અથ દુર્યોધનઃ કૃષ્મં શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ। સન્ધ્યાં તિષ્ઠન્તમભ્યેત્ય દાશાર્હમપરાજિતમ્
પછી દુર્યોધન અને સુબલપુત્ર શકુનિ, સંધ્યાકાળે ઊભેલા અજેય દાશાર્હ પાસે આવ્યા.
આચક્ષેતાં તુ કૃષ્ણસ્ય ધૃતરાષ્ટ્રં સભાગતમ્। કુરૂશ્ચ ભીષ્મપ્રમુખાન્રાજ્ઞઃ સર્વાંશ્ચ પાર્થિવાન્
તેઓએ કૃષ્ણને ધૃતરાષ્ટ્ર અને તેની સભા, ભીષ્મ વડે કુરુઓ તથા બધા રાજાઓ વિશે જાણકારી આપી.
ત્વામર્થયન્તે ગોવિન્દ દિવિ શક્રમિવામરાઃ । તાવભ્યનન્દદ્ગોવિન્દઃ સામ્ના પરમવલ્ગુના
ગોવિંદ, જેમ સ્વર્ગમાં દેવો ઇન્દ્રને શોધે છે તેમ તેઓ તને શોધે છે; ગોવિંદે તેમને ખૂબ સૌમ્યતાથી સ્વીકાર્યા.
તતો વિમલ આદિત્યે બ્રાહ્મણેભ્યો જનાર્દનઃ। દદૌ હિરણ્યં વાસાંસિ ગાશ્ચાશ્ચાંશ્ચ પરન્તપઃ
પછી નિર્મળ સૂર્ય ઉગ્યો ત્યારે, શત્રુઓના વિનાશક જનાર્દને બ્રાહ્મણોને સોનુ, વસ્ત્રો, ગાયો અને અન્ન આપ્યાં.
વિસૃષ્ટવન્તં રત્નાનિ દાશાર્હમપરાજિતમ્। તિષ્ઠન્તમુપસઙ્ગમ્ય વવન્દે સારથિસ્તદા
અજેય દાશાર્હે રત્નો વિતરણ કર્યા પછી ઊભા હતા, ત્યારે સારથી આવ્યા અને તેમને વંદન કર્યા.
તસ્મૈ રથવરો યુક્તઃ શુશુભે લોકવિશ્રુતઃ । વાજિભિઃ શૈબ્યસુગ્રીવમેઘપુષ્પબલાહકૈઃ
તેમને માટે, વિશ્વવિખ્યાત અને શૈબ્ય, સુગ્રીવ, મેઘપુષ્પ અને બલાહક નામના ઘોડાઓ જોડાયેલો સુંદર રથ તૈયાર હતો.
શૈબ્યસ્તુ શુકપત્રાભઃ સુગ્રીવઃ કિંશુકપ્રભઃ । મેઘપુષ્પો મેઘવર્ણઃ પાણ્ડરસ્તુ બલાહકઃ
શૈબ્યનો રંગ પોપટના પાંખ જેવો હતો, સુગ્રીવ કિંચુકના ફૂલ જેવી તેજસ્વી ઝાંખી આપતો હતો, મેઘપુષ્પ ઘેરા વાદળ જેવો દેખાતો હતો અને બલાહક સફેદ વાદળ જેવો ફિક્કો હતો.
દક્ષિણં ચાવહચ્છૈબ્યઃ સુગ્રીવઃ સવ્યતોઽવહત્। પૃષ્ઠવાહૌ રથસ્યાસ્તાં મેઘપુષ્પબલાહકૌ
શૈબ્યે રથને જમણી બાજુ ખેંચ્યો, સુગ્રીવે ડાબી બાજુથી રથ ચલાવ્યો; મેઘપુષ્પ અને બલાહક રથની પાછળ જોડાયેલા હતા.
વિશ્વકર્મકૃતાઽઽપીડા રત્નજાલવિભૂષિતા । આશ્રિતા વૈ રથે તસ્મિન્ધ્વજયષ્ટિરશોભત
વિશ્વકર્માએ બનાવેલી અને રત્નોની જાળથી શોભાયમાન એવી યોક રથ પર મુકાઈ હતી, અને ધ્વજદંડ પણ તેજથી ઝગમગતો હતો.
વૈનતેયઃ સ્થિતસ્તસ્યાં પ્રભાકરમિવ સ્પૃશન્। તસ્ય સત્વવતઃ કેતૌ ભુજગારિરશોભત
આ ધ્વજ પર ગરુડ ઊભો હતો, જાણે સૂર્યને સ્પર્શતો હોય, અને એ મહાન વીરના ધ્વજ પર સાપોના દુશ્મન ગરુડ તેજથી ઝળહળતો હતો.
