પુરં કુરૂણાં સંવૃત્તં દ્રષ્ટુકામં જનાર્દનમ્ । સબાલવૃદ્ધં સસ્ત્રીકં રથ્યાગતમરિન્દમ
કુરુઓનું શહેર, જેમાં બાળકો, વૃદ્ધો, સ્ત્રીઓ અને રસ્તા પરના લોકો—all જનાર્દનને જોવા આતુર થઈને ભેગા થયા હતા.
વેદિકામાશ્રિતાભિશ્ચ સમાક્રાન્તાન્યનેકશઃ । પ્રચલન્તીવ ભારેણ યોષિદ્ભિર્ભવનાન્યુત
ઘણા ઘરોની છત અને વેદિકાઓ પર સ્ત્રીઓ એટલી મોટી સંખ્યામાં ભેગી થઈ હતી કે, તેમનાં વજનથી મકાનો હલતા હોય એમ લાગતું હતું.
સ પૂજ્યમાનઃ કુરુભિઃ સંશ્રૃણ્વન્મધુરાઃ કથાઃ । યથાર્હં પ્રતિસત્કુર્વન્પ્રેક્ષમાણઃ શનૈર્યયૌ
કુરુઓ તરફથી સન્માન પામતા, મીઠી વાતો સાંભળતા, કૃષ્ણ દરેકને યોગ્ય રીતે જવાબ આપતા અને બધું નિહાળતા ધીમે ધીમે આગળ વધ્યા.
તતઃ સભાં સમાસાદ્ય કેશવસ્યાનુયાયિનઃ। સશઙ્ખૈર્વેણુનિર્ઘોષૈર્દિશઃ સર્વા વ્યનાદયન્
પછી, જ્યારે કેશવના અનુયાયીઓ સભા પાસે પહોંચ્યા, ત્યારે શંખ અને વાંસળીના અવાજે ચારેય દિશાઓ ગુંજી ઉઠી.
તતઃ સા સમિતિઃ સર્વા રાજ્ઞામમિતતેજસામ્। સંપ્રાકમ્પત હર્ષેણ કૃષ્ણાગમનકાઙ્ક્ષયા
એ સમયે, અનંત તેજવાળા રાજાઓની આખી સભા કૃષ્ણના આગમન માટે ઉત્સાહથી ધ્રૂજી ઉઠી.
તતોઽભ્યાશંગતે કૃષ્ણે સમહૃષ્યન્નરાધિપાઃ। શ્રુત્વાં તં રથનિર્ઘોષં પર્જન્યનિનદોપમમ્
જ્યારે કૃષ્ણ નજીક આવ્યા, ત્યારે રાજાઓ આનંદથી ભરાયા; તેમના રથનો અવાજ વાદળના ગર્જનાની જેમ ગુંજતો હતો.
આસાદ્ય તુ સભાદ્વારમૃષભઃ સર્વસાત્વતામ્ । અવતીર્ય રથાચ્છૌરિઃ કૈલાસશિખરોપમાત્
પછી, સભાના દ્વાર પર પહોંચીને, સર્વ સાત્વતોમાં શ્રેષ્ઠ શૌરી રથમાંથી ઉતર્યા, જેમ કે કૈલાસ પર્વતનું શિખર હોય એમ.
નવમેઘપ્રતીકાશાં જ્વલન્તીમિવ તેજસા । મહેન્દ્રસદનપ્રખ્યાં પ્રવિવેશ સભાં તતઃ
નવા મેઘ જેવી કાંતિ ધરાવતા, તેજથી ઝળહળતા અને ઇન્દ્રના મહેલ જેવી સભામાં કૃષ્ણ પ્રવેશ્યા.
પાણૌ ગૃહીત્વા વિદુરં સાત્યકિં ચ મહાયશાઃ। જ્યેતીંષ્યાદિત્યવદ્રાજન્કુરૂન્પ્રાચ્છાદયચ્છ્રિયા
મહાન યશસ્વી કૃષ્ણે વિદુર અને સાથીકીનો હાથ પકડીને, વિજયી સૂર્યની જેમ, પોતાની કીર્તિથી કુરુઓને ઢાંકી લીધા, રાજા.
અગ્રતો વાસુદેવસ્ય કર્ણદુર્યોધનાવુભૌ । કૃષ્ણયઃ કૃતવર્મા ચાપ્યાસન્કૃષ્ણસ્ય પૃષ્ઠતઃ
વાસુદેવના આગળ કર્ણ અને દુર્યોધન હતા; કૃષ્ણના પાછળ કૃતવર્મા અને કૃષ્ણ ભાઈઓ ઉભા હતા.
