યથા ભૂમ્યાં ભૂમિપતિરુર્વશ્યાં ચ પુરૂરવાઃ। ઋચીકઃ સત્યવત્યાં ચ સરસ્વસ્યાં યથા મનુઃ
જેમ પૃથ્વી પર પૃથ્વીના રાજા, ઉર્વશી સાથે પુરૂરવા, સત્યવતી સાથે ઋચીક અને સરસ્વતી સાથે મનુ જોડાયા હતા.
શકુન્તલાયાં દુષ્યન્તો ધૃત્યાં ધર્મશ્ચ શાશ્વતઃ। દમયન્ત્યાં નલશ્ચૈવ સત્યવત્યાં ચ નારદઃ
શકુંતલા સાથે દુષ્યંત, ધૃતિ સાથે શાશ્વત ધર્મ, દમયંતી સાથે નલ અને સત્યવતી સાથે નારદ જોડાયા હતા.
જરત્કારુર્જરત્કાર્વાં પુલસ્ત્યશ્ચ પ્રતીચ્યયા। મેનકાયાં યથોર્ણાયુસ્તુમ્બુરુશ્ચૈવ રમ્ભયા
જરત્કારુ સાથે જરત્કાર્વી, પ્રતિચી સાથે પુલસ્ત્ય, મેનકા સાથે ઋર્ણાયુ અને રંભા સાથે તુંબુરુ જોડાયા હતા.
વાસુકિઃ શતશીર્ષાયાં કુમાર્યાં ચ ધનઞ્જયઃ। વૈદેહ્યાં ચ યથા રામો રુક્મિણ્યાં ચ જનાર્દનઃ
શતશીર્ષા સાથે વાસુકિ, કુમારી સાથે ધનંજય, વૈદેહી સાથે રામ અને રુક્મિણી સાથે જનાર્દન જોડાયા હતા.
તથા તુ રમમાણસ્ય દિવોદાસસ્ય ભૂપતેઃ । માધવી જનયામાસ પુત્રમેકં પ્રતર્દનમ્
એ જ રીતે, માધવી રાજા દિવોદાસ સાથે આનંદથી રહીને એક પુત્ર પ્રતિર્દનને જન્મ આપ્યો હતો.
અથાજગામ ભગવાન્દિવોદાસં સ ગાલવઃ । સમયે સમનુપ્રાપ્તે વચનં ચેદમબ્રવીત્
પછી ભગવન ગાલવ નિર્ધારિત સમયે રાજા દિવોદાસ પાસે આવ્યા અને એમણે આ રીતે કહ્યું.
નિર્યાતયતુ મે કન્યાં ભવાંસ્તિષ્ઠન્તુ વાજિનઃ । યાવદન્યત્ર ગચ્છામિ શુલ્કાર્થં પૃથિવીપતે
મને કન્યા આપો અને ઘોડાં અહીં જ રહેવા દો; હું બીજે ક્યાંક જઈને વરમાળ માટે પ્રયત્ન કરીશ, હે પૃથ્વીના રાજા.
દિવોદાસોઽથ ધર્માત્મા સમયે ગાલવસ્ય તામ્। કાન્યાં નિર્યાતયામાસ સ્થિતઃ સત્યે મહીપતિઃ
પછી ધર્મનિષ્ઠ દિવોદાસે, નિર્ધારિત સમયે, ગાલવને કન્યા આપી, કારણ કે એ સત્યમાં અડગ હતા.
તથૈવ તાં શ્રિયં ત્યક્ત્વા કન્યા ભૂત્વા યશસ્વિની । માધવી ગાલવં વિપ્રમભ્યયાત્સત્યસઙ્ગરા
એ જ રીતે, પોતાની વૈભવ છોડી, પુનઃ કન્યા રૂપે યશસ્વી અને પ્રતિજ્ઞામાં અડગ માધવી ગાલવ મુનિ પાસે આવી.
ગાલવો વિમૃશન્નેવ સ્વકાર્યગતમાનસઃ । જગામ ભોજનગરં દ્રષ્ટુમૌશીનરં નૃપમ્
ગાલવ મનમાં પોતાના કાર્ય વિશે વિચારીને, ભોજનનગર જઈને ઉશીનર રાજાને મળવા ગયા.
