વિપુલં મધુરારાવૈર્નાદિતં વિહગૈસ્તથા। પુંસ્કોકિલનિનાદૈશ્ચ ઝિલ્લીકગણનાદિતમ્
વિશાળ જંગલ, જ્યાં પક્ષીઓની મધુર ટહુકા, પુરુષ કોયલના રવ અને ઝીંગણાંઓના ટોળાંઓના અવાજ ગૂંજતા હતા.
પ્રવૃદ્ધવિટપૈર્વૃક્ષૈઃ સુખચ્છાયૈઃ સમાવૃતમ્। ષટ્પદાઘૂર્ણિતતલં લક્ષ્મ્યા પરમયા યુતમ્
વિસ્તૃત છાંયાવાળા વૃક્ષોથી ઢંકાયેલું, જ્યાં ભમરા જમીન પર ગૂંજી રહ્યા હતા અને સર્વોત્તમ સૌંદર્યથી ભરપૂર હતું.
નાપુષ્પઃ પાદપઃ કશ્ચિન્નાફલો નાપિ કણ્ટકી। ષટ્પદૈર્નાપ્યપાકીર્ણસ્તસ્મિન્વૈ કાનનેઽભવત્
એ જંગલમાં એકપણ વૃક્ષ એવું નહોતું કે જેમાં ફૂલ ન હોય, કે ફળ ન હોય, કે કાંટા ન હોય. અને કોઈ પણ વૃક્ષ પર મધમાખીઓના ઝુંડ ભરેલા નહોતા.
વિગહૈર્નાદિતં પુષ્પૈરલઙ્કૃતમતીવ ચ। સર્વર્તુકુસુમૈર્વૃક્ષૈઃ સુખચ્છાયૈઃ સમાવૃતમ્
પક્ષીઓના મીઠા અવાજથી ગુંજતું અને રંગબેરંગી ફૂલોથી શોભાયમાન એ જંગલમાં, દરેક ઋતુમાં ફૂલતા વૃક્ષો ઊભા હતા, જેની ઠંડી છાંયાથી બધાને આનંદ મળતો હતો.
મનોરમં સહેષ્વાસો વિવેશ વનમુત્તમમ્। મારુતા કલિતાસ્તત્ર દ્રુમાઃ કુસુમશાખિનઃ
મજબૂત ભુજાવાળા તે મહાન પુરુષે એ મનોહર અને ઉત્તમ જંગલમાં પ્રવેશ કર્યો, જ્યાં પવન ફૂલોથી ભરેલી ડાળીઓમાં રમતો હતો.
પુષ્પવૃષ્ટિં વિચિત્રાં તુ વ્યસજંસ્તે પુનઃ પુનઃ। દિવસ્પૃશોઽથ સંઘુષ્ટાઃ પક્ષિભિર્મધુરસ્વનૈઃ
ત્યાં વૃક્ષો વારંવાર અદભૂત ફૂલોની વરસાદ વરસાવતાં, તેમની ટોચો આકાશને અડતી અને મીઠા અવાજવાળા પક્ષીઓથી આખું જંગલ ગુંજતું હતું.
વિરેજુઃ પાદપાસ્તત્ર વિચિત્રકુસુમામ્બરાઃ। તેષાં તત્ર પ્રવાલેષુ પુષ્પભારાવનામિષુ
એ જંગલમાં વૃક્ષો વિવિધ અને સુંદર ફૂલોના વસ્ત્ર પહેરીને ઉજળી રહ્યા હતા; તેમની નાજુક ડાળીઓ ફૂલોના ભારથી વળી પડી હતી અને ત્યાં પક્ષીઓ ભેગા થયા હતા.
રુવન્તિ રાવાન્મધુરાન્ષટ્પદા મધુલિપ્સવઃ। તત્ર પ્રદેશાંશ્ચ બહૂન્કુસુમોત્કરમણ્ડિતાન્
મધ મેળવવા ઈચ્છતા મધમાખીઓ ત્યાં મીઠા અવાજે ગાન કરતાં, અને ફૂલોના ભારથી વળી પડેલી નાજુક ડાળીઓ વચ્ચે ફરતાં.
લતાગૃહપરિક્ષિપ્તાન્મનસઃ પ્રીતિવર્ધનાન્। સંપશ્યન્સુમહાતેજા બભૂવ મુદિતસ્તદા
લતાવાળી મંડપોથી ઘેરાયેલા, મનને આનંદ આપતા અને ફૂલોના ઢગલાંથી શોભાયમાન એવા અનેક સ્થળોને જોઈને, તે મહાતેજસ્વી પુરુષ આનંદિત થયો.