ધૃતરાષ્ટ્રં પુરસ્કૃત્ય ભીષ્મદ્રોણાદયસ્તતઃ । આસનેભ્યોઽચલન્સર્વે પૂજયન્તો જનાર્દનમ્
પછી ધૃતરાષ્ટ્રને આગળ રાખીને, ભીષ્મ, દ્રોણ અને અન્ય બધા પોતાના બેઠેલા સ્થાનેથી ઊભા થયા અને જનાર્દનનું સન્માન કર્યું.
અભ્યાગચ્છતિ દાશાર્હે પ્રજ્ઞાચક્ષુર્નરેશ્વર। સહૈવ દ્રોણભીષ્માભ્યામુદતિષ્ઠન્મહાયશાઃ
જ્યારે દાશાર્હ વંશી કૃષ્ણ આવ્યા, ત્યારે વિદ્વાન રાજા, દ્રોણ અને ભીષ્મ સાથે, મહાન યશ ધરાવતા, ઊભા રહ્યા.
ઉત્તિષ્ઠતિ મહારાજે ધૃતરાષ્ટ્રે જનેશ્વરે । તાનિ રાજસહસ્રાણિ સમુત્તસ્થુઃ સમન્તતઃ
જ્યારે મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્ર ઊભા થયા, ત્યારે આસપાસ બેઠેલા હજારો રાજાઓ પણ એક સાથે ઊભા થયા.
આસનં સર્વતોભદ્રં જામ્બૂનદપરિષ્કૃતમ્ । કૃષ્ણાર્થે કલ્પિતં તત્ર ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય શાસનાત્
ત્યાં ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશે કૃષ્ણ માટે ચારે બાજુથી શુભ અને જાંબુનદ સોનાથી શોભિત આસન તૈયાર કરવામાં આવ્યું.
સ્મયમાનસ્તુ રાજાનં ભીષ્મદ્રોણૌ ચ માધવઃ । અભ્યભાષત ધર્માત્મા રાજ્ઞશ્ચાન્યાન્યથાવયઃ
પછી ધર્મનિષ્ઠ માધવ સ્મિત સાથે રાજા, ભીષ્મ, દ્રોણ અને અન્ય રાજાઓને યોગ્ય રીતે સંબોધ્યા.
તત્ર કેશવમાનર્ચુઃ સમ્યગભ્યાગતં સભામ્। રાજાનઃ પાર્થિવાઃ સર્વે કુરવશ્ચ જનાર્દનમ્
ત્યાં બધા રાજાઓ, પૃથ્વીના શાસકો અને કુરુઓએ સભામાં યોગ્ય રીતે પ્રવેશેલા કેશવ જનાર્દનનું સન્માન કર્યું.
તત્ર તિષ્ઠન્સ દાશાર્હો રાજમધ્યે પરન્તપઃ। અપશ્યદન્તરિક્ષસ્થાનૃષીન્પરપુરઞ્જયઃ
રાજાઓની વચ્ચે ઊભેલા પરાક્રમી દાશાર્હે, દુશ્મનોને હરાવનાર, આકાશમાં ઊભેલા ઋષિઓને જોયા.
તતસ્તાનભિસંપ્રેક્ષ્ય નારદપ્રમુખાનૃષીન્ ।। અભ્યભાષત દાશાર્હો ભીષ્મં શાન્તનવં શનૈઃ
પછી નારદાદિ ઋષિઓને જોઈને દાશાર્હે ધીમે ધીમે શાંતનુપુત્ર ભીષ્મને સંબોધ્યા.
પાર્થિવીં સમિતિં દ્રષ્ટુમૃષયોઽભ્યાગતા નૃપ ।। નિમન્ત્ર્યન્તામાસનૈશ્ચ સત્કારેણ ચ ભૂયસા
રાજા, આ ઋષિઓ રાજસભા જોવા આવ્યા છે; તેમને આસન અને વિશેષ સન્માનથી આમંત્રિત કરો.
નૈતેષ્વનુપવિષ્ટેષુ શક્યં કેનચિદાસિતુમ્ ।। પૂજા પ્રયુજ્યતામાશુ મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્
જ્યારે સુધી આ મહાન આત્માવાળા ઋષિઓ બેઠા નથી, ત્યાં સુધી કોઈને બેસવું યોગ્ય નથી; તેમને તરત જ પૂજા અર્પણ કરો.
