તથા મામભિજાનાતિ સૂતશ્ચાધિરથઃ સુતમ્ । પિતરં ચાભિજાનામિ તમહં સૌહૃદાત્સદા
આ રીતે અધિરથ રથચાલક મને પોતાનો પુત્ર માને છે અને હું પણ હંમેશા પ્રેમથી તેને પિતા માનું છું.
સ હિ મે જાતકર્માદિ કારયામાસ માધવ । શાસ્ત્રદૃષ્ટેન વિધિના પુત્રપ્રીત્યા જનાર્દન
હે માધવ, તેણે પિતૃપ્રેમથી શાસ્ત્રોક્ત વિધિ અનુસાર મારા જન્મના બધા સંસ્કાર કરાવ્યા, હે જનાર્દન.
નામ વૈ વસુષેણેતિ કારયામાસ વૈ દ્વિજૈઃ । ભાર્યાશ્ચોઢા મમ પ્રાપ્તે યૌવને તત્પરિગ્રહાત્
તેણે બ્રાહ્મણો દ્વારા મારું નામ 'વસુસેન' રાખાવ્યું અને જ્યારે હું યુવાન થયો ત્યારે મારી લગ્નવ્યવસ્થા પણ કરી.
તાસુ પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ મમ જાતા જનાર્દન । તાસુ મે હૃદયં કૃષ્ણ સંજાતં કામબન્ધનમ્
હે જનાર્દન, તેમના દ્વારા મને પુત્રો અને પૌત્રો થયા છે; હે કૃષ્ણ, તેમાં જ મારું હૃદય પ્રેમથી બંધાઈ ગયું છે.
ન પૃથિવ્યા સકલયા ન સુવર્ણસ્ય રાશિભિઃ। હર્ષાદ્ભયાદ્વા ગોવિન્દ મિથ્યા કર્તું તદુત્સહે
હે ગોવિંદ, આખી ધરતી કે સોનાના ઢગલા માટે પણ, આનંદ કે ભયથી, હું ક્યારેય ખોટું કામ કરી શકતો નથી.
ધૃતરાષ્ટ્રકુલે કૃષ્ણ દુર્યોધનસમાશ્રયાત્ । મયા ત્રયોદશસમા ભુક્તં રાજ્યમકણ્ટકમ્
હે કૃષ્ણ, ધૃતરાષ્ટ્રના કુટુંબમાં, દુર્યોધનના આશ્રય હેઠળ, મેં તેર વર્ષ સુધી નિરાંતે રાજ્યસુખ માણ્યું છે.
ઇષ્ટં ચ બહુભિર્યજ્ઞૈઃ સહસૂતૈર્મયાઽસકૃત્। આવાહાશ્ચ વિવાહાશ્ચ સહસૂતૈર્મયા કૃતાઃ
હું અનેક યજ્ઞો રથચાલકો સાથે કર્યા છે અને અનેક અવાહનો તથા લગ્નવિધિઓ પણ તેમના સાથે કર્યા છે.
માં ચ કૃષ્ણ સમાસાદ્ય કૃતઃ શસ્ત્રસમુદ્યમઃ । દુર્યોધનેન વાર્ષ્ણેય વિગ્રહશ્ચાપિ પાણ્ડવૈઃ
હે કૃષ્ણ, જ્યારે દુર્યોધને મને મળ્યો ત્યારથી જ યુદ્ધની તૈયારી કરી અને પાંડવો સાથે વિગ્રહ શરૂ થયો.
તસ્માદ્રણે દ્વૈરથે માં પ્રત્યુદ્યાતારમચ્યુત । વૃતવાન્પરમં કૃષ્ણ પ્રતીપં સવ્યસાચિનઃ
હે અચ્યૂત, તેથી યુદ્ધમાં જ્યારે હું દ્વંદ્વયુદ્ધ માટે ઊભો રહું છું, ત્યારે કૃષ્ણ, મેં સવ્યસાચીનો મુખ્ય વિરોધી બનવાનું પસંદ કર્યું છે.
વધાદ્બન્ધાદ્ભયાદ્વાપિ લોભાદ્વાપિ જનાર્દન । અનૃતં નોત્સહે કર્તું ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય ધીમતઃ
હે જનાર્દન, મૃત્યુ, બંધન કે લોભના ભયથી પણ, હું ધૃતરાષ્ટ્રના બુદ્ધિશાળી પુત્ર માટે ક્યારેય ખોટું બોલી શકતો નથી.
