શ્રુતમેતન્મયા પૂર્વં કિમુક્ત્વા વિસ્તરં દ્વિજ। કાઙ્ક્ષિતો હિ મયૈષોઽર્થઃ શ્રુત્વૈવ દ્વિજસત્તમ
'હું આ વાત પહેલાંથી સાંભળી છે, બ્રાહ્મણ, તો ફરીથી વિગતે કેમ કહો? આ વિષય તો હું સાંભળતાં જ ઇચ્છતો હતો, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.'
એતચ્ચ મે બહુમતં યદુત્સૃજ્ય નરાધિપાન્। મામેવમુપયાતોઽસિ ભાવિ ચૈતદસંશયમ્
'મારે માટે સૌથી મોટું માન એ છે કે, તમે બીજા રાજાઓને છોડીને મારા પાસે આવ્યા છો; નિશ્ચયે આ કામ પૂરું થશે.'
સ એવ વિભવોઽસમાકમશ્વાનામપિ ગાલવ। અહમપ્યેકમેવાસ્યાં જનયિષ્યામિ પાર્થિવમ્
'હે ગાલવ, એ જ ધન હવે મારી પાસે નથી, ઘોડાં માટે પણ નથી; પણ હું પણ એમાં એક પુત્ર જન્માવીશ, હે રાજા.'
તથેત્યુક્ત્વા દ્વિજશ્રેષ્ઠઃ પ્રાદાત્કન્યાં મહીપતેઃ। વિધિપૂર્વાં ચ તાં રાજા કન્યાં પ્રતિગૃહીતવાન્
'તેથી,' બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠે 'તેમ જ થાઓ' કહી, કન્યાને રાજાને આપી; અને રાજાએ વિધિપૂર્વક કન્યાને સ્વીકારી.
રેમે સ તસ્યાં રાજર્ષિઃ પ્રભાવત્યાં યથા રવિઃ। સ્વાહાયાં ચ યથા વહ્નિર્યથા શાચ્યાં ચ વાસવઃ
એ રાજર્ષિએ પ્રભાવતી સાથે એ જ રીતે આનંદ માણ્યો જેમ રવિ પ્રભા સાથે, અગ્નિ સ્વાહા સાથે અને ઇન્દ્ર શચી સાથે રહે છે.
યથા ચન્દ્રશ્ચ રોહિણ્યાં યથા ધૂમોર્ણયા યમઃ। વરુણશ્ચ યથા ગૌર્યાં યથા ચર્ધ્યાં ધનેશ્વરઃ
જેમ ચંદ્ર રોહિણી સાથે, યમ ધૂમોર્ણા સાથે, વરુણ ગૌરી સાથે અને કુબેર ઋદ્ધિ સાથે આનંદ માણે છે, તેમ.
યથા નારાયણો લક્ષ્મ્યાં જાહ્નવ્યાં ચ યથોદધિઃ । યથા રુદ્રશ્ચ રુદ્રાણ્યાં યથા વેદ્યાં પિતામહઃ
જેમ નારાયણ લક્ષ્મી સાથે, સાગર ગંગા સાથે, રુદ્ર રુદ્રાણી સાથે અને પિતામહ વેદ્યા સાથે આનંદ માણે છે, તેમ.
અદૃશ્યન્ત્યાં ચ વાસિષ્ઠો વસિષ્ઠશ્ચાક્ષમાલયા। ચ્યવનશ્ચ સુકન્યાયાં પુલસ્ત્યઃ સન્ધ્યયા યથા
જેમ વશિષ્ઠ અદૃશ્યંતી અને અક્ષમાલા સાથે, ચ્યવન સુકન્યા સાથે અને પુલસ્ત્ય સંધ્યા સાથે આનંદ માણે છે, તેમ.
અગસ્ત્યશ્ચાપિ વૈદર્ભ્યાં સાવિત્ર્યાં સત્યવાન્યથા। યથા ભૃગુઃ પુલોમાયામદિત્યાં કશ્યપો યથા
જેમ અગસ્ત્ય વૈદર્ભી સાથે, સાવિત્રી સાથે સત્યવાન, ભૃગુ પુલોમા સાથે અને કશ્યપ અદિતિ સાથે આનંદ માણે છે, તેમ.
