સ્તુવન્તુ ત્વાં ચ બહુભિઃ સ્તુતિભિઃ સૂતમાગધાઃ । વિજયં વસુષેણસ્ય ઘોષયન્તુ ચ પાણ્ડવાઃ
સૂત અને મગધો અનેક સ્તુતિઓથી તમારી પ્રશંસા કરે અને પાંડવો વસુપુત્રના વિજયનો ઘોષણા કરે.
સ ત્વં પરિવૃતઃ પાર્થૈર્નક્ષત્રૈરિવ ચન્દ્રમાઃ। પ્રશાધિ રાજ્યં કૌન્તેય કુન્તીં ચ પ્રતિનન્દય
પાંડવો દ્વારા ચાંદ્રમાને તારાઓ ઘેરી હોય એમ ઘેરાયેલા, હે કૌંતેય, રાજ્ય સંભાળો અને કુંતીને આનંદ આપો.
મિત્રાણિ તે પ્રહૃષ્યન્તુ વ્યથન્તુ રિપવસ્તથા। સૌભ્રાત્રં ચૈવ તેઽદ્યાસ્તુ ભ્રાતૃભિઃ સહ પાણ્ડવૈઃ
તમારા મિત્રો આનંદિત થાય અને દુશ્મનો દુઃખી થાય. આજે પાંડવો સાથે તમારું ભાઈચારો જળવાઈ રહે.
અસંશયં સૌહૃદાન્મે પ્રણયાચ્ચાથ કેશવ। સખ્યેન ચૈવ વાર્ષ્ણેય શ્રેયસ્કામતયૈવ ચ
હે કેશવ, નિશ્ચયપૂર્વક કહું છું કે તમે મારા પર જે દયાળુતા બતાવો છો તે તમારા સ્નેહ, મિત્રતા અને મારા કલ્યાણની ઈચ્છા કારણે છે.
સર્વં ચૈવાભિજાનામિ પાણ્ડોઃ પુત્રોઽસ્મિ ધર્મતઃ । નિશ્ચયાદ્ધર્મશાસ્ત્રાણાં યથા ત્વં કૃષ્ણ મન્યસે
હું સંપૂર્ણ રીતે જાણું છું કે ધર્મ પ્રમાણે હું પાંડુનો પુત્ર છું, જેમ તમે પણ, કૃષ્ણ, ધર્મશાસ્ત્રોના નિશ્ચય પ્રમાણે માનો છો.
કન્યા ગર્ભં સમાધત્ત ભાસ્કરાન્માં જનાર્દન । આદિત્યવચનાચ્ચૈવ જાતં માં સા વ્યસર્જયત્
હે જનાર્દન, કન્યાએ સૂર્યદેવ પાસેથી મને ગર્ભમાં ધારણ કર્યો હતો અને સૂર્યદેવના વચનથી જન્મ્યા પછી તેણે મને છોડી દીધો હતો.
સોસ્મિ કૃષ્ણ તથાજાતઃ પાણ્ડોઃ પુત્રોસ્મિ ધર્મતઃ । કુન્ત્યા ત્વહમપાકીર્ણો યથા ન કુશલં તથા
હે કૃષ્ણ, હું આ રીતે જન્મ્યો છું; ધર્મ પ્રમાણે હું પાંડુનો પુત્ર છું, પણ કુંતીએ મને છોડી દીધો, જે યોગ્ય નહોતું.
સૂતો હિ મામધિરથો દૃષ્ટ્વૈવાભ્યાનયદ્ગૃહાન્। રાધાયાશ્ચૈવ માં પ્રાદાત્સૌહાર્દાન્મધુસૂદન
મને જોઈને અધિરથ રથચાલકે મને પોતાના ઘરે લાવ્યો અને પ્રેમથી, હે મધુસૂદન, રાધાને મને અપાવ્યો.
મત્સ્નેહાચ્ચૈવ રાધાયાં સદ્યઃ ક્ષીરમવાતરત્ । સા મે મૂત્રં પુરીષં ચ પ્રતિજગ્રાહ માધવ
રાધાના મારા માટેના સ્નેહથી તરત જ તેનું દૂધ વહ્યું; તેણે મારા મૂત્ર અને વિસર્જન પણ સહન કર્યું, હે માધવ.
તસ્યાઃ પિણ્ડવ્યપનયં કુર્યાદસ્મદ્વિધઃ કથમ્ । ધર્મવિદ્ધર્મશાસ્ત્રાણાં શ્રવણે સતતં રતઃ
ધર્મ જાણનારો અને ધર્મશાસ્ત્રો સાંભળવામાં હંમેશા રત એવો હું, કેવી રીતે તેના માટે પિંડદાન છોડી શકું?
