યદિ હ્યદ્ય ન ગચ્છેયં દ્વૈરથં સવ્યસાચિના । અકીર્તિઃ સ્યાદ્ધૃપીકેશ મમ પાર્થસ્ય ચોભયોઃ
હે હૃષીકેશ, જો આજે હું અર્જુન સાથે દ્વંદ્વયુદ્ધ કરવા ન જાઉં, તો મારા અને પાર્થે બંને માટે અપમાન થશે.
અસંશયં હિતાર્થાય બ્રૂયાસ્ત્વં મધુસૂદન । સર્વં ચ પાણ્ડવાઃ કુર્યુસ્ત્વદ્વશિત્વાન્ન સંશયઃ
હે મધુસૂદન, તમે નિશ્ચયે પાંડવોના હિત માટે વાત કરો, અને તેઓ તમારો આજ્ઞાપાલન કરશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
મન્ત્રસ્ય નિયમં કુર્યાસ્ત્વમત્ર મધુસૂદન । એતદત્ર હિતં મન્યે સર્વં યાદવનન્દન
હે મધુસૂદન, અહીં જે ચર્ચા થાય છે, તેનું નિયંત્રણ તમે જ કરો; હે યાદવકુળના આનંદ, હું માનું છું કે એ બધું જ સર્વે માટે હિતકારક છે.
યદિ જાનાતિ માં રાજા ધર્માત્મા સંયતેન્દ્રિયઃ । કુન્ત્યાઃ પ્રથમજં પુત્રં ન સ રાજ્યં ગ્રહીષ્યતિ
જો ધર્મનિષ્ઠ અને ઇન્દ્રિયજિત રાજા જાણશે કે હું કુન્તીનો મોટો પુત્ર છું, તો તે રાજ્ય સ્વીકારશે નહીં.
પ્રાપ્ય ચાપિ મહદ્રાજ્યં તદહં મધુસૂદન । સ્ફીતં દુર્યોધનાયૈવ સંપ્રદદ્યામરિન્દમ
અને જો મને મોટું રાજ્ય પણ મળે, તો હે મધુસૂદન, હું એ રાજય તરત જ સમૃદ્ધ હાલતમાં દુર્યોધનને આપી દઉં.
સ એવ રાજા ધર્માત્મા શાશ્વતોઽસ્તુ યુધિષ્ઠિરઃ । નેતા યસ્ય હૃષીકેશો યોદ્ધા યસ્ય ધનઞ્જયઃ
યુધિષ્ઠિર જ સદા માટે ધર્મનિષ્ઠ રાજા રહે—જેનો માર્ગદર્શન હૃષીકેશ કરે છે અને જેનો યુદ્ધવીર ધનંજય છે.
પૃથિવી તસ્ય રાષ્ટ્રં ચ યસ્ય ભીમો મહારથઃ । નકુલઃ સહદેવશ્ચ દ્રૌપદેયાશ્ચ માધવ
જેના પાસે ભીમ જેવા મહારથી, નકુલ, સહદેવ અને દ્રૌપદીના પુત્રો છે, હે માધવ, એ જ પૃથ્વી અને રાજ્યનો અધિકારી છે.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાઞ્ચાલ્યઃ સાત્યકિશ્ચ મહારથઃ । ઉત્તમૌજા યુધામન્યુઃ સત્યધર્મા ચ સૌમકિઃ
પાંચાલપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, મહારથી સાત્યકી, ઉત્તમૌજ, યુધામન્યુ અને સત્યધર્મી સૌમકી—all એના સાથી છે.
ચૈદ્યશ્ચ ચેકિતાનશ્ચ શિખણ્ડી ચાપરાજિતઃ । ઇન્દ્રગોપકવર્ણાશ્ચ કેકયા ભ્રાતરસ્તથા। ઇન્દ્રાયુધસવર્ણશ્ચ કુન્તિભોજો મહામનાઃ
ચેદિરાજ, ચેકિતાન, અજેય શિખંડિ, અને ઇન્દ્રગોપ જેવી કાંતિ ધરાવતાં કેકય ભાઈઓ તથા ઇન્દ્રાયુધ જેવી કાંતિ ધરાવતાં મહામન કુંતિભોજ—all એના પક્ષે છે.
માતુલો ભીમસેનસ્ય શ્યેનજિચ્ચ મહારથઃ । શઙ્ખઃ પુત્રો વિરાટસ્ય નિધિસ્ત્વં ચ જનાર્દન
ભીમસેનના મામા, મહારથી શ્યેનજિત, વિરાટપુત્ર શંખ અને હે જનાર્દન, તમે પણ એના સાથે છો.