રેણુકાયાં યથાર્ચીકો હૈમવત્યાં ચ કૌશિકઃ। બૃહસ્પતિશ્ચ તારાયાં શુક્રશ્ચ શતપર્વણા
જેમ ઋચીક રેણુકા સાથે, કૌશિક હૈમવતી સાથે, બૃહસ્પતિ તારા સાથે અને શુક્ર શતપર્વના સાથે આનંદ માણે છે, તેમ.
યથા ભૂમ્યાં ભૂમિપતિરુર્વશ્યાં ચ પુરૂરવાઃ। ઋચીકઃ સત્યવત્યાં ચ સરસ્વસ્યાં યથા મનુઃ
જેમ પૃથ્વી પર પૃથ્વીના રાજા, ઉર્વશી સાથે પુરૂરવા, સત્યવતી સાથે ઋચીક અને સરસ્વતી સાથે મનુ જોડાયા હતા.
શકુન્તલાયાં દુષ્યન્તો ધૃત્યાં ધર્મશ્ચ શાશ્વતઃ। દમયન્ત્યાં નલશ્ચૈવ સત્યવત્યાં ચ નારદઃ
શકુંતલા સાથે દુષ્યંત, ધૃતિ સાથે શાશ્વત ધર્મ, દમયંતી સાથે નલ અને સત્યવતી સાથે નારદ જોડાયા હતા.
જરત્કારુર્જરત્કાર્વાં પુલસ્ત્યશ્ચ પ્રતીચ્યયા। મેનકાયાં યથોર્ણાયુસ્તુમ્બુરુશ્ચૈવ રમ્ભયા
જરત્કારુ સાથે જરત્કાર્વી, પ્રતિચી સાથે પુલસ્ત્ય, મેનકા સાથે ઋર્ણાયુ અને રંભા સાથે તુંબુરુ જોડાયા હતા.
વાસુકિઃ શતશીર્ષાયાં કુમાર્યાં ચ ધનઞ્જયઃ। વૈદેહ્યાં ચ યથા રામો રુક્મિણ્યાં ચ જનાર્દનઃ
શતશીર્ષા સાથે વાસુકિ, કુમારી સાથે ધનંજય, વૈદેહી સાથે રામ અને રુક્મિણી સાથે જનાર્દન જોડાયા હતા.
તથા તુ રમમાણસ્ય દિવોદાસસ્ય ભૂપતેઃ । માધવી જનયામાસ પુત્રમેકં પ્રતર્દનમ્
એ જ રીતે, માધવી રાજા દિવોદાસ સાથે આનંદથી રહીને એક પુત્ર પ્રતિર્દનને જન્મ આપ્યો હતો.
અથાજગામ ભગવાન્દિવોદાસં સ ગાલવઃ । સમયે સમનુપ્રાપ્તે વચનં ચેદમબ્રવીત્
પછી ભગવન ગાલવ નિર્ધારિત સમયે રાજા દિવોદાસ પાસે આવ્યા અને એમણે આ રીતે કહ્યું.
નિર્યાતયતુ મે કન્યાં ભવાંસ્તિષ્ઠન્તુ વાજિનઃ । યાવદન્યત્ર ગચ્છામિ શુલ્કાર્થં પૃથિવીપતે
મને કન્યા આપો અને ઘોડાં અહીં જ રહેવા દો; હું બીજે ક્યાંક જઈને વરમાળ માટે પ્રયત્ન કરીશ, હે પૃથ્વીના રાજા.
દિવોદાસોઽથ ધર્માત્મા સમયે ગાલવસ્ય તામ્। કાન્યાં નિર્યાતયામાસ સ્થિતઃ સત્યે મહીપતિઃ
પછી ધર્મનિષ્ઠ દિવોદાસે, નિર્ધારિત સમયે, ગાલવને કન્યા આપી, કારણ કે એ સત્યમાં અડગ હતા.
તથૈવ તાં શ્રિયં ત્યક્ત્વા કન્યા ભૂત્વા યશસ્વિની । માધવી ગાલવં વિપ્રમભ્યયાત્સત્યસઙ્ગરા
એ જ રીતે, પોતાની વૈભવ છોડી, પુનઃ કન્યા રૂપે યશસ્વી અને પ્રતિજ્ઞામાં અડગ માધવી ગાલવ મુનિ પાસે આવી.
ગાલવો વિમૃશન્નેવ સ્વકાર્યગતમાનસઃ । જગામ ભોજનગરં દ્રષ્ટુમૌશીનરં નૃપમ્
ગાલવ મનમાં પોતાના કાર્ય વિશે વિચારીને, ભોજનનગર જઈને ઉશીનર રાજાને મળવા ગયા.