તમુવાચાથ ગત્વા સ નૃપતિં સત્યવિક્રમમ્। ઇય કન્યા સુતૌ દ્વૌ તે જનયિષ્યતિ પાર્થિવૌ
પછી તેમણે સત્યવિક્રમ રાજાને કહ્યું: 'આ કન્યા તમને બે રાજકુમારો આપશે.'
અસ્યાં ભવાનવાપ્તાર્થો ભવિતા પ્રેત્ય ચેહ ચ। સોમાર્કપ્રતિસઙ્કાશૌ જનયિત્વા સુતૌ નૃપ
'આ કન્યાથી તમને ઇચ્છિત ફળ અહીં અને પરલોકમાં મળશે; અને બે પુત્રો, ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવાં તેજસ્વી, જન્મશે, હે રાજા.'
શુલ્કં તુ સર્વધર્મજ્ઞ હયાનાં ચન્દ્રવર્ચસામ્। એકતઃશ્યામકર્ણાનાં દેયં મહ્યં ચતુઃશતમ્
'પણ, હે સર્વ ધર્મ જાણનારા, વરમાળ માટે મને ચારસો ચંદ્ર જેવાં તેજવાળાં, એક કાન કાળાં ઘોડાં આપવાના છે.'
ગુર્વર્થોઽયં સમારમ્ભો ન હયૈઃ કૃત્યમસ્તિ મે। યદિ શક્યં મહારાજ ક્રિયતામવિચારિતમ્
'આ બધું મારા ગુરુ માટે છે; ઘોડાંનો મને કોઈ ઉપયોગ નથી. જો શક્ય હોય તો, હે મહારાજ, વિલંબ કર્યા વિના કરો.'
અનપત્યોઽસિ રાજર્ષે પુત્રૌ જનય પાર્થિવ । પિતૄન્પુત્રપ્લવેન ત્વમાત્માનં ચૈવ તારય
'તમે સંતાનહીન છો, હે રાજર્ષિ; બે પુત્રો ઉત્પન્ન કરો. પુત્રરૂપે પાવડીએ તમારા પિતૃઓ અને પોતાને ઉદ્ધાર કરો.'
ન પુત્રફલભોક્તા હિ રાજર્ષે પાત્યતે દિવઃ। ન યાતિ નરકં ઘોરં યત્ર ગચ્છન્ત્યનાત્મજાઃ
'જે રાજર્ષિ પુત્રસુખ ભોગવે છે, એ સ્વર્ગમાંથી પડતો નથી અને જે સંતાનહીન છે, એ જેથાં ભયાનક નર્કમાં જાય છે, ત્યાં એ નથી જતો.'
એતચ્ચાન્યચ્ચ વિવિધં શ્રુત્વા ગાલવભાષિતમ્ । ઉશીનરઃ પ્રતિવચો દદૌ તસ્ય નરાધિપઃ
ગાલવના આ અને બીજા અનેક પ્રકારના શબ્દો સાંભળીને, ઉશીનર રાજાએ એમને ઉત્તર આપ્યો.
શ્રુતવાનસ્મિ તે વાક્યં યથા વદસિ ગાલવ । વિધિસ્તુ બલવાન્બ્રહ્મન્પ્રવણં હિ મનો મમ
'ગાલવ, મેં તારા વચન સાંભળ્યા છે, જેમ તું કહે છે તેમ. પણ, હે બ્રાહ્મણ, વિધિ બહુ જ પ્રબળ છે; મારું મન તો એ તરફ વળી ગયું છે.'
શતે દ્વે તુ મમાશ્વાનામીદૃશાનાં દ્વિજોત્તમ। ઇતરેષાં સહસ્રાણિ સુબહૂનિ ચરન્તિ મે
દ્વિજશ્રેષ્ઠ, મારા પાસે આવા બે સો ઘોડા છે, અને એ સિવાય પણ મારા પાસે હજારો બીજા ઘોડા છે.
અહમપ્યેકમેવાસ્યાં જનયિષ્યામિ ગાલવ । પુત્રવદ્ભિર્ગતં માર્ગં ગમિષ્યામિ પરૈરહમ્
ગાલવ, હું પણ એ કન્યાથી માત્ર એક પુત્ર જ ઉત્પન્ન કરીશ અને પછી બીજાઓની જેમ પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને ચાલ્યો જઈશ.