તથા મામભિજાનાતિ સૂતશ્ચાધિરથઃ સુતમ્ । પિતરં ચાભિજાનામિ તમહં સૌહૃદાત્સદા
આ રીતે અધિરથ રથચાલક મને પોતાનો પુત્ર માને છે અને હું પણ હંમેશા પ્રેમથી તેને પિતા માનું છું.
સ હિ મે જાતકર્માદિ કારયામાસ માધવ । શાસ્ત્રદૃષ્ટેન વિધિના પુત્રપ્રીત્યા જનાર્દન
હે માધવ, તેણે પિતૃપ્રેમથી શાસ્ત્રોક્ત વિધિ અનુસાર મારા જન્મના બધા સંસ્કાર કરાવ્યા, હે જનાર્દન.
નામ વૈ વસુષેણેતિ કારયામાસ વૈ દ્વિજૈઃ । ભાર્યાશ્ચોઢા મમ પ્રાપ્તે યૌવને તત્પરિગ્રહાત્
તેણે બ્રાહ્મણો દ્વારા મારું નામ 'વસુસેન' રાખાવ્યું અને જ્યારે હું યુવાન થયો ત્યારે મારી લગ્નવ્યવસ્થા પણ કરી.
તાસુ પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ મમ જાતા જનાર્દન । તાસુ મે હૃદયં કૃષ્ણ સંજાતં કામબન્ધનમ્
હે જનાર્દન, તેમના દ્વારા મને પુત્રો અને પૌત્રો થયા છે; હે કૃષ્ણ, તેમાં જ મારું હૃદય પ્રેમથી બંધાઈ ગયું છે.
ન પૃથિવ્યા સકલયા ન સુવર્ણસ્ય રાશિભિઃ। હર્ષાદ્ભયાદ્વા ગોવિન્દ મિથ્યા કર્તું તદુત્સહે
હે ગોવિંદ, આખી ધરતી કે સોનાના ઢગલા માટે પણ, આનંદ કે ભયથી, હું ક્યારેય ખોટું કામ કરી શકતો નથી.
ધૃતરાષ્ટ્રકુલે કૃષ્ણ દુર્યોધનસમાશ્રયાત્ । મયા ત્રયોદશસમા ભુક્તં રાજ્યમકણ્ટકમ્
હે કૃષ્ણ, ધૃતરાષ્ટ્રના કુટુંબમાં, દુર્યોધનના આશ્રય હેઠળ, મેં તેર વર્ષ સુધી નિરાંતે રાજ્યસુખ માણ્યું છે.
ઇષ્ટં ચ બહુભિર્યજ્ઞૈઃ સહસૂતૈર્મયાઽસકૃત્। આવાહાશ્ચ વિવાહાશ્ચ સહસૂતૈર્મયા કૃતાઃ
હું અનેક યજ્ઞો રથચાલકો સાથે કર્યા છે અને અનેક અવાહનો તથા લગ્નવિધિઓ પણ તેમના સાથે કર્યા છે.
માં ચ કૃષ્ણ સમાસાદ્ય કૃતઃ શસ્ત્રસમુદ્યમઃ । દુર્યોધનેન વાર્ષ્ણેય વિગ્રહશ્ચાપિ પાણ્ડવૈઃ
હે કૃષ્ણ, જ્યારે દુર્યોધને મને મળ્યો ત્યારથી જ યુદ્ધની તૈયારી કરી અને પાંડવો સાથે વિગ્રહ શરૂ થયો.
તસ્માદ્રણે દ્વૈરથે માં પ્રત્યુદ્યાતારમચ્યુત । વૃતવાન્પરમં કૃષ્ણ પ્રતીપં સવ્યસાચિનઃ
હે અચ્યૂત, તેથી યુદ્ધમાં જ્યારે હું દ્વંદ્વયુદ્ધ માટે ઊભો રહું છું, ત્યારે કૃષ્ણ, મેં સવ્યસાચીનો મુખ્ય વિરોધી બનવાનું પસંદ કર્યું છે.
વધાદ્બન્ધાદ્ભયાદ્વાપિ લોભાદ્વાપિ જનાર્દન । અનૃતં નોત્સહે કર્તું ધાર્તરાષ્ટ્રસ્ય ધીમતઃ
હે જનાર્દન, મૃત્યુ, બંધન કે લોભના ભયથી પણ, હું ધૃતરાષ્ટ્રના બુદ્ધિશાળી પુત્ર માટે ક્યારેય ખોટું બોલી શકતો નથી.