તમુવાચાથ ગત્વા સ નૃપતિં સત્યવિક્રમમ્। ઇય કન્યા સુતૌ દ્વૌ તે જનયિષ્યતિ પાર્થિવૌ
પછી તેમણે સત્યવિક્રમ રાજાને કહ્યું: 'આ કન્યા તમને બે રાજકુમારો આપશે.'
અસ્યાં ભવાનવાપ્તાર્થો ભવિતા પ્રેત્ય ચેહ ચ। સોમાર્કપ્રતિસઙ્કાશૌ જનયિત્વા સુતૌ નૃપ
'આ કન્યાથી તમને ઇચ્છિત ફળ અહીં અને પરલોકમાં મળશે; અને બે પુત્રો, ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવાં તેજસ્વી, જન્મશે, હે રાજા.'
શુલ્કં તુ સર્વધર્મજ્ઞ હયાનાં ચન્દ્રવર્ચસામ્। એકતઃશ્યામકર્ણાનાં દેયં મહ્યં ચતુઃશતમ્
'પણ, હે સર્વ ધર્મ જાણનારા, વરમાળ માટે મને ચારસો ચંદ્ર જેવાં તેજવાળાં, એક કાન કાળાં ઘોડાં આપવાના છે.'
ગુર્વર્થોઽયં સમારમ્ભો ન હયૈઃ કૃત્યમસ્તિ મે। યદિ શક્યં મહારાજ ક્રિયતામવિચારિતમ્
'આ બધું મારા ગુરુ માટે છે; ઘોડાંનો મને કોઈ ઉપયોગ નથી. જો શક્ય હોય તો, હે મહારાજ, વિલંબ કર્યા વિના કરો.'
અનપત્યોઽસિ રાજર્ષે પુત્રૌ જનય પાર્થિવ । પિતૄન્પુત્રપ્લવેન ત્વમાત્માનં ચૈવ તારય
'તમે સંતાનહીન છો, હે રાજર્ષિ; બે પુત્રો ઉત્પન્ન કરો. પુત્રરૂપે પાવડીએ તમારા પિતૃઓ અને પોતાને ઉદ્ધાર કરો.'
ન પુત્રફલભોક્તા હિ રાજર્ષે પાત્યતે દિવઃ। ન યાતિ નરકં ઘોરં યત્ર ગચ્છન્ત્યનાત્મજાઃ
'જે રાજર્ષિ પુત્રસુખ ભોગવે છે, એ સ્વર્ગમાંથી પડતો નથી અને જે સંતાનહીન છે, એ જેથાં ભયાનક નર્કમાં જાય છે, ત્યાં એ નથી જતો.'
એતચ્ચાન્યચ્ચ વિવિધં શ્રુત્વા ગાલવભાષિતમ્ । ઉશીનરઃ પ્રતિવચો દદૌ તસ્ય નરાધિપઃ
ગાલવના આ અને બીજા અનેક પ્રકારના શબ્દો સાંભળીને, ઉશીનર રાજાએ એમને ઉત્તર આપ્યો.
શ્રુતવાનસ્મિ તે વાક્યં યથા વદસિ ગાલવ । વિધિસ્તુ બલવાન્બ્રહ્મન્પ્રવણં હિ મનો મમ
'ગાલવ, મેં તારા વચન સાંભળ્યા છે, જેમ તું કહે છે તેમ. પણ, હે બ્રાહ્મણ, વિધિ બહુ જ પ્રબળ છે; મારું મન તો એ તરફ વળી ગયું છે.'
શતે દ્વે તુ મમાશ્વાનામીદૃશાનાં દ્વિજોત્તમ। ઇતરેષાં સહસ્રાણિ સુબહૂનિ ચરન્તિ મે
દ્વિજશ્રેષ્ઠ, મારા પાસે આવા બે સો ઘોડા છે, અને એ સિવાય પણ મારા પાસે હજારો બીજા ઘોડા છે.
અહમપ્યેકમેવાસ્યાં જનયિષ્યામિ ગાલવ । પુત્રવદ્ભિર્ગતં માર્ગં ગમિષ્યામિ પરૈરહમ્
ગાલવ, હું પણ એ કન્યાથી માત્ર એક પુત્ર જ ઉત્પન્ન કરીશ અને પછી બીજાઓની જેમ પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને ચાલ્યો જઈશ.