મૂલ્યેનાપિ સમં કુર્યાં તવાહં દ્વિજસત્તમ। પૌરજાનપદાર્થં તુ મમાર્થો નાત્મભોગતઃ
દ્વિજશ્રેષ્ઠ, હું તને તેની બરાબર કિંમત આપી શકું, પણ મારું ધન તો શહેર અને રાજ્યના લોકો માટે છે, મારા પોતાના ભોગ માટે નથી.
કામતો હિ ધનં રાજા પારક્યં યઃ પ્રયચ્છતિ। ન સ ધર્મેણ ધર્માત્મન્યુજ્યતે યશસા ન ચ
રાજા જો કોઈની લાલચથી બીજાનું ધન આપે છે, તો એને ન તો ધર્મ મળે છે, ન જ સારા લોકોમાં યશ મળે છે.
સોઽહં પ્રતિગ્રહીષ્યામિ દદાત્વેતાં ભવાન્મમ । કુમારીં દેવગર્ભાભામેકપુત્રભવાય મે
માટે, હું આ કન્યાને સ્વીકારું છું; તમે મને એને આપો. દેવકન્યાની જેમ તેજસ્વી આ કન્યા મારા માટે એક પુત્રને જન્મ આપે.
તથા તુ બહુધા કન્યામુક્તવન્તં નરાધિપમ્ । ઉશીનરં દ્વિજશ્રેષ્ઠો ગાલવઃ પ્રત્યપૂજયત્
પછી જ્યારે રાજાએ કન્યાની વાત અનેક રીતે કરી, ત્યારે દ્વિજશ્રેષ્ઠ ગાલવે ઉશીનરનું સન્માન કર્યું.
ઉશીનરં પ્રતિગ્રાહ્ય ગાલવઃ પ્રયયૌ વનમ્ । રેમે સ તાં સમાસાદ્ય કૃતપુણ્ય ઇવ શ્રિયમ્
ઉશીનરને સ્વીકારીને ગાલવે વનમાં ગયો. એને જે કન્યા મળી, એથી એ એવો આનંદિત થયો જેમ કોઈ પુણ્યથી સંપત્તિ મેળવે.
કન્દરેષુ ચ શૈલાનાં નદીનાં નિર્ઝરેષુ ચ। ઉદ્યાનેષુ વિચિત્રેષુ વનેષૂપવનેષુ ચ
પર્વતોની ગુફાઓમાં, નદીઓના ઝરણાં પાસે, સુંદર બાગોમાં, જંગલોમાં અને વનકાંઠે,
હર્મ્યેષુ રમણીયેષુ પ્રાસાદશિખરેષુ ચ। વાતાયનવિમાનેષુ તથા ગર્ભગૃહેષુ ચ
મનોહર મહેલો, મહેલની છત પર, હવામાં ઊંચા બારણાવાળા મંડપોમાં અને અંદરના ઓરડામાં,
તતોઽસ્ય સમયે યજ્ઞે પુત્રો બાલરવિપ્રભઃ । શિબિર્નામ્નાભિવિખ્યાતો યઃ સ પાર્થિવસત્તમઃ
પછી યોગ્ય સમયે યજ્ઞ વખતે, એને એક પુત્ર થયો, જે બાળકના રડવાનો અવાજ જેટલો તેજસ્વી હતો અને જે 'શિબી' નામે પ્રસિદ્ધ થયો, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાયો.
ઉપસ્થાય સ તં વિપ્રો ગાલવઃ પ્રતિગૃહ્ય ચ। કન્યાં પ્રયાતસ્તાં રાજન્દૃષ્ટવાન્વિનતાત્મજમ્
ગાલવ બ્રાહ્મણે ત્યાં જઈને એ પુત્રને લીધા પછી, કન્યાને લઈને ચાલ્યો ગયો, રાજા, અને વિનતાના પુત્રને જોયો.
ગાલવં વૈનતેયોઽથ પ્રહસન્નિદમબ્રવીત્। દિષ્ટ્યા કૃતાર્થં પશ્યામિ ભવન્તમિહ વૈ દ્વિજ
પછી ગરુડે હસીને ગાલવને કહ્યું: 'દ્વિજ, સારા ભાગ્યે તું અહીં છે અને તારો કાર્ય પૂર્ણ થયું છે, એ જોઈને મને આનંદ થયો.'