યદિ હ્યદ્ય ન ગચ્છેયં દ્વૈરથં સવ્યસાચિના । અકીર્તિઃ સ્યાદ્ધૃપીકેશ મમ પાર્થસ્ય ચોભયોઃ
હે હૃષીકેશ, જો આજે હું અર્જુન સાથે દ્વંદ્વયુદ્ધ કરવા ન જાઉં, તો મારા અને પાર્થે બંને માટે અપમાન થશે.
અસંશયં હિતાર્થાય બ્રૂયાસ્ત્વં મધુસૂદન । સર્વં ચ પાણ્ડવાઃ કુર્યુસ્ત્વદ્વશિત્વાન્ન સંશયઃ
હે મધુસૂદન, તમે નિશ્ચયે પાંડવોના હિત માટે વાત કરો, અને તેઓ તમારો આજ્ઞાપાલન કરશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
મન્ત્રસ્ય નિયમં કુર્યાસ્ત્વમત્ર મધુસૂદન । એતદત્ર હિતં મન્યે સર્વં યાદવનન્દન
હે મધુસૂદન, અહીં જે ચર્ચા થાય છે, તેનું નિયંત્રણ તમે જ કરો; હે યાદવકુળના આનંદ, હું માનું છું કે એ બધું જ સર્વે માટે હિતકારક છે.
યદિ જાનાતિ માં રાજા ધર્માત્મા સંયતેન્દ્રિયઃ । કુન્ત્યાઃ પ્રથમજં પુત્રં ન સ રાજ્યં ગ્રહીષ્યતિ
જો ધર્મનિષ્ઠ અને ઇન્દ્રિયજિત રાજા જાણશે કે હું કુન્તીનો મોટો પુત્ર છું, તો તે રાજ્ય સ્વીકારશે નહીં.
પ્રાપ્ય ચાપિ મહદ્રાજ્યં તદહં મધુસૂદન । સ્ફીતં દુર્યોધનાયૈવ સંપ્રદદ્યામરિન્દમ
અને જો મને મોટું રાજ્ય પણ મળે, તો હે મધુસૂદન, હું એ રાજય તરત જ સમૃદ્ધ હાલતમાં દુર્યોધનને આપી દઉં.
સ એવ રાજા ધર્માત્મા શાશ્વતોઽસ્તુ યુધિષ્ઠિરઃ । નેતા યસ્ય હૃષીકેશો યોદ્ધા યસ્ય ધનઞ્જયઃ
યુધિષ્ઠિર જ સદા માટે ધર્મનિષ્ઠ રાજા રહે—જેનો માર્ગદર્શન હૃષીકેશ કરે છે અને જેનો યુદ્ધવીર ધનંજય છે.
પૃથિવી તસ્ય રાષ્ટ્રં ચ યસ્ય ભીમો મહારથઃ । નકુલઃ સહદેવશ્ચ દ્રૌપદેયાશ્ચ માધવ
જેના પાસે ભીમ જેવા મહારથી, નકુલ, સહદેવ અને દ્રૌપદીના પુત્રો છે, હે માધવ, એ જ પૃથ્વી અને રાજ્યનો અધિકારી છે.
ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાઞ્ચાલ્યઃ સાત્યકિશ્ચ મહારથઃ । ઉત્તમૌજા યુધામન્યુઃ સત્યધર્મા ચ સૌમકિઃ
પાંચાલપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, મહારથી સાત્યકી, ઉત્તમૌજ, યુધામન્યુ અને સત્યધર્મી સૌમકી—all એના સાથી છે.
ચૈદ્યશ્ચ ચેકિતાનશ્ચ શિખણ્ડી ચાપરાજિતઃ । ઇન્દ્રગોપકવર્ણાશ્ચ કેકયા ભ્રાતરસ્તથા। ઇન્દ્રાયુધસવર્ણશ્ચ કુન્તિભોજો મહામનાઃ
ચેદિરાજ, ચેકિતાન, અજેય શિખંડિ, અને ઇન્દ્રગોપ જેવી કાંતિ ધરાવતાં કેકય ભાઈઓ તથા ઇન્દ્રાયુધ જેવી કાંતિ ધરાવતાં મહામન કુંતિભોજ—all એના પક્ષે છે.
માતુલો ભીમસેનસ્ય શ્યેનજિચ્ચ મહારથઃ । શઙ્ખઃ પુત્રો વિરાટસ્ય નિધિસ્ત્વં ચ જનાર્દન
ભીમસેનના મામા, મહારથી શ્યેનજિત, વિરાટપુત્ર શંખ અને હે જનાર્દન, તમે પણ એના સાથે છો.