યદિ હ્યદ્ય ન ગચ્છેયં દ્વૈરથં સવ્યસાચિના । અકીર્તિઃ સ્યાદ્ધૃપીકેશ મમ પાર્થસ્ય ચોભયોઃ
હે હૃષીકેશ, જો આજે હું અર્જુન સાથે દ્વંદ્વયુદ્ધ કરવા ન જાઉં, તો મારા અને પાર્થે બંને માટે અપમાન થશે.
અસંશયં હિતાર્થાય બ્રૂયાસ્ત્વં મધુસૂદન । સર્વં ચ પાણ્ડવાઃ કુર્યુસ્ત્વદ્વશિત્વાન્ન સંશયઃ
હે મધુસૂદન, તમે નિશ્ચયે પાંડવોના હિત માટે વાત કરો, અને તેઓ તમારો આજ્ઞાપાલન કરશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
મન્ત્રસ્ય નિયમં કુર્યાસ્ત્વમત્ર મધુસૂદન । એતદત્ર હિતં મન્યે સર્વં યાદવનન્દન
હે મધુસૂદન, અહીં જે ચર્ચા થાય છે, તેનું નિયંત્રણ તમે જ કરો; હે યાદવકુળના આનંદ, હું માનું છું કે એ બધું જ સર્વે માટે હિતકારક છે.
યદિ જાનાતિ માં રાજા ધર્માત્મા સંયતેન્દ્રિયઃ । કુન્ત્યાઃ પ્રથમજં પુત્રં ન સ રાજ્યં ગ્રહીષ્યતિ
જો ધર્મનિષ્ઠ અને ઇન્દ્રિયજિત રાજા જાણશે કે હું કુન્તીનો મોટો પુત્ર છું, તો તે રાજ્ય સ્વીકારશે નહીં.
પ્રાપ્ય ચાપિ મહદ્રાજ્યં તદહં મધુસૂદન । સ્ફીતં દુર્યોધનાયૈવ સંપ્રદદ્યામરિન્દમ
અને જો મને મોટું રાજ્ય પણ મળે, તો હે મધુસૂદન, હું એ રાજય તરત જ સમૃદ્ધ હાલતમાં દુર્યોધનને આપી દઉં.
સ એવ રાજા ધર્માત્મા શાશ્વતોઽસ્તુ યુધિષ્ઠિરઃ । નેતા યસ્ય હૃષીકેશો યોદ્ધા યસ્ય ધનઞ્જયઃ
યુધિષ્ઠિર જ સદા માટે ધર્મનિષ્ઠ રાજા રહે—જેનો માર્ગદર્શન હૃષીકેશ કરે છે અને જેનો યુદ્ધવીર ધનંજય છે.
પૃથિવી તસ્ય રાષ્ટ્રં ચ યસ્ય ભીમો મહારથઃ । નકુલઃ સહદેવશ્ચ દ્રૌપદેયાશ્ચ માધવ
જેના પાસે ભીમ જેવા મહારથી, નકુલ, સહદેવ અને દ્રૌપદીના પુત્રો છે, હે માધવ, એ જ પૃથ્વી અને રાજ્યનો અધિકારી છે.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાઞ્ચાલ્યઃ સાત્યકિશ્ચ મહારથઃ । ઉત્તમૌજા યુધામન્યુઃ સત્યધર્મા ચ સૌમકિઃ
પાંચાલપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, મહારથી સાત્યકી, ઉત્તમૌજ, યુધામન્યુ અને સત્યધર્મી સૌમકી—all એના સાથી છે.
ચૈદ્યશ્ચ ચેકિતાનશ્ચ શિખણ્ડી ચાપરાજિતઃ । ઇન્દ્રગોપકવર્ણાશ્ચ કેકયા ભ્રાતરસ્તથા। ઇન્દ્રાયુધસવર્ણશ્ચ કુન્તિભોજો મહામનાઃ
ચેદિરાજ, ચેકિતાન, અજેય શિખંડિ, અને ઇન્દ્રગોપ જેવી કાંતિ ધરાવતાં કેકય ભાઈઓ તથા ઇન્દ્રાયુધ જેવી કાંતિ ધરાવતાં મહામન કુંતિભોજ—all એના પક્ષે છે.
માતુલો ભીમસેનસ્ય શ્યેનજિચ્ચ મહારથઃ । શઙ્ખઃ પુત્રો વિરાટસ્ય નિધિસ્ત્વં ચ જનાર્દન
ભીમસેનના મામા, મહારથી શ્યેનજિત, વિરાટપુત્ર શંખ અને હે જનાર્દન, તમે પણ એના સાથે છો.
મહાનયં કૃષ્ણ કૃતઃ ક્ષત્રસ્ય સમુદાનયઃ । રાજ્યં પ્રાપ્તમિદં દીપ્તં પ્રથિતં સર્વરાજસુ
હે કૃષ્ણ, આ મહાન ક્ષત્રિય સભા એકત્રિત થઈ છે; આ તેજસ્વી અને પ્રસિદ્ધ રાજ્ય પ્રાપ્ત થયું છે.
ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય વાર્ષ્ણેય શસ્ત્રયજ્ઞો ભવિષ્યતિ। અસ્ય યજ્ઞસ્ય વેત્તા ત્વં ભવિષ્યસિ જનાર્દન
હે વૃષ્ણિવંશી, ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર માટે શસ્ત્રયજ્ઞ થશે અને હે જનાર્દન, એ યજ્ઞના તત્વજ્ઞ તમે જ રહેશો.
આધ્વર્યવં ચ તે કૃષ્ણ ઋતાવસ્મિન્ભવિષ્યતિ। હોતા ચૈવાત્ર બીભત્સુઃ સન્નદ્ધઃ સ કપિધ્વજઃ
હે કૃષ્ણ, આ યજ્ઞમાં મુખ્ય યજમાન તમે રહેશો અને કપિધ્વજધારી સજ્જ અર્જુન અહીં હોતા બનશે.
ગાણ્ડીવં સ્રુક્ તથા ચાજ્યં વીર્યં પુંસાં ભવિષ્યતિ। ઐન્દ્રં પાશુપતં બ્રાહ્મં સ્થૂણાકર્ણં ચ માધવ । મન્ત્રાસ્તત્ર ભવિષ્યન્તિ પ્રયુક્તાઃ સવ્યસાચિના
ગાંડીવ ધનુષ યજ્ઞના ચમચા અને ઘૃત બની રહેશે, અને પુરુષોની શૂરતા પણ એમાં જોડાશે; હે માધવ, ઇન્દ્ર, પાશુપત, બ્રહ્મ અને સ્થૂણાકર્ણ મંત્રો અર્જુન દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાશે.
અનુયાતશ્ચ પિતરમધિકો વા પરાક્રમે । ગીતં સ્તોત્રં સ સૌભદ્રઃ સમ્યક્ તત્ર ભવિષ્યતિ
પિતા પછી કે પિતાને પણ વીરતામાં વટાવે એવો અભિમન્યુ ત્યાં સ્તુતિ અને સ્તોત્ર ગાશે.
ઉદ્ગાતાત્ર પુનર્ભીમઃ પ્રસ્તોતા સુમહાબલઃ । વિનદન્સ નરવ્યાઘ્રો નાગાનીકાન્તકૃદ્રણે
ત્યાં ભીમ, મનુષ્યોમાં વાઘ, સમવેદના ગાયક બની, ગર્જના કરીને યુદ્ધમાં હાથીદળનો વિનાશ કરશે.
સ ચૈવ તત્ર ધર્માત્મા શશ્વદ્રાજા યુધિષ્ઠિરઃ । જપૈર્હોમૈશ્ચ સંયુક્તો બ્રહ્મત્વં કારયિષ્યતિ
અને ત્યાં ધર્મનિષ્ઠ, સદા રાજા યુધિષ્ઠિર જપ અને હોમ દ્વારા બ્રહ્મપદ પ્રાપ્ત કરશે.
શઙ્ખશબ્દાઃ સમુરજા ભેર્યશ્ચ મધુસૂદન। ઉત્કૃષ્ટઃ સિંહનાદશ્ચ સુબ્રહ્મણ્યો ભવિષ્યતિ
હે મધુસૂદન, શંખ, મૃદંગ અને ભેરીના ધ્વનિ અને મહાન સિંહની ગર્જના સુશ્રાવ્ય મંગલધ્વનિ બનશે.
નકુલઃ સહદેવશ્ચ માદ્રીપુત્રૌ યશસ્વિનૌ । શામિત્રં તૌ મહાવીર્યૌ સમ્યક્ તત્ર ભવિષ્યતઃ। `તૌ મૈત્રાવરુણાગ્નીધ્રૌ મહાવીર્યૌ ભવિષ્યતઃ
માદ્રીના વિખ્યાત પુત્ર નકુલ અને સહદેવ, એ બંને પરાક્રમી યોદ્ધાઓ, મૈત્ર અને વરુણના યજ્ઞમાં પૂજારી તરીકે ફરજ બજાવશે.
કલ્માષદણ્ડા ગોવિન્દ વિમલા રથપઙ્ક્તયઃ। યૂપાઃ સમુપકલ્પન્તામસ્મિન્યજ્ઞે જનાર્દન
ગોવિંદ, આ યજ્ઞમાં યૂપ તરીકે કાળી લાકડીઓ રાખો અને રથોની શુદ્ધ પંક્તિઓને મંડપ તરીકે ગોઠવો, જનાર્દન.