તસ્ય કીર્તિમતસ્તેન ભાસ્વરેણ વિરાજતા । શુશુભે સ્યન્દનશ્રેષ્ઠઃ પતગેન્દ્રેણ કેતુના
એ પ્રસિદ્ધ અને તેજસ્વી ધ્વજથી રથોમાં શ્રેષ્ઠ એવો રથ ગરુડના ચિહ્નથી ખૂબ જ શોભતો હતો.
રશ્મિજાલૈઃ પતાકાભિઃ સૌવર્ણેન ચ કેતુના । બભૂવ સ રથશ્રેષ્ઠઃ કાલસૂર્ય ઇવોદિતઃ
તે રથ તેના કિરણો, ધ્વજાઓ અને સુવર્ણ ધ્વજ સાથે એવો દેખાતો હતો, જાણે અંતકાળે ઉગતો સૂર્ય હોય.
પક્ષિધ્વજવિતાનૈશ્ચ રુક્મજાલકૃતાઙ્ગણૈઃ । દણ્ડમાર્ગવિભાગૈશ્ચ સુકૃતૈર્વિશ્વકર્મણા
પંખીઓના ચિહ્નવાળા છત્રો, સુવર્ણ જાળથી શોભાયમાન જમીન અને વિશ્વકર્માએ કળાથી બનાવેલી દંડ અને યોકની વહેંચણીથી રથ સજ્જ હતો.
પ્રવાલમણિશોભૈશ્ચ મુક્તાવૈડૂર્યશોભનૈઃ । કિઙ્કિણીશતસઙ્ઘૈશ્ચ વાલજાલકૃતાન્તરૈઃ
પ્રવાલ અને મણિથી શોભાયમાન, મુક્તા અને વૈડૂર્યથી ઝગમગતો, સોંસો tinkling ઘંટીઓ અને વાળની જાળથી બનેલા આંતરિક ભાગો સાથે રથ શણગારાયો હતો.
કાર્તસ્વરમયીભિશ્ચ પદ્મિનીભિરલઙ્કૃતઃ। શુશુભે સ્યન્દનશ્રેષ્ઠસ્તાપનીયૈશ્ચ પાદપૈઃ
સુવર્ણ કમળો અને શુદ્ધ સોનાના વૃક્ષોથી શોભાયમાન, એ શ્રેષ્ઠ રથ ખૂબ તેજથી ઝળહળતો હતો.
વ્યાઘ્રસિંહવરાહૈશ્ચ ગોભિશ્ચ મૃગપક્ષિભિઃ । તારાભિર્ભાસ્કરૈશ્ચાપિ વારણૈશ્ચ હિરણ્મયૈઃ
વાઘ, સિંહ, જંગલી ડુકર, ગાય, હરણ, પક્ષીઓ, તારાઓ, સૂર્ય અને સોનાના હાથીઓના ચિત્રોથી રથ સજ્જ હતો.
વજ્રાઙ્કુશવિમાનૈશ્ચ કૂબરાવૃત્તસન્ધિષુ । સમુચ્છ્રિતમહાનાભિઃ સ્તનયિત્નુમહાસ્વનઃ
વજ્ર આંકુશવાળા વિમાન, ધૂરીના સાંધા પર, ઊંચા અને વિશાળ નાભી સાથે, અને વીજળી જેવો ગર્જનારો અવાજ કરતો એ રથ હતો.
તતો રથેન શુભ્રેણ મહતા કિઙ્કિણીકિના । હયોત્તમયુજા શીઘ્રમુપાતિષ્ઠત દારુકઃ
પછી દારુક એ સુંદર અને વિશાળ રથ, જેમાં અનેક ઘંટીઓ બંધાયેલી હતી અને શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓ જોડાયેલા હતા, ઝડપથી લઈને આવ્યો.
તમુપસ્થિતમાજ્ઞાય રથં દિવ્યં મહામનાઃ । મહાભ્રઘનનિર્ઘોષં સર્વરત્નવિભૂષિતમ્
તે દિવ્ય રથ, જે મહાન વાદળ જેવી ગર્જના કરતો અને સર્વપ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન હતો, તેને ઓળખીને મહાન આત્માએ પોતાને તૈયાર કર્યો.
અગ્નિં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા બ્રાહ્મણાંશ્ચ જનાર્દનઃ। કૌસ્તુભં મણિમાબધ્ય શ્રિયા પરમયા જ્વલન્
અગ્નિ અને બ્રાહ્મણોનું પ્રદક્ષિણ કરીને, જનાર્દને પરમ તેજથી ઝળહળતો, કૌસ્તુભ મણિ ધારણ કર્યો.
