શાન્તનવં કૃપમ્ । સૌમ્યોઽયં વર્તતે માસઃ સુપ્રાપયવસેન્ધનઃ
કર્ણ, તું જઈને દ્રોણ, કૃપાચાર્ય અને શાંતનુપુત્રને કહે કે આ મહિનો બહુ શાંત છે, ધાન્ય અને ઈંધણ ભરપૂર છે.
સર્વૌષધિવનસ્ફીતઃ ફલવાનલ્પમક્ષિકઃ । નિષ્પઙ્કો રસવત્તોયો નાત્યુષ્ણશિશિરઃ સુખઃ
વનોમાં દરેક ઔષધિ ભરપૂર છે, ફળ ઘણાં છે અને મધમાખીઓ ઓછી છે; પાણી શુદ્ધ અને સ્વાદિષ્ટ છે, ન વધારે ગરમ છે, ન વધારે ઠંડુ—સરસ છે.
સપ્તમાચ્ચાપિ દિવસાદમાવાસ્યા ભવિષ્યતિ। સઙ્ગ્રામો યુજ્યતાં તસ્યાં તામાહુઃ શક્રદેવતામ્
સાતમા દિવસે પછી અમાવસ્યા આવશે; એ દિવસે જ યુદ્ધ શરૂ કરવું, કારણ કે એ દિવસ ઈન્દ્રને પવિત્ર માનવામાં આવે છે.
તથા રાજ્ઞો વદેઃ સર્વાન્યે યુદ્ધાયાભ્યુપાગતાઃ। યદ્વો મનીષિતં તદ્વૈ સર્વં સંપાદયામ્યહમ્
રાજા અને યુદ્ધ માટે ભેગા થયેલા બધાને કહે કે તમે જે ઇચ્છો છો, એ બધું હું પૂર્ણ કરીશ.
રાજાનો રાજપુત્રાશ્ચ દુર્યોધનવશાનુગાઃ । પ્રાપ્ય શસ્ત્રેણ નિધનં પ્રાપ્સ્યન્તિ ગતિમુત્તમામ્
દુર્યોધનના વશમાં રહેલા રાજાઓ અને રાજકુમારો યુદ્ધમાં શસ્ત્રોથી મરીને ઉત્તમ માર્ગને પામશે.