ઋષીઞ્શાન્તનવો દૃષ્ટ્વા સભાદ્વારમુપસ્થિતાન્ । ત્વરમાણસ્તતો ભૃત્યાનાસનાનીત્યચોદયત્
શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે સભાના દ્વારે આવેલા ઋષિઓને જોઈને, તરત જ પોતાના સેવકોને આસન લાવવાનો આદેશ આપ્યો.
આસનાન્યથ મૃષ્ટાનિ મહાન્તિ વિપુલાનિ ચ ।। મણિકાઞ્ચનચિત્રાણિ સમાજહ્રુસ્તતસ્તતઃ
પછી ચારે બાજુથી મોટા અને સુંદર, રત્નો અને સોનાથી શોભિત આસનો લાવવામાં આવ્યા.
તેષુ તત્રોપવિષ્ટેષુ ગૃહીતાર્ઘ્યેષુ ભારત ।। નિષસાદાસને કૃષ્ણો રાજાનશ્ચ યથાસનમ્
જ્યારે ઋષિઓ ત્યાં બેસી ગયા અને અર્ગ્ય સ્વીકારી લીધું, ત્યારે કૃષ્ણ અને રાજાઓએ પણ પોતપોતાના આસન લીધા.
દુઃશાસનઃ સાત્યકયે દદાવાસનમુત્તમમ્ ।। વિવિંશતિર્દદૌ પીઠં કાઞ્ચનં કૃતવર્મણે
દુઃશાસને સાત્યકી માટે શ્રેષ્ઠ આસન આપ્યું અને વિવિમ્શતિએ કૃતવર્માને સોનાનું પીઠું આપ્યું.
અવિદૂરે તુ કૃષ્ણસ્ય કર્ણદુર્યોધનાવુભૌ ।। એકાસને મહાત્માનૌ નિષીદતુરમર્ષણૌ
કૃષ્ણથી થોડું દૂર, કર્ણ અને દુર્યોધન બંને મહાન આત્માવાળા અને ગર્વીલા, એક જ આસન પર બેસ્યા.
ગાન્ધારરાજઃ શકુનિર્ગાન્ધારૈરભિરક્ષિતઃ ।। નિષસાદાસને રાજા સહપુત્રો વિશાંપતે
ગાંધીરરાજા શકુની, ગાંધીરો દ્વારા રક્ષિત, પોતાના પુત્ર સાથે આસન પર બેસ્યો.
વિદુરો મણિપીઠે તુ શુક્લસ્પર્ધ્યાજિનોત્તરે ।। સંસ્પૃશન્નાસનં શૌરેર્મહામતિરુપાવિશત્
વિદુર, મહા બુદ્ધિશાળી, સફેદ કૃષ્ણમૃગની ચામડીથી ઢંકાયેલા રત્નજડિત પીઠે બેસ્યા, જે શૌરીના આસનને સ્પર્શતું હતું.
ચિરસ્ય દૃષ્ટ્વા દાશાર્હં રાજાનઃ સર્વ એવ તે ।। અમૃતસ્યેવ નાતૃપ્યન્પ્રેક્ષમાણા જનાર્દનમ્
લાંબા સમય પછી, બધા રાજાઓએ દાશાર્હેને જોઈને જનાર્દનને આમ જોતાં જોતાં તૃપ્ત થયા નહીં, જાણે અમૃતને નિહાળી રહ્યા હોય.
અતસીપુષ્પસઙ્કાશઃ પીતવાસા જનાર્દનઃ ।। વ્યભ્રાજત સભામધ્યે હેમ્નીવોપહિતો મણિઃ
અતસીના ફૂલ જેવો, પીળા વસ્ત્રોમાં જનાર્દન સભામાં એ રીતે તેજસ્વી લાગતા હતા, જેમ સોનામાં જડેલો મણિ.
તતસ્તૂષ્ણીં સર્વમાસીદ્ગોવિન્દગતમાનસમ્ । ન તત્ર કશ્ચિત્કિંચિદ્વા વ્યાજહાર પુમાન્ક્વચિત્
પછી બધાની મનોવૃત્તિ ગોવિંદમાં એકાગ્ર થઈ ગઈ અને આખી સભામાં કોઈએ એક પણ શબ્દ બોલ્યો નહીં.