મહાનયં કૃષ્ણ કૃતઃ ક્ષત્રસ્ય સમુદાનયઃ । રાજ્યં પ્રાપ્તમિદં દીપ્તં પ્રથિતં સર્વરાજસુ
હે કૃષ્ણ, આ મહાન ક્ષત્રિય સભા એકત્રિત થઈ છે; આ તેજસ્વી અને પ્રસિદ્ધ રાજ્ય પ્રાપ્ત થયું છે.
ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય વાર્ષ્ણેય શસ્ત્રયજ્ઞો ભવિષ્યતિ। અસ્ય યજ્ઞસ્ય વેત્તા ત્વં ભવિષ્યસિ જનાર્દન
હે વૃષ્ણિવંશી, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર માટે શસ્ત્રયજ્ઞ થશે અને હે જનાર્દન, એ યજ્ઞના તત્વજ્ઞ તમે જ રહેશો.
આધ્વર્યવં ચ તે કૃષ્ણ ઋતાવસ્મિન્ભવિષ્યતિ। હોતા ચૈવાત્ર બીભત્સુઃ સન્નદ્ધઃ સ કપિધ્વજઃ
હે કૃષ્ણ, આ યજ્ઞમાં મુખ્ય યજમાન તમે રહેશો અને કપિધ્વજધારી સજ્જ અર્જુન અહીં હોતા બનશે.
ગાણ્ડીવં સ્રુક્ તથા ચાજ્યં વીર્યં પુંસાં ભવિષ્યતિ। ઐન્દ્રં પાશુપતં બ્રાહ્મં સ્થૂણાકર્ણં ચ માધવ । મન્ત્રાસ્તત્ર ભવિષ્યન્તિ પ્રયુક્તાઃ સવ્યસાચિના
ગાંડીવ ધનુષ યજ્ઞના ચમચા અને ઘૃત બની રહેશે, અને પુરુષોની શૂરતા પણ એમાં જોડાશે; હે માધવ, ઇન્દ્ર, પાશુપત, બ્રહ્મ અને સ્થૂણાકર્ણ મંત્રો અર્જુન દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાશે.
અનુયાતશ્ચ પિતરમધિકો વા પરાક્રમે । ગીતં સ્તોત્રં સ સૌભદ્રઃ સમ્યક્ તત્ર ભવિષ્યતિ
પિતા પછી કે પિતાને પણ વીરતામાં વટાવે એવો અભિમન્યુ ત્યાં સ્તુતિ અને સ્તોત્ર ગાશે.
ઉદ્ગાતાત્ર પુનર્ભીમઃ પ્રસ્તોતા સુમહાબલઃ । વિનદન્સ નરવ્યાઘ્રો નાગાનીકાન્તકૃદ્રણે
ત્યાં ભીમ, મનુષ્યોમાં વાઘ, સમવેદના ગાયક બની, ગર્જના કરીને યુદ્ધમાં હાથીદળનો વિનાશ કરશે.
સ ચૈવ તત્ર ધર્માત્મા શશ્વદ્રાજા યુધિષ્ઠિરઃ । જપૈર્હોમૈશ્ચ સંયુક્તો બ્રહ્મત્વં કારયિષ્યતિ
અને ત્યાં ધર્મનિષ્ઠ, સદા રાજા યુધિષ્ઠિર જપ અને હોમ દ્વારા બ્રહ્મપદ પ્રાપ્ત કરશે.
શઙ્ખશબ્દાઃ સમુરજા ભેર્યશ્ચ મધુસૂદન। ઉત્કૃષ્ટઃ સિંહનાદશ્ચ સુબ્રહ્મણ્યો ભવિષ્યતિ
હે મધુસૂદન, શંખ, મૃદંગ અને ભેરીના ધ્વનિ અને મહાન સિંહની ગર્જના સુશ્રાવ્ય મંગલધ્વનિ બનશે.
નકુલઃ સહદેવશ્ચ માદ્રીપુત્રૌ યશસ્વિનૌ । શામિત્રં તૌ મહાવીર્યૌ સમ્યક્ તત્ર ભવિષ્યતઃ। `તૌ મૈત્રાવરુણાગ્નીધ્રૌ મહાવીર્યૌ ભવિષ્યતઃ
માદ્રીના વિખ્યાત પુત્ર નકુલ અને સહદેવ, એ બંને પરાક્રમી યોદ્ધાઓ, મૈત્ર અને વરુણના યજ્ઞમાં પૂજારી તરીકે ફરજ બજાવશે.
કલ્માષદણ્ડા ગોવિન્દ વિમલા રથપઙ્ક્તયઃ। યૂપાઃ સમુપકલ્પન્તામસ્મિન્યજ્ઞે જનાર્દન
ગોવિંદ, આ યજ્ઞમાં યૂપ તરીકે કાળી લાકડીઓ રાખો અને રથોની શુદ્ધ પંક્તિઓને મંડપ તરીકે ગોઠવો, જનાર્દન.