પરસ્પરાશ્લિષ્ટશાખૈઃ પાદપૈઃ કુસુમાન્વિતૈઃ। અશોભત વનં તત્તુ મહેન્દ્રધ્વજસન્નિભૈઃ
ફૂલોથી ભરેલી ડાળીઓ એકબીજામાં વળી ગયેલી અને મહેન્દ્રના ધ્વજ જેવાં વૃક્ષોથી એ જંગલ ખૂબ જ શોભી રહ્યું હતું.
સિદ્ધચારણસઙ્ઘૈશ્ચ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ। સેવિતં વનમત્યર્થં મત્તવાનરકિન્નરૈઃ
એ જંગલમાં સિદ્ધો, ચારણો, ગંધર્વો, અપ્સરાઓ અને મસ્ત વાનરો તથા કિન્નરોનો સમૂહ સતત આવતો જતો હતો.
સુખઃ શીતઃ સુગન્ધી ચ પુષ્પરેણુવહોઽનિલઃ। પરિક્રામન્વને વૃક્ષાનુપૈતીવ રિરંસયા
ઠંડો, સુગંધિત અને ફૂલોની પરાગથી ભરેલો પવન, જંગલમાં વૃક્ષો વચ્ચે મનમાં લાલસા લઈને ફરતો હતો.
એવંગુણસમાયુક્તં દદર્શ સ વનં નૃપઃ। નદીકચ્છોદ્ભં કાન્તમુચ્છ્રિતધ્વજસન્નિભમ્
એવા ગુણોથી ભરપૂર, નદીના કિનારા અને ઊંચા ધ્વજ જેવું શોભાયમાન જંગલ રાજાએ જોયું.
પ્રેક્ષમાણો વનં તત્તુ સુપ્રહૃષ્ટવિહઙ્ગમમ્। આશ્રમપ્રવરં રમ્યં દદર્શ ચ મનોરમમ્
પક્ષીઓના આનંદથી ભરેલા એ જંગલને નિહાળી, તેણે એક સુંદર અને મનોહર શ્રેષ્ઠ આશ્રમ જોયો.
નાનાવૃક્ષસમાકીર્ણં સંપ્રજ્વલિતપાવકમ્। તં તદાઽપ્રતિમં શ્રીમાનાશ્રમં પ્રત્યપૂજયત્
વિવિધ વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું અને પવિત્ર અગ્નિથી તેજસ્વી, એ અનન્ય અને દિવ્ય આશ્રમનું તેણે સન્માન કર્યું.
યતિભિર્વાલખિલ્યૈશ્ચ વૃતં મુનિગણાન્વિતમ્। અગ્ન્યગારૈશ્ચ બહુભિઃ પુષ્પસંસ્તરસંસ્તૃતમ્
એ આશ્રમ યતિઓ, વાલખિલ્ય અને અનેક મુનિઓથી ભરેલો હતો, અને ત્યાં અનેક અગ્નિકુંડો ફૂલોની શય્યાથી શોભાતા હતા.
મહાકચ્છૈર્બૃહદ્ભિશ્ચ વિભ્રાજિતમતીવ ચ। માલિનીમભિતો રાજન્નદીં પુણ્યાં સુખોદકામ્
મોટા અને ઊંચા વૃક્ષોથી તેજસ્વી, ચારેય બાજુ ફૂલોની માળાથી શોભાયમાન, અને નજીકમાં પવિત્ર અને ઠંડા પાણીવાળી નદી વહેતી હતી.
નૈકપક્ષિગણાકીર્ણાં તપોવનમનોરમામ્। તત્રવ્યાલમૃગાન્સૈમ્યાન્પશ્યન્પ્રીતિમવાપ સઃ
એ મનોહર તપોવનમાં અનેક પ્રકારના પક્ષીઓની ભીડ હતી; ત્યાંના જંગલી પ્રાણીઓ અને પશુઓને જોઈને તે આનંદિત થયો.
તં ચાપ્રતિરથઃ શ્રીમાનાશ્રમં પ્રત્યપદ્યત। દેવલોકપ્રતીકાશં સર્વતઃ સુમનોહરમ્
દેવલોક જેવું અને સર્વ રીતે મનને ભાવે એવું એ અનન્ય અને દિવ્ય આશ્રમ, તેણે નજીક જઈને જોયું.