કુરુભિઃ સંવૃતઃ કૃષ્ણો વૃષ્ણિભિશ્ચાભિરક્ષિતઃ । આતિષ્ઠત રથં શૌરિઃ સર્વયાદવનન્દનઃ
કુરુઓથી ઘેરાયેલા અને વૃષ્ણિઓ દ્વારા રક્ષિત, શૌરી અને સર્વ યાદવોના આનંદદાતા કૃષ્ણ રથ પર ચઢ્યા.
અન્વારુરોહ દાશાર્હં વિદુરઃ સર્વધર્મવિત્। સર્વપ્રાણભૃતાં શ્રેષ્ઠં સર્વબુદ્ધિમતાં વરમ્
પછી સર્વ ધર્મ જાણનાર વિદુર, સર્વ જીવંતોમાં શ્રેષ્ઠ અને સર્વ બુદ્ધિશાળાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા દાશાર્હના પાછળ રથ પર ચઢ્યા.
તતો દુર્યોધનઃ કૃષ્ણં શકુનિશ્ચાપિ સૌબલઃ । દ્વિતીયેન રથેનૈનમન્વયાતાં પરન્તપમ્
પછી દુર્યોધન અને સુબલપુત્ર શકુનિએ બીજા રથમાં બેસીને દુશ્મનોને હરાવનારા કૃષ્ણનો પીછો કર્યો.
સાત્યકિઃ કૃતવર્મા ચ વૃષ્ણીનાં ચાપરે રથાઃ । પૃષ્ઠતોઽનુયયુઃ કૃષ્ણં ગજૈરશ્વૈ રથૈરપિ
સાત્યકી, કૃતવર્મા અને વૃષ્ણિ વંશના અન્ય રથીઓએ પણ હાથી, ઘોડા અને રથો સાથે કૃષ્ણના પાછળથી અનુસરણ કર્યું.
તેષાં હેમપરિષ્કારૈર્યુક્તાઃ પરમવાજિભિઃ । ગચ્છતાં ઘોષિણશ્ચિત્રરથા રાજન્વિરેજિરે
તેમના સુવર્ણથી શોભિત અને ઉત્તમ ઘોડાઓ જોડાયેલા રથો, રાજા, જ્યારે આગળ વધ્યા ત્યારે સંગીતના ગુંજ સાથે ખૂબ જ તેજસ્વી લાગતા હતા.
સંમૃષ્ટસંસિક્તરજઃ પ્રતિપેદે મહાપથમ્ । રાજર્ષિચરિતં કાલે કૃષ્ણો ધીમાઞ્શ્રિયા જ્વલન્
મોટો રસ્તો ધૂળ દૂર કરવા માટે સારી રીતે સાફ અને પાણીથી છાંટેલો હતો; એ રસ્તે રાજર્ષિઓએ ચાલેલા માર્ગે, બુદ્ધિશાળી અને તેજસ્વી કૃષ્ણનું આગમન થયું.
તતઃ પ્રયાતે દાશાર્હે પ્રાવાદ્યન્તૈકપુષ્કરાઃ। શઙ્ખાશ્ચ દધ્મિરે તત્ર વાદ્યાન્યન્યાનિ યાનિ ચ
પછી દાશાર્હ વંશી કૃષ્ણ જતાં, એક પાંખળીવાળા શંખ વગાડવામાં આવ્યા અને ત્યાં જે પણ વાદ્યયંત્રો હતા, તે બધાં વગાડવામાં આવ્યા.
પ્રવીરાઃ સર્વલોકસ્ય યુવાનઃ સિંહવિક્રમાઃ। પરિવાર્ય રથં શૌરેરગચ્છન્ત પરન્તપાઃ
બધા લોકોના યુવાન અને સિંહ જેવી શક્તિ ધરાવતા વીરોએ શૌરીના રથને ઘેરીને, દુશ્મનોને હરાવનારા કૃષ્ણ સાથે ચાલ્યા.
તતોઽન્યે બહુસાહસ્રા વિચિત્રાદ્ભુતવાસસઃ । અસિપ્રાસાયુધધરાઃ કૃષ્ણસ્યાસન્પુરઃસરાઃ
પછી અનેક હજાર લોકો, અજાયબીભર્યા અને સુંદર વસ્ત્રોમાં, હાથમાં તલવાર, ભાલા અને અન્ય શસ્ત્રો લઈને કૃષ્ણ માટે આગળ આગળ ચાલ્યા.
ગજાઃ પઞ્ચશતાસ્તત્ર રથાશ્ચાસન્સહસ્રશઃ। પ્રયાન્તમન્વયુર્વીરં દાશાર્હમપરાજિતમ્
ત્યાં પાંચસો હાથી અને હજારો રથો હતા, જે અપરાજિત દાશાર્હ વંશના વીરનું અનુસરણ કરતા આગળ વધ્યા.