કર્ણિનાલીકનારાચા વત્સદન્તોપબૃંહણાઃ । તોમરાઃ સોમકલશાઃ પવિત્રાણિ ધનૂંષિ ચ
કાનમાં પહેરવાના તીરો, લોખંડના શલ્ય અને વાછરડાના દાંતથી મજબૂત કરેલા ભાલા, એ જ યજ્ઞના ભાંડા, સોમપાત્રો, પવિત્ર અને ધનુષ્ય બની રહેશે.
અસયોઽત્ર કપાલાનિ પુરોડાશાઃ શિરાંસિ ચ। હવિસ્તુ રુધિરં કૃષ્ણ તસ્મિન્યજ્ઞે ભવિષ્યતિ
અહીં તલવારો હવનકુંડના ચમચા, ખોપડીઓ પાત્ર અને માથાં પિંડ તરીકે ઉપયોગમાં આવશે; કૃષ્ણ, આ યજ્ઞમાં લોહી જ હવનસામગ્રી રહેશે.
ઇધ્માઃ પરિધયશ્ચૈવ શક્તયો વિમલા ગદાઃ। સદસ્યા દ્રોણશિષ્યાશ્ચ કૃપસ્ય ચ શરદ્વતઃ
ઇંધણ અને પરિધિ તરીકે નિર્મળ ભાલા અને ગદાઓ રહેશે; અને સહાયક તરીકે દ્રોણ અને શરદ્વતના શિષ્યો રહેશે.
ઇષવોઽત્ર પરિસ્તોમા મુક્તા ગાણ્ડીવધન્વના । મહારથપ્રયુક્તાશ્ચ દ્રોણદ્રૌણિપ્રચોદિતાઃ
અહીં ગાંડીવથી છોડાયેલા તીરો સ્તુતિરૂપ મંત્ર બની રહેશે અને મહારથીઓ દ્વારા છોડાયેલા, દ્રોણ અને દ્રૌણિ દ્વારા પ્રેરિત તીરો હવનસામગ્રી બનશે.
પ્રતિપ્રાસ્થાનિકં કર્મ સાત્યકિસ્તુ કરિષ્યતિ। દીક્ષિતો ધાર્તરાષ્ટ્રોઽત્ર પત્ની ચાસ્ય મહાચમૂઃ
આ યજ્ઞના આરંભના કર્મો સાત્યકી કરશે; અહીં દુર્યોધન દિક્ષિત યજમાન બનશે અને તેની વિશાળ સેના તેની પત્ની સમાન રહેશે.
ઘટોત્કચોઽત્ર શામિત્રં કરિષ્યતિ મહાબલઃ । અતિરાત્રે મહાબાહો વિતતે યજ્ઞકર્મણિ
મહાબળવાન ઘટોત્કચ અહીં આ વિશાળ રાત્રિયજ્ઞમાં સહાયક પૂજારીની ભૂમિકા ભજવશે.
દક્ષિણા ત્વસ્ય યજ્ઞસ્ય ધૃષ્ટદ્યુમ્નઃ પ્રતાપવાન્ । વૈતાનિકે કર્મમુખે જાતો યત્કૃષ્ણ પાવકાત્
આ યજ્ઞમાં દક્ષિણારૂપે અગ્નિમાંથી જન્મેલો પરાક્રમી ધૃષ્ટદ્યુમ્ન રહેશે, વૈતાનિક યજ્ઞના આરંભે, હે કૃષ્ણ.
યદબ્રુવમહં કૃષ્ણ કટુકાનિ સ્મ પાણ્ડવાન્। પ્રિયાર્થં ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય તેન તપ્યે હ્યકર્મણા
હે કૃષ્ણ, પાંડવોને હું દુર્યોધનને પ્રસન્ન કરવા માટે જે કડક શબ્દો કહ્યા, એ પાપથી હવે હું દુઃખી છું.
યદા દ્રક્ષ્યસિ માં કૃષ્ણ નિહતં સવ્યસાચિના । પુનશ્ચિતિસ્તદા ચાસ્ય યજ્ઞસ્યાથ ભવિષ્યતિ
હે કૃષ્ણ, જ્યારે તું મને અર્જુનના હાથે મારેલો જોશ, ત્યારે આ યજ્ઞની અંતિમ શુદ્ધિ થશે.
દુઃશાસનસ્ય રુધિરં યદા પાસ્યતિ પાણ્ડવઃ । આનર્દં નર્દતઃ સમ્યક્ તદા સૂયં ભવિષ્યતિ
જ્યારે ભીમ દુઃશાસનનું લોહી પીશે અને ગર્જના કરશે, ત્યારે આ યજ્ઞની આહુતિ પૂર્ણ થશે.