નદીં ચાશ્રમસંશ્લિષ્ટાં પુણ્યતોયાં દદર્શ સઃ। સર્વપ્રાણભૃતાં તત્ર જનનીમિવ ધિષ્ઠિતામ્
એ આશ્રમને જોડાયેલી, પવિત્ર પાણીવાળી નદી તેણે જોઈ, જે ત્યાં સર્વ જીવો માટે માતા સમાન ઊભી હતી.
સચક્રવાકપુલિનાં પુષ્પફેનપ્રવાહિનીમ્। સકિન્નરગણાવાસાં વારનર્ક્ષનિષેવિતામ્
ચક્રવાક પક્ષીઓ ભેગા થાય છે એવા રેતાળ કાંઠાઓથી શોભાયમાન, ફૂલ અને ફેનથી વહેતી, કિન્નરગણો વસે છે, અને હાથી-રીંછો પણ ત્યાં આવે છે એવી નદી હતી.
પુણ્યસ્વાધ્યાયસંઘુષ્ટા પુલિનૈરુપશોભિતામ્। મત્તવારણશાર્દૂલભુજગેન્દ્રનિષેવિતામ્
પવિત્ર પાઠના સ્વરે ગુંજતી, સુંદર કાંઠાઓથી શોભાયમાન, ઉન્મત્ત હાથી, વાઘ અને વિશાળ સાપો ત્યાં આવતાં હતાં.
તસ્યાસ્તીરે ભગવતઃ કાશ્યપસ્ય મહાત્મનઃ। આશ્રમપ્રવરં રમ્યં મહર્ષિગણસેવિતમ્
એ નદીના કિનારે મહાન આત્માવાળા ભગવંત કશ્યપનું સુંદર આશ્રમ હતું, જ્યાં મહર્ષિગણો રહેતા હતા.
નદીમાશ્રમસંબદ્ધાં દૃષ્ટ્વાશ્રમપદં તથા। ચકારાભિપ્રવેશાય મતિં સ નૃપતિસ્તદા
નદી સાથે જોડાયેલું એ આશ્રમપદ જોઈને, રાજાએ ત્યાં પ્રવેશવાનો નિશ્ચય કર્યો.
અલઙ્કૃતં દ્વીપવત્યા માલિન્યા રમ્યતીરયા। નરનારાયણસ્થાનં ગઙ્ગયેવોપશોભિતમ્
માલિની નામની દ્વીપથી અને મનોહર કાંઠાઓથી શોભાયમાન, નર અને નારાયણનું સ્થાન ગંગા જેવી તેજસ્વી લાગતી હતી.
મત્તબર્હિણસંઘુષ્ટં પ્રવિવેશ મહદ્વનમ્। તત્સ ચૈત્રરથપ્રખ્યં સમુપેત્ય નરર્ષભઃ
ઉન્મત્ત મોરોના રવથી ગુંજતું એ મહાન વન, જે ચૈત્રરથ જેવી સુંદરતા ધરાવતું હતું, ત્યાં મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ રાજાએ પ્રવેશ કર્યો.
અતીવ ગુણસંપન્નમનિર્દેશ્યં ચ વર્ચસા। મહર્ષિં કાશ્યપં દ્રષ્ટુમથ કણ્વં તપોધનમ્
અતિ ગુણવાન અને વર્ણન કરી શકાય નહીં એવું તેજ ધરાવતા મહર્ષિ કશ્યપ તથા તપસ્વી કણ્વને જોવા માટે રાજા ગયો.
ધ્વજિનીમશ્વસંબાધાં પદાતિગજસઙ્કુલામ્। અવસ્થાપ્ય વનદ્વારિ સેનામિદમુવાચ સઃ
ઘોડા, પગદળ અને હાથીઓથી ભરેલી પોતાની સેના વનના દ્વારે ઉભી રાખી, રાજાએ તેમને કહ્યું.
મુનિં વિરજસં દ્રષ્ટું ગમિષ્યામિ તપોધનમ્। કાશ્યપં સ્થીયતામત્ર યાવદાગમનં મમ
હું તપસ્વી અને નિર્મળ muni કશ્યપને જોવા જઇશ, તમે બધા અહીં જ રહો જ્યાં સુધી હું પાછો ન આવું.
તદ્વનં નન્દનપ્રખ્યમાસાદ્ય મનુજેશ્વરઃ।। ક્ષુત્પિપાસે જહૌ રાજા મુદં ચાવાપ પુષ્કલામ્
નંદનવન જેવી સુંદરતા ધરાવતું એ વન પ્રાપ્ત કરી, મનુષ્યોના સ્વામી રાજાએ ભૂખ અને તરસ ભૂલી દીધી અને ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો.