ધૃતરાષ્ટ્રાય પ્રદદૌ ભગવાન્દિવ્યચક્ષુષી । દદર્શ પરમં રૂપં ધૃતરાષ્ટ્રોઽમ્બિકાસુતઃ
ભગવાને ધૃતરાષ્ટ્રને પણ દૈવી દ્રષ્ટિ આપી; અને અંબિકાપુત્ર ધૃતરાષ્ટ્રે પરમ રૂપ જોયું.
તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ કિન્નરાશ્ચ મહોરગાઃ । ઋષયશ્ચ મહાભાગા લોકપાલૈઃ સમન્વિતાઃ । પ્રણમ્ય શિરસા દેવં તુષ્ટુવુઃ પ્રાઞ્જલિસ્થિતાઃ
પછી દેવતાઓ, ગંધર્વો, કિન્નર, મહાનાગો અને ભાગ્યશાળી ઋષિઓ લોકપાલો સાથે, ભગવાનને માથું ઝુકાવી, હાથ જોડીને સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
ક્રોધં પ્રભો સંહર સંહર સ્વં રૂપં ચ યદ્દર્શિતમાત્મસંસ્થમ્ । યાવત્ત્વિમે દેવગણૈઃ સમેતા લોકાઃ સમસ્તા ભુવિ નાશમીયુઃ
પ્રભુ, તમારો ક્રોધ સંહારો, સંહારો; તમારું જે સ્વરૂપ દર્શાવ્યું છે, તેને પાછું ખેંચો, નહીં તો બધા દેવતાઓ સાથે આ લોકોએ પૃથ્વી પર નાશ પામી લે.
ત્વં ચ કર્તા વિકર્તા ચ ત્વમેવ પરિરક્ષસે। ત્વયા વ્યાપ્તમિદં સર્વં જગત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્
તમે જ સર્જનારા છો, તમે જ સંહારક છો, અને તમે જ રક્ષક છો; તમારીથી જ આખું જગત, સ્થાવર અને જંગમ, વ્યાપ્ત છે.
કિયન્માત્રા મહીપાલાઃ કિંવીર્યાઃ કિંપરાક્રમાઃ । તેષામર્થે મહાબાહો દિવ્યં રૂપં પ્રદર્શિવાન્। એવમુચ્ચારિતા વાચઃ સહ દેવાર્વિભું તદા
આ રાજાઓ કેટલા મહાન છે, તેમનું બળ કેવું છે, તેમનું પરાક્રમ કેટલું છે? હે મહાબાહુ, એમના માટે તમે દૈવી સ્વરૂપ દર્શાવ્યું. એ સમયે દેવતાઓ સાથે આવી વાતો ભગવાનને કહી.
તદ્દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યં માધવસ્ય સભાતલે। દેવદુન્દુભયો નેદુઃ પુષ્પવર્ષં પપાત ચ
માધવનું એ અદ્ભુત અને મહાન ચમત્કાર સભામાં જોઈ, દેવદુંદુભિઓ વાગી ઉઠી અને ફૂલોની વર્ષા થઈ.
ત્વમેવ પુણ્ડરીકાક્ષ સર્વસ્ય જગતો હિતઃ। તસ્માન્મે યાદવશ્રેષ્ઠ પ્રસાદં કર્તુમર્હસિ
હે કમળનેત્ર, તમે જ સમગ્ર જગતના કલ્યાણકામી છો; તેથી, હે યાદવશ્રેષ્ઠ, મને કૃપા આપો.
ભગવન્મમ નેત્રાભ્યામન્તર્ધાનં વૃણે પુનઃ । ભવન્તં દૃષ્ટવાનસ્મિ નાન્યં દ્રષ્ટુમિહોત્સહે
હે ભગવાન, મારી આંખોમાંથી એ દ્રષ્ટિ પાછી ખેંચો; કારણ કે હું તમને જોઈને હવે બીજું કોઈ જોઈ શકતો નથી.
તતોઽબ્રવીન્મહાબાહુર્ધૃતરાષ્ટ્રં જનાર્દનઃ । અદૃશ્યમાને નેત્રે દ્વે ભવેતાં કુરુનન્દન
પછી મહાબાહુ જનાર્દને ધૃતરાષ્ટ્રને કહ્યું: 'હે કુરુનંદન, જ્યારે એ દ્રષ્ટિ અદૃશ્ય થશે, ત્યારે તારી બંને આંખો પહેલા જેવી થઈ જશે.'
તત્રાદ્ભુતં મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ ચક્ષુષી । લબ્ધવાન્વાસુદેવાચ્ચ વિશ્વરૂપદિદૃક્ષયા
હે રાજા, ત્યાં ધૃતરાષ્ટ્રે, વિશ્વરૂપ જોવા ઇચ્છાથી, વાસુદેવ પાસેથી દૈવી દ્રષ્ટિ મેળવી—એ ખરેખર અદ્ભુત ઘટના હતી.
લબ્ધચક્ષુષમાસીનં ધૃતરાષ્ટ્રં નરાધિપાઃ । વિસ્મિતા ઋષિભિઃ સાર્ધં તુષ્ટુવુર્મધુસૂદનમ્
ધૃતરાષ્ટ્રને દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત થઈ બેઠેલા જોઈ, રાજાઓ અને ઋષિઓએ આશ્ચર્યથી મધુસૂદનની સ્તુતિ કરી.
ચચાલ ચ મહી કૃત્સ્ના સાગરશ્ચાપિ ચુક્ષુભે । વિસ્મયં પરમં જગ્મુઃ પાર્થિવા ભરતર્ષભ
પૃથ્વી આખી કંપી ઉઠી અને સાગર પણ ઉથલપાથલ થયો; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, રાજાઓ પરમ આશ્ચર્યમાં પડ્યા.
તતઃ સ પુરુષવ્યાઘ્રઃ સઞ્જહાર વપુઃ સ્વકમ્ । તાં દિવ્યામદ્ભુતાં ચિત્રામૃદ્ધિમત્તામરિન્દમઃ
પછી એ પુરુષશાર્દૂલે પોતાનું એ દૈવી, અદ્ભુત અને મનોહર સ્વરૂપ પાછું ખેંચી લીધું, હે શત્રુવિજયી.
તતઃ સાત્યકિમાદાય પાણૌ વિદુરમેવ ચ । ઋષિભિસ્તૈરનુજ્ઞાતો નિર્યયૌ મધુસૂદનઃ
પછી સાધ્યકી અને વિદુરને હાથમાં લઈ, મધુસૂદને ઋષિઓની today મંજૂરી લઈને ત્યાંથી નીકળી ગયા.
ઋષયોઽન્તર્હિતા જગ્મુસ્તતસ્તે નારદાદયઃ । તસ્મિન્કોલાહલે વૃત્તે તદદ્ભુતમિવાભવત્
નારદાદિ ઋષિઓ અદૃશ્ય થઈ ગયા અને ત્યાંથી વિદાય લીધા; એ હલચલમાં બધું અદ્ભુત લાગતું હતું.
તં પ્રસ્થિતમભિપ્રેક્ષ્ય કૌરવાઃ સહ રાજભિઃ । અનુજગ્મુર્નરવ્યાઘ્રં દેવા ઇવ શતક્રતમ્
તેમને જતા જોઈ, કૌરવો અને રાજાઓ એ પુરુષશાર્દૂળના પાછળ-પાછળ ચાલ્યા, જેમ દેવતાઓ ઇન્દ્રના પાછળ જાય છે.
અચિન્તયન્નમેયાત્મા સર્વં તદ્રાજમણ્ડલમ્ । નિશ્ચક્રામ તતઃ શૌરિઃ સધૂમ ઇવ પાવકઃ
મારા મનમાં વિચાર્યું કે, આ આખું રાજમંડળ મારા આત્મામાં સમાયેલું છે. પછી શૌરી ધૂમાડાવાળું અગ્નિ જેમ ત્યાંથી નીકળી પડ્યા.
તતો રથેન શુભ્રેણ મહતા કિઙ્કિણીકિના । હેમજાલવિચિત્રેણ લઘુના મેઘનાદિના
પછી તે મહાન અને સુંદર રથમાં, જેમાં ઘંટડીઓ વાગતી હતી અને સોનાની જાળીથી શોભાયમાન હતો, વાદળ જેવી ઝડપથી ચાલતો હતો,
સૂપસ્કરેણ શુભ્રેણ વૈયાઘ્રેણ વરૂથિના । શૈબ્યસુગ્રીવયુક્તેન પ્રત્યદૃશ્યત દારુકઃ
ટાઈગરની ચામડીથી સજ્જ અને ઉત્તમ કવચવાળું, શૈબ્ય અને સુગ્રીવ નામના ઘોડાઓ જોડાયેલું એ સુંદર રથમાં દારુક દેખાયા.
તથૈવ રથમાસ્થાય કૃતવર્મા મહારથઃ । વૃષ્ણીનાં સંમતો વીરો હાર્દિક્યઃ સમદૃશ્યત
એ જ રીતે, મહાન યુદ્ધવીર કૃતવર્મા, જે વૃષ્ણિઓમાં માન્ય હતા, પોતાના રથ પર ચઢીને દેખાયા.
ઉપસ્થિતરથં શૌરિં પ્રયાસ્યન્તમરિન્દમમ્ । ધૃતરાષ્ટ્રો મહારાજઃ પુનરેવાભ્યભાષત
જ્યારે શૌરી, શત્રુઓના વિનાશક, રથમાં ચઢીને જવા તૈયાર હતા, ત્યારે ધૃતરાષ્ટ્ર રાજાએ ફરી એકવાર તેમને સંબોધ્યા.
યાવદ્બલં મે પુત્રેષુ પશ્યતસ્તે જનાર્દન । પ્રત્યક્ષં તે ન તે કિંચિત્પરોક્ષં શત્રુકર્શન
હે જનાર્દન, મારા પુત્રોમાં કેટલી શક્તિ છે તે તું પોતે જોઈ લે; હે શત્રુહર, તારી સામે બધું ખુલ્લું છે, તારી સામે કંઈ છુપાયું નથી.
કુરૂણાં શમમિચ્છન્તં યતમાનં ચ કેશવ । વિદિત્વૈતામવસ્થાં મે નાતિશઙ્કિતુમર્હસિ
હે કેશવ, હું કુરુઓમાં શાંતિ ઈચ્છું છું અને તે માટે પ્રયત્ન પણ કરું છું, એ તું જાણે છે, તેથી મારી સ્થિતિ જોઈને તારે વધારે શંકા રાખવી નહીં.
ન મે પાપોઽસ્ત્યભિપ્રાયઃ પાણ્ડવાન્પ્રતિ કેશવ । જ્ઞાતમેવ હિતં વાક્યં યન્મયોક્તઃ સુયોધનઃ
હે કેશવ, પાંડવો સામે મારા મનમાં કોઈ દુર્ભાવના નથી; સુયોધને એ જ કહ્યું છે જે તેને હિતકારક લાગ્યું, અને એ મેં તેને સમજાવ્યું હતું.
જાનન્તિ કુરવઃ સર્વે રાજાનશ્ચૈવ પાર્થિવાઃ । શમે પ્રયતમાનં માં સર્વયત્નેન માધવ
હે માધવ, બધા કુરુઓ અને રાજાઓ જાણે છે કે હું સર્વશક્તિથી શાંતિ માટે પ્રયત્નશીલ છું.
તતોઽબ્રવીન્મહાબાહુર્ધૃતરાષ્ટ્રં જનાર્દનઃ। દ્રોણં પિતામહં ભીષ્મં ક્ષત્તારં બાહ્લિકં કૃપમ્
પછી મહાબાહુ જનાર્દને ધૃતરાષ્ટ્ર, દ્રોણ, પિતામહ ભીષ્મ, વિદુર, બાહ્લિક અને કૃપાને સંબોધ્યા.
પ્રત્યક્ષમેતદ્ભવતાં યદ્વૃત્તં કુરુસંસદિ। યથા ચાશિષ્ટવન્મન્દો રોષાદદ્ય સમુત્થિતઃ
કુરુ સભામાં જે થયું તે તમે બધા સ્પષ્ટ જોઈ શકો છો; અને આજે કેવો મૂર્ખતાપૂર્વક ક્રોધ ઊભો થયો છે, એ પણ જાણી શકો છો.
વદત્યનીશમાત્માનં ધૃતરાષ્ટ્રો મહીપતિઃ । આપૃચ્છે ભવતઃ સર્વાન્ગમિષ્યામિ યુધિષ્ઠિરમ્
મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્ર, પોતાને અશક્ત સમજતા, તમે સૌને વિદાય લઈને કહ્યું કે, હવે હું યુધિષ્ઠિર પાસે જઈશ.
આમન્ત્ર્ય પ્રસ્થિતં શૌરિં રથસ્થં પુરુષર્ષભ । અનુજગ્મુર્મહેષ્વાસાઃ પ્રવીરા ભરતર્ષભાઃ
રથમાં બેઠેલા, વિદાય લઈ રહેલા શૌરીને સંબોધ્યા પછી, મહાન ધનુર્ધારી અને પરાક્રમી ભરતોના શ્રેષ્ઠ પુરુષો તેમના પાછળ ગયા.
ભીષ્મો દ્રોણઃ કૃપઃ ક્ષત્તા ધૃતરાષ્ટ્રોઽથ બાહ્લિકઃ। અશ્વત્થામા વિકર્ણશ્ચ યુયુત્સુશ્ચ મહારથઃ
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, વિદુર, ધૃતરાષ્ટ્ર, બાહ્લિક, અશ્વત્થામા, વિકર્ણ અને મહાન યુદ્ધવીર યુયુત્સુ